Türkiye 1950-1973 arasını neden kaçırdı?

İkinci Cihan Harbi sonrasında belli bir süre için dünyaya barış hâkim oldu. 1950-1973 arası dönemi içine alan bu süre, ekonominin altın çağı olarak kaydedildi. Bu dönemde biraz önceki savaşın etkisiyle ekonomik olarak aşırı yıpranan dünya, gerginliklerden özenle uzak durdu. Taş üstünde taş kalmamış ülkeler sürtünmesiz bir ivmelenmeye ihtiyaç duyuyordu. Pek tabii savaşın gerilimiyle hassas bir süreçten Türkiye de tercihini Demokrat Parti’den yana yaparak dünyaya uyum sağlamaya çalışıyordu.

Osmanlı’nın son döneminden kalan, İzmir İktisat Kongresi’yle planlanıp hayata geçirilen ve merhum Başbakan Menderes ile sanayileşmesi ve makineleşmesi artan Türkiye hızlı bir büyümeyle gerçekten dünya ekonomileri sıralamasında ileri gitti. Elbette Türkiye ileri giderken dünya da betere gidiyordu. Fakat gene de sürdürülebilir bir performansla 12. sıraya yerleşmişti. İşte belki tam da bu nedenden işler değişmeliydi.

Türkiye’nin tutup da ilk 10 ekonomiden birisi olacak hali yoktu ya… Bu gidişe bir dur denilmeliydi. Peki, nasıl? Tabii ki darbeyle…

Gene de Türkiye’nin kanı bol görüldü demek ki ilk 20’nin dışına atmak için son darbe de 1980’de vuruldu. Başka ülke olsa çoktan zayi olur giderdi. Fakat Türkiye, merhum Cumhurbaşkanı Özal’lı yıllarda tekrar ilk 20’nin altına indiyse de 2002’ye değin düzen tutturamadı.

TYB Ödülleri

Türkiye Yazarlar Birliği kırk dördüncü yılında 41. Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları ödüllerini takdim etti. Ödül töreni 44 yıl önce Mehmet Doğan ağabey ve arkadaşlarının başlattığı Türkiye’nin dil, kültür ve medeniyet mücadelesinin güçlenerek büyümeye devam ettiğini gösterdi adeta.

Her bir alt türde çok değerli isimler ve çok değerli eserler ödüle layık görüldü. Ödül alan tüm münevverleri tebrik ediyorum. Yavuz Bülent Bakiler, Beşir Ayvazoğlu ve Necmettin Turinay hocaların üstün hizmet ödülüne layık görüldükleri programdaki tevazuları tüm genç yazarlara, fikir ve düşünce insanlarına örnek olmak adına ne denli doğru isimler olduklarının bir göstergesiydi diyebilirim. Ödül alanların heyecanına şahitlik ederken kürsü konuşmalarında TYB’nin değerleri üzerine aktarılanlarsa beni bambaşka düşüncelere sevk etti.

Durup-düşünüp-bakınca aslında TYB’nin mücadelesinin, antikapitalist bir mücadele olduğunu anladığımı sanıyorum. Var olan iyinin bozulmasına mani olmak, aşınmasını engellemek ve daha iyiye ulaşmak mücadelesi…

Bu düşüncemin kaynağı ise kapitalizm hiçbir şeyi ikame etmediği bilgisi... Esprisi de bu zaten. Geliyor ve var olanı iyiyi, amaçlarına uygun şekilde ifsat edip-aşındırıp-kötürümleştirip yararlanıyor.

Tıpkısını iktisatta yapıyor mesela. Adil, doğru, temiz iktisat zaten var. Hepimiz çoğunlukla onu deneyimliyoruz. Ama kapitalizm tutturabildiği kadar bunu bozmaya çalışıyor. Onun yerini almıyor. Faizle, rantla, kumarla, haksız kazançla fırsatçılar yaratıp kendisine yer açıyor.