TR
EN
AR
FR
RU
UR
Yaratıcısız yıkım
İmal edilmiş yeni konutların yıkıldığını görünce iktisadi düşünce çarpıklıkları üzerinden bir yorum yapma ihtiyacı hissettim. Önce teorik bir tartışma yapacağım sonra da meseleyi bağlayacağım. Müsaadenizle başlayayım.
Hani şu ücret fiyat sarmalı meselesi var ya daha kapitalist şey az bulunur. Bunu söyleyenler emeğin bir üretim faktörü yani üretim girdisi olduğunu bilir. Teoriye göre bir girdinin maliyeti artarsa çıktının yani o girdiyle üretilen ürünün de fiyatı artacaktır. Bu nedenle ücreti artırmanın ürünün fiyatını artıracağını tespit ederler. Enflasyonu ücret artışının kriteri olarak tayin edince ücret artışlarıyla-fiyat artışları, yani ücret zammı ile enflasyon, arasında bir sarmalla sürekli yukarı doğru bir hareket olacağına inanırlar.
Böylece ücret sebep enflasyon sonuç demiş olurlar. Bunu söylerken birazdan anlatacağım şekilde kendileriyle çelişirler ama gene de söylemekten geri durmazlar. “Ücreti artırmayın son enflasyonun maliyetini ücretli yani alt-orta gelir grubunun üzerinde bırakın, ne halleri varsa görsünler,” derler. Ama “biz onu demiyoruz enflasyon olmasın diyoruz,” gibi ifade ederler. Gerçekte enflasyon olmasın demeyip yüksek enflasyon olmasın demeleri gerektiği halde... Çünkü kapitalizmin enflasyonsuz çalışmayacağını da bilirler. Toplamda söyledikleriyse “yüksek enflasyonun yükü ücretli üzerinde kalmasın, düşük enflasyonun yükü kalsın”dan başka bir şey değildir.
Çünkü zaten ücretli olmayı seçenler kendi belalarını dilemişlerdir ve az ya da çok cezasını çekmelidirler, diye inanırlar.
İşte bu zihniyet, faiz sebep enflasyon sonuç dendiğindeyse hop oturup hop kalkar. Oysa inandıkları teoride sermaye de tıpkı emek gibi bir üretim girdisidir. Sermayenin faiz beklentisi artarsa tıpkı işçinin ücret beklentisinin arttığında olduğu gibi çıktının yani ürünün fiyatı artar. Böylece enflasyon olur veya enflasyon yükselir. Yükselen bu enflasyon karşısında sermayenin faiz beklentisi daha da artarsa teorik olarak tıpkı ücret-enflasyon sarmalı gibi faiz-enflasyon sarmalı da olur.
Ama zinhar. Sakın ha. Aman deyim. Böyle saçma şey olmaz. Hayallerdeki iktisatçı böyle bir sözü söyleyemez.
Haklılar, derdim. Ama değiller. Çünkü enflasyonun sebep faizin sonuç olduğuna inanırlar. Biraz zorlayanlar tavuk-yumurta ilişkisi der, yanlışı başka biçimde sürdürürler.
Olay şudur; kapitalistler ve onların teorisyenleri sermaye tapıcıdır. Emek düşmanıdır. İktisatçı geçinenlerin çoğu da böyledir. Azı istisna.
Yok, öyle değiliz diyen; ücret-enflasyon sarmalına inanıp da faiz-enflasyon sarmalına neden inanmadığını açıklayabilmelidir ki yapamaz.
Gerçekten hiçbir gün geniş halk kitlelerinin yanında oldukları görülmez. Sermayedarın kendi söylese başına iş alacağı konuları teori diye onların yerine söylerler. Hepsi bu.
Ne faiz ne de ücret enflasyonun bir fonksiyonu değildir.
Hele elle yaratılan enflasyonun hiç değildir. Faiz tüm hukuk sistemlerinde yasaklı bir işlemdir. Enflasyonla faizi ilişkilendirmek son dönemin ve itibari para şartlarının fırsatçılarına sunduğu bir fırsattır, o kadar. Bu yüzden faizi enflasyonla gerekçelendirmek sadece kapitalist bir hiledir. Kapitalist hile diyorum çünkü faiz kapitalist bir enstrümandır. Faiz meşruysa buyursun herkes tefecilik yapsın. Yani şunu söylüyorum; tefeciliğin tekelleştirilmesi dahi kapitalist bir eylemdir.Her şey çok çiğ…
Faizin oranı meselesi değil, faizin kendisi meselesi. Faiz düştüğü için enflasyonun çıktığı ifade ediliyor ki bu da doğru değil. Faiz düşüşüne kapitalist tepkiler verildiği için enflasyon olması gerekenden fazla arttı. Ya da lakayt piyasa şartları gereği faiz indirimiyle eş anlı alınması gereken tedbirler kısa bir süre de olsa geciktiği için enflasyon olması gerekenden fazla arttı.
Şunu söyleyip ilerleyeceğim; faiz enflasyonla açıklanamaz. Diğer üretim faktörleri aleyhine gelişip ekonomiyi ifsat ettiğinden teori içine de alınamaması gerekir. Sermaye katma değer sürecine paydaş olarak katılıp yaratılan kârdan hakkını alacaktır. Emek de keza yaratılan katma değere katkısıyla ücretlendirilir. İlişkilerin böyle olması gerekir.
Ne emek ne sermaye… Teori çalışmak, ikisine de yeteri saygıyı gösterip ikisinin de hakkını nasıl alacağını açıklama arayışıdır.
Bu denklemin taraflarından birisi de en stratejik üretim faktörü olan girişimcidir. Girişimcinin kâr beklentisi enflasyonist değildir. Kâr piyasa tarafından tayin edilir. Piyasa kendisine sunulan katma değeri ödüllendirirse kâr gerçekleşir. Girişimci 10 bekler 100 olur. 100 bekler 10 olur. Sonuç piyasanın takdiridir.
Ama kâr iştahının enflasyonist gibi göründüğü bir zamandan geçtiğimiz de doğrudur. Gerçekten enflasyonist olansa fırsatçılıktır. Yani mesele biraz da ahlak meselesidir.
Biraz önce ücret-enflasyon sarmalı inanışları üzerinden ne tür kapitalist olduğunu izah ettiğim güruh sadece küçük fırsatçılığa karşıdır. Büyük fırsatçılığa karşı çıktıkları görülmemiştir, işte mesele de bu. Çünkü onlara göre büyüklerinki fırsatçılık sayılmaz. Haklarıdır. Sadece küçücük rezil kapitalistler fırsatçılık yapınca itiraz ederler. Zevâhiri kurtarmalık…
Mevzu burada... Düşünce dünyamız bu haldeyse binalarımız da yıkılır.
Kısaca bazı müteahhitler fırsatçılık yapınca sorun olmaz. Çünkü büyüktürler. Kusurları görmezden gelinir. Kulak üstüne yatılır. Hani Münir Özkul’un marangoz rolünü oynadığı ve müteahhidi uyardığı Gülen Gözler filmi var ya, öyle bir durum artık gerçekleşemez.
Bu yüzden diyorum ki; son depremlerle karşılaştığımız yıkım, çiğ kapitalizmin ve çiğ kapitalist düşüncenin temsilcilerinin sebep olduğu bir yıkımdır.
Yaratıcısız
yıkım… Kapitalistlere artık düşünce dünyasında da piyasada da bir dur demek lazımdır.Kapitalizmin dışladığı değerleri hala taşıyan ve hala çoğunluğu oluşturan girişimcilere kendi piyasalarını regüle etme hakkı verilmelidir. Girişimcilerin aralarına karışan kapitalistleri kendilerinin dışlayacağı mekanizmalara sahip olmaları sağlanmalıdır. Yoksa bu gidişat iyi değildir. Akademiden, kapitalist rekabetten, odalardan medet ummak çok iyimserdir. Ahi geleneğine dönülmelidir.
Müteahhitler bu işi siz başlatın, aranızdaki kötüleri örgütlenip ayıklayın.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.