TR
EN
AR
FR
RU
UR
Öncü kuşağa dikkat!
Türkiye'nin yaşadığı çok yönlü, çok boyutlu bunalımın nedenlerine dair ucuz, sığ, günü ve vaziyeti kurtarmaya dönük yaklaşımların ötesinde dişe doknur bir şeyler söylenemedi henüz. Bunda biraz da bunalımın büyük ölçekli ve sarsıcı bir bunalım olmasının da elbette ki payı var.
Bu ortam öylesine ürkütücü bir ortam ki, açlıktan ölen insanları biliyorum ben! Bu ortam, kaçınılmaz olarak insanların dayanılması artık her geçen gün zorlaşan ve içinden çıkılmaz hal alan, bunaltan sorunlarına acilen çözümler bulunmasını icbar ediyor. Hal böyle olunca, böylesi bir ortamda günü ve vaziyeti kurtarmaktan başka kaygıları olmayan bezirganların (ahkam üstüne ahkam kesen gazeteci esnafının) her tarafta kol gezmesi, pıtrak gibi bitmesi kolaylaşıyor.
Oysa Türkiye'nin yaşadığı bunalım, gazetecilerin kavrama ve algılama yeteneklerini aşan boyutlarda, çok yönlü bir bunalım.
Bu tür köklü bunalım dönemlerinde bunalımı tüm yönleriyle, boyutlarıyla, nedenleriyle anlayabilecek ve anlamlandırabilecek; algılama ve kavrama güçleri gelişkin çaplı kişilerin varlığına şiddetle ihtiyaç duyulur; duyulmalıdır.
Bu çaplı kişilere sadece bunalımın nedenleri ve kökenlerini anlamlandırabilmeleri için değil; aynı zamanda bunalımın nasıl aşılabileceğine ilişkin neler yapılabileceğinin ortaya konulması için de ihtiyaç hissedilir.
Bu noktada asıl üzerinde durulması, kafa patlatılması gereken sorun şudur: Bunalımlar, her şeyi silbaştan tanımlama ve kurma çabalarını icbar ettirir. Çünkü tüm büyük bunalım dönemleri, yeni ve büyük doğumların da habercisi olan dönemlerdir.
İşte bu büyük bunalım dönemlerinin büyük doğumlara imkan tanımasını mümkün kılacak olan insanlar, çaplı kişiler olarak nitelediğim öncü insanlardır. Bütün büyük kültür, sanat, düşünce ve dolayısıyla siyaset hareketleri öncü insanların varlığı, performansları ve yoğun çabalarıyla mümkün olabilmiştir. İnsanlık tarihi bunun örnekleriyle doludur. Bütün büyük medeniyetler; ya da büyük medeniyetlerin farklı dönemlerinde gerçekleştirilen yeni medeniyet sıçramaları bu öncü insanların çabalarıyla hayata geçirilmiştir.
Hz. Peygamber ve ashabı'nın tarihte yaptıkları şey işte böylesi bir şeydir: İslam'ın doğuşundan ilk yüzyıla kadar geçen sürede ortaya konan öncü ve özgün atılım ve açılımlar, Müslümanlar'ın o zaman yeryüzünde mevcut olan Pers, Bizans, Mısır, Hint ve antik Yunan kültürleriyle ve uygarlıklarıyla yüzleşmelerini, bu uygarlıklarla Müslümanlar olarak her bakımdan doğrudan temasa geçmelerini mümkün kılacak bir performans ortaya koymalarını kolaylaştırmıştır.
Bir de yakın dönemden farklı bir örnek vermek isterim: Aydınlanma düşüncesinin temellerini atan bütün belli başlı büyük ve öncü düşünürler, en önemli eserlerini 1680 ile 1715 yılları arasındaki 35 yıl gibi kısa bir zaman aralağında vermişler. Bu insanların ortaya koydukları düşünsel veya zihinsel performans, Batı uygarlığının yeryüzünde hegemonya kurmasını mümkün kılacak bütün temel kavramların ve (dolayısıyla zamanla) kurumların temellerini atmış; kısacası, bu öncü insanlar, Batı uygarlığının "yol haritası"nı çizmişler.
Burada daha fazla örnek vermeyi gereksiz görüyorum.
Bugün Türkiye'nin yaşadığı bunalımdan kompleksiz, büyük rüyalar görebilen, dürüst ve kişilikli öncü insanların özne olarak tarihe ve zamanın ruhuna müdahale edebilecek zihinsel bir performans ortaya koyabilmeleriyle çıkabilmek imkan dahiline girebilir ancak. Her şeyden önce nerede olduğumuzu, neden burada olduğumuzu ve buradan nereye, nasıl gidebileceğimizi gösterebilecek gönül, zihin ve eylem erlerinin geliştirecekleri zihinsel yol haritası çıkarılmadan Türkiye içinde bulunduğu ve her geçen gün debelendikçe daha bir battığı "bataklık"tan asla çıkamaz. O yüzden bugün yaşadığımız bunalımı, nevzuhur, kazara, birdenbire ortaya çıkmış bir bunalım olarak görmeye çalıştığımız sürece Türkiye'nin bunalım ve karın ağrıları hiçbir zaman sona ermeyecektir.
Bunun için yapılması gereken en esaslı iş, bu bunalımın 200 küsur yıldan bu yana yaşadığımız medeniyet krizinin zorunlu olarak bizi getirip bıraktığı bir bunalım olduğu gerçeğinden hareketle yeni bir medeniyet sıçramasını mümkün kılacak, hem kendi dinamiklerimizi; imkanlarımızı ve zaaflarımızı; hem de hakim Batı kültürünün dinamiklerini; imkanlarını ve zaaflarını çok iyi kavrayarak buradan güçlü bir sinerji yaratabilecek, emin ve muhtemel yol haritaları çizebilecek öncü bir kuşağın yetiştirilmesi sorunudur.
Türkiye'de şu an böylesi öncü bir kuşağın gelmekte olduğunu bilmiyorum ne kadar farkediyorsunuz. "Yeni düşünür tipi" olarak adlandırdığım bu öncü kuşağın orta ve uzun vadede Türkiye'yi her bakımdan yeniden kurabilecek bir performans ortaya koyabileceğine dair önemli bir kıpırdanma yaşandığını farkedebiliyor musunuz? Evet göçüyoruz. İyi de göçen, Türkiye'yi göçüren şey ne, hiç düşündük mü acaba? Göçen şey, Türkiye'nin tarihsel tecrübesini, kollektif hafızasını, ben-idraki'nin temel kurucu kaynağı olan anlam haritalarımızı yok sayarak Türkiye'yi çağdaşlaştıracağı vaadinde bulunan Türkiye'deki hastalıklı (patolojik) sistemden başkası değil. Elbette ki sistemin çöküşü, hepimizi bir şekilde fena halde vuruyor ama yeni bir Türkiye; yeni bir "dünya" kurma hayallerimizi de her daim daha bir kamçılıyor; daha bir kışkırtıyor. Yeni Türkiye'nin gelecekteki zihinsel yol haritasını çizen ve bu bağlamda bence dikkate alınması gereken gözkamaştırıcı bir performans ortaya koyan Ahmet Davutoğlu'ndan Yasin Aktay'a, Mustafa Armağan'dan Mustafa Aydın'a, Edibe Sözen'den Zeynep Sayın'a, Nuray Mert'ten Burhanettin Tatar'a kadar sayıları birkaç düzineyi bulan "yeni düşünür tipi"nin temsilcisi olarak görülebilecek öncü gönül, eylem ve zihin erlerine dikkat diyorum!
Bu ortam öylesine ürkütücü bir ortam ki, açlıktan ölen insanları biliyorum ben! Bu ortam, kaçınılmaz olarak insanların dayanılması artık her geçen gün zorlaşan ve içinden çıkılmaz hal alan, bunaltan sorunlarına acilen çözümler bulunmasını icbar ediyor. Hal böyle olunca, böylesi bir ortamda günü ve vaziyeti kurtarmaktan başka kaygıları olmayan bezirganların (ahkam üstüne ahkam kesen gazeteci esnafının) her tarafta kol gezmesi, pıtrak gibi bitmesi kolaylaşıyor.
Oysa Türkiye'nin yaşadığı bunalım, gazetecilerin kavrama ve algılama yeteneklerini aşan boyutlarda, çok yönlü bir bunalım.
Bu tür köklü bunalım dönemlerinde bunalımı tüm yönleriyle, boyutlarıyla, nedenleriyle anlayabilecek ve anlamlandırabilecek; algılama ve kavrama güçleri gelişkin çaplı kişilerin varlığına şiddetle ihtiyaç duyulur; duyulmalıdır.
Bu çaplı kişilere sadece bunalımın nedenleri ve kökenlerini anlamlandırabilmeleri için değil; aynı zamanda bunalımın nasıl aşılabileceğine ilişkin neler yapılabileceğinin ortaya konulması için de ihtiyaç hissedilir.
Bu noktada asıl üzerinde durulması, kafa patlatılması gereken sorun şudur: Bunalımlar, her şeyi silbaştan tanımlama ve kurma çabalarını icbar ettirir. Çünkü tüm büyük bunalım dönemleri, yeni ve büyük doğumların da habercisi olan dönemlerdir.
İşte bu büyük bunalım dönemlerinin büyük doğumlara imkan tanımasını mümkün kılacak olan insanlar, çaplı kişiler olarak nitelediğim öncü insanlardır. Bütün büyük kültür, sanat, düşünce ve dolayısıyla siyaset hareketleri öncü insanların varlığı, performansları ve yoğun çabalarıyla mümkün olabilmiştir. İnsanlık tarihi bunun örnekleriyle doludur. Bütün büyük medeniyetler; ya da büyük medeniyetlerin farklı dönemlerinde gerçekleştirilen yeni medeniyet sıçramaları bu öncü insanların çabalarıyla hayata geçirilmiştir.
Hz. Peygamber ve ashabı'nın tarihte yaptıkları şey işte böylesi bir şeydir: İslam'ın doğuşundan ilk yüzyıla kadar geçen sürede ortaya konan öncü ve özgün atılım ve açılımlar, Müslümanlar'ın o zaman yeryüzünde mevcut olan Pers, Bizans, Mısır, Hint ve antik Yunan kültürleriyle ve uygarlıklarıyla yüzleşmelerini, bu uygarlıklarla Müslümanlar olarak her bakımdan doğrudan temasa geçmelerini mümkün kılacak bir performans ortaya koymalarını kolaylaştırmıştır.
Bir de yakın dönemden farklı bir örnek vermek isterim: Aydınlanma düşüncesinin temellerini atan bütün belli başlı büyük ve öncü düşünürler, en önemli eserlerini 1680 ile 1715 yılları arasındaki 35 yıl gibi kısa bir zaman aralağında vermişler. Bu insanların ortaya koydukları düşünsel veya zihinsel performans, Batı uygarlığının yeryüzünde hegemonya kurmasını mümkün kılacak bütün temel kavramların ve (dolayısıyla zamanla) kurumların temellerini atmış; kısacası, bu öncü insanlar, Batı uygarlığının "yol haritası"nı çizmişler.
Burada daha fazla örnek vermeyi gereksiz görüyorum.
Bugün Türkiye'nin yaşadığı bunalımdan kompleksiz, büyük rüyalar görebilen, dürüst ve kişilikli öncü insanların özne olarak tarihe ve zamanın ruhuna müdahale edebilecek zihinsel bir performans ortaya koyabilmeleriyle çıkabilmek imkan dahiline girebilir ancak. Her şeyden önce nerede olduğumuzu, neden burada olduğumuzu ve buradan nereye, nasıl gidebileceğimizi gösterebilecek gönül, zihin ve eylem erlerinin geliştirecekleri zihinsel yol haritası çıkarılmadan Türkiye içinde bulunduğu ve her geçen gün debelendikçe daha bir battığı "bataklık"tan asla çıkamaz. O yüzden bugün yaşadığımız bunalımı, nevzuhur, kazara, birdenbire ortaya çıkmış bir bunalım olarak görmeye çalıştığımız sürece Türkiye'nin bunalım ve karın ağrıları hiçbir zaman sona ermeyecektir.
Bunun için yapılması gereken en esaslı iş, bu bunalımın 200 küsur yıldan bu yana yaşadığımız medeniyet krizinin zorunlu olarak bizi getirip bıraktığı bir bunalım olduğu gerçeğinden hareketle yeni bir medeniyet sıçramasını mümkün kılacak, hem kendi dinamiklerimizi; imkanlarımızı ve zaaflarımızı; hem de hakim Batı kültürünün dinamiklerini; imkanlarını ve zaaflarını çok iyi kavrayarak buradan güçlü bir sinerji yaratabilecek, emin ve muhtemel yol haritaları çizebilecek öncü bir kuşağın yetiştirilmesi sorunudur.
Türkiye'de şu an böylesi öncü bir kuşağın gelmekte olduğunu bilmiyorum ne kadar farkediyorsunuz. "Yeni düşünür tipi" olarak adlandırdığım bu öncü kuşağın orta ve uzun vadede Türkiye'yi her bakımdan yeniden kurabilecek bir performans ortaya koyabileceğine dair önemli bir kıpırdanma yaşandığını farkedebiliyor musunuz? Evet göçüyoruz. İyi de göçen, Türkiye'yi göçüren şey ne, hiç düşündük mü acaba? Göçen şey, Türkiye'nin tarihsel tecrübesini, kollektif hafızasını, ben-idraki'nin temel kurucu kaynağı olan anlam haritalarımızı yok sayarak Türkiye'yi çağdaşlaştıracağı vaadinde bulunan Türkiye'deki hastalıklı (patolojik) sistemden başkası değil. Elbette ki sistemin çöküşü, hepimizi bir şekilde fena halde vuruyor ama yeni bir Türkiye; yeni bir "dünya" kurma hayallerimizi de her daim daha bir kamçılıyor; daha bir kışkırtıyor. Yeni Türkiye'nin gelecekteki zihinsel yol haritasını çizen ve bu bağlamda bence dikkate alınması gereken gözkamaştırıcı bir performans ortaya koyan Ahmet Davutoğlu'ndan Yasin Aktay'a, Mustafa Armağan'dan Mustafa Aydın'a, Edibe Sözen'den Zeynep Sayın'a, Nuray Mert'ten Burhanettin Tatar'a kadar sayıları birkaç düzineyi bulan "yeni düşünür tipi"nin temsilcisi olarak görülebilecek öncü gönül, eylem ve zihin erlerine dikkat diyorum!
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.