Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Geçenlerde Metin Gım’ın ofisinde gördüm Körleşme’yi (Elias Canetti.) Taa ne zamanlara gittim, sırf kitabın kapağını görmekle.

Ömer Lekesiz’in masasında veya rahmetli Ramazan Dikmen’in kitaplığındadır. Veya bizim evde, Cemal Şakar’da. 80’ler. Kitabın Türkçe’de yeni basıldığı yıllar.
Ramazan’la Ömer’in Körleşme’yi konuştuklarını hatırlarım. Ben, biraz evirip çevirdiysem de, okumamıştım.
Metin’in ofisinde görünce yine karıştırdım.
Sonra, Mehmet Varış’a (Kitabevi) uğradım, aldım. İlk Payel basmıştı, şimdi Sel’e geçmiş. Çeviri aynı ve çok iyi. Ahmet Cemal’in.
Kapağını değiştirmişler. Olsun, bu da iyi. Şimdi okuyorum, sonuna geldim, iki-üç güne biter.
Zihnimde bir yere abandı, abandı ve açtı kitap. İyi de oldu. Numarası doğru bir gözlük gibi, detayları netleştirdi.
Yok, yok, herhangi bir tarihi veya politik gerçekliği aydınlığa kavuşturmak diye bir şey yok. Hayata dair bir gerçekliği ısrarla, döndüre döndüre hikaye etmek var.
Kuruntuların gerçeğin içine girmesi, gerçeğin kılığına girmesi, gerçeğin, bir sürü anti-gerçek karşısında kafasını uzatacak yer bulamaması. Ve bir sürü hayatı ite ite kabus gibi bir şeyin içine tıkıştırması, hapsetmesi.
Yani, kafanızdaki resmin, kafanızdaki varsayımın gerçeği perdelemesi. Perdelemesi ne kelime! Boğması, öldürmesi.
Sizi kör etmesi.
Şimdi, edebiyatı bırakıp, size, ‘Körleşme’nin satırlarında gördüğüm ‘olgu’nun hiç de sanatkarane olmayan, ‘banal’ bir örneğini vereceğim. Beni mazur görün.
Hani, ‘Kozmik Oda’ya girilmişti?
Ne heyecandı. Olacak iş mi, AK Parti ne ki, devlet dediğin şey, kozmik oda!
‘Sidre-i münteha’ gibi bir şey tövbe haşa!
Acayip sırlar oradadır. Biz, sıradan insanlar bilemeyiz, erişemeyiz. Vay be! Bu da oldu ha? Nasıl da deriiiin.
Bülent Arınç’a suikast yapacaklar. Çukurambar taraflarında dolaşmışlar. Bülent Bey’in evi o civardaymış. Bağımsız yargı, derinlemesine inceliyor.
Asker, hayli tedirgin. Yargı, çıkarılan engelleri aşmayı başarıyor. Aman evrak kaçmasın, kapı mühürleniyor, ikinci kattaki pencere de, itfaiye merdiveniyle çıkılıp mühürleniyor.
İhbar varmış. Öyle söyleniyor.
Her şey, olabildiğince ikna edici. Kozmik Oda’ya girmenin sembolik değeri var, hepimiz, o sembolik değerin cazibesine kapılmışız. Başka bir şey görmemişiz.
Bu işte, Canetti’nin romanındaki ‘körleşme’nin iptidai şekli.
Meğer ihbar yokmuş. Meğer bilirkişi, maksatlı rapor yazmış. Bunları da şimdi işitiyoruz.
İnşallah, bu da bir başka ‘körleşme’ değildir.
Hayat böyle bir şey ve ben, bu hastalığın bulaşmadığı bir kimseyle hayatımda hiç karşılamadım.
Az bulaşmış, çok bulaşmış, ama herkese bulaşmış.
Bir prizma, olaylardan yansıyan ışıkları topluyor ve harikulade bir kompozisyonla hepimizin görebileceği yükseklikte bir perdeye –şimdi teknoloji gelişti, perdesiz de olur- gözalıcı bir berraklıkta, yansıtıyor.
Herkes, prizmasına meftun. Herkesin yüzünde, o mucizevi prizmalar sayesinde hadiselerin künhüne vakıf olmanın mutluluğu.
Sade Kozmik Oda mı? Sade Balyoz mu? Sade oralarda mı işledi prizma?
O prizma sayesinde, paraleller, paralel tv kanallarındaki dizilerde karışık hadiseleri şefkatli elleri ve şefkatli akıllarıyla düzelten insan suretindeki melaikeler gibi görünmedi mi herkesin gözüne?
Ah! Bitmedi.
Canetti’nin ‘Körleşme’sindeki realite, siyaseti de benzer prizmalardan geçiriyor.
Bugün siyaseti istila eden hadiselere bakın hele. Hani mini mini komplo teorileri, mini mini senaryolar.
Tayyip Erdoğan şöyle, Abdullah Gül böyle, Ahmet Davutoğlu şu, Ali Babacan bu, Hakan Fidan filan yerde, ötekiler şurada…
Biliyorsunuz, herkesle ilgili, ayrı ayrı öyküler.
Var mı etkilenmeyen? Var mı senaryo yazmayan?
Var mı bu yazılı senaryoların hepsiyle değilse bile, biriyle, ikisiyle amel etmeyen?
Körleşme’yi okuyanlar bilir, bu öyküler, hakikate, ürkütücü bir biçimde ‘hulul’ edebiliyor.
Ne yapalım, olacağa çare yoktur.
‘Basiret’ diye bir şey vardı, hatırlar mısınız? Güzel vasıftı.
Şimdi demode oldu. ‘Basiret’in yerine, akıllı telefonlardan daha yaygın, o albenili prizmalar kullanılıyor.

Orhan Pamuk’un ‘Masumiyet Müzesi’ne gitti aklım. Biliyorsunuz gerçekten var. Galatasaray’ın aşağısında. Çukurcuma mıydı?

O müzenin başka bir versiyonunu hayal edin. Latif, manevi vasıfların sergilendiği bir müze. Adına ‘masumiyet’ müzesi demeyelim de, ‘saflık müzesi’ diyelim. (Nezaketen ‘saflık’ dedim. Kelimenin aslı bu değil, tahmin edersiniz.)
Basiret, o müzede saklanıyor.
‘Muhafaza ediliyor’ demedim, o müzeye kaçtı, saklanıyor! Bir ihtimal böyle.
Ya da ikinci ihtimal.
Basiretimiz bağlandı.
Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...