Sözün ve insanlığın bittiği yer: Arakan

Arakan; sözün değil, insanlığın bittiği yer. Sözün bittiği yerde fiil, insanlığın bittiği yerde ise her şeyden önce sağlam bir tövbe gereklidir. Merhum Akif'in 'Harbin en müşkili haysiyeti kurbân etmek' diye tarif ettiği an bu andır. Arakan'da insanlar değil, insanlık onuru öldürülüyor hem de ateşe verilerek. Hz. İbrahim'i ateşte yakmak isteyen Nemrut'un daha merhametli olduğunu söylemek, merhamet kavramının ruhuna halel getirmez. İnsanlığın vicdanı adına düşünmek, onun adına konuşmak ya da hareket etmek insan olmamızın gereğidir. Daha düne kadar çoğumuzun adını bile bilmediği Arakan'la ilgili olarak İHH'nın hazırlamış olduğu 'Arakan Raporu' her şeyi gözler önüne seriyor.

Bangladeş-Burma sınırında Kuzey-Güney doğrultusunda yer alan, milattan önce 3. yüzyıla kadar uzanan bir geçmişe sahip olan Arakan'ın 8. yüzyılda Arap tüccarlar vasıtasıyla İslam'la tanıştığını öğreniyoruz. 1784 yılında başlayan Burma işgali sırasında Arakan'ın iki yerli halkı Rohingya Müslümanları ve Budist Rakhineler ciddi baskı ve zulüm görmüştür. Bu dönemde Burmalıların zulmünden kaçan birçok Arakanlı Hindistan'a göç etmek zorunda kalmıştır. 1826 yılında İngilizler'in Burma'yı işgali ile 120 yıl sürecek İngiliz hakimiyeti başlamıştır. 1942 yılında İngiliz işgalinin sona ermesinden sonra katliamlar da başlamıştır. Kırk gün süren bir saldırıda 150 bin insanın katledildiği Lemro nehrinin sularının masum insanların kanlarının rengiyle kırmızıya boyandığı ifade edilmektedir.

Zulüm bitmiş mi? Asla! Yıllar yılı devam etmiş. Bazen duraklasa da insanlık adına herhangi bir kazanım armağan etmemiş Arakanlı Müslümanlara. Direnişten vazgeçmemişler Arakanlılar, dünyanın kendilerine kör ve sağır olduğu zamanlarda bile. Kılıçtan ve mızraktan geçirilmek vahşetinden tutun da evlerinin yakılmasına, zorunlu göçe tâbi tutulmaktan, yersiz ve yurtsuz bırakılmaktan tutun da tecavüze çocuk katliamlarına kadar zulmün her türlüsüne reva görülmüşler. Düşünün ki, sizi tecrit ediyorlar köyünüzün etrafını telle çevirme işini de size yaptırıyorlar.

Buraya kadar ifade ettiklerimiz, canlı bir varlık olarak yani insan olarak asla maruz kalınmaması gereken ihlallerdi. Bir de İHH'nın raporunda belirtilen siyasi haklarla ilgili yasak ve zulümlere göz atmakta yarar görüyorum:

* Müslümanların saat dokuzdan sonra sokağa çıkması, polisten izinsiz akraba ya da komşu ziyareti yapmaları yasak.

* Seyahat yasağı ile beraber Rohingyalara uygulanan sokağa çıkma yasağı hayatı yaşanılamaz hale getiriyor

* Doğan ve ölen her birey için devlete vergi ödeme zorunlulukları vardır.

* Seyahat özgürlüğü söz konusu değildir. Bir köyden bir köye gitmek için bile devlete vergi verilip izin alınmak zorunda; bazen vergiyi ödemek bile yeterli gelmemektedir.

* Hapse atılmış ve hapiste işkence gören birçok Müslüman olduğu bilinmektedir. Ancak kimlikleri veya sayıları hakkında kesin bir bilgiye ulaşmak mümkün olmamaktadır.

* Camiler, mescidler, ibadethaneler, evler, işyerleri, köyler yakılıp yok edilmektedir.

* Bir işyeri açmak isteyen Müslüman kişi Budist bir ortak bulmak ve onunla işyeri kurmak zorundadır.

* Müslümanların motorlu taşıt sahibi olması yasaktır.

* Müslümanlar sabit telefon ya da cep telefonu sahibi olamamaktadır.

* Hukuksuz tutuklamalar, işkence ve kötü muamele olağan karşılanmaktadır.

* Müslümanların evlenmeleri önünde çok ciddi engeller ve prosedürler vardır. Evliliği neredeyse imkansız hale getiren uygulama şöyledir: Evlenmek isteyen kız ve erkek 50 ile 300.000 kat arasında değişen vergiyi yatırmak zorundadırlar. Vergi yatırıldıktan sonra 2-3 yıl beklemek zorundadırlar. Bazen vergiyi verdikleri halde evlenememektedirler. Bu yüzden bazı çiftler evlenmek için kaçak olarak Bangladeş'e gitmektedir.

* Müslümanlar en fazla liseye kadar okuyabilmektedir.

* Müslümanların devlet dairelerinde çalışmaları yasaklanmıştır.

* Müslümanlar, hastane dâhil hiçbir devlet hizmetinden yararlanamazlar.

* Arakanlı bir Müslümana bir suç isnat edildiğinde kendini savunma hakkı verilmemekte ve derhal hapsedilmektedir. Polis ya da asker sebepsiz yere bir Müslümanın evine baskın yapabilir, kendisine herhangi bir suçlamada bulunabilir, baskını yapanlar tutuklama yapmamak için rüşvet istediklerinde verilmesi zorunludur. Aksi takdirde tutuklanmaktan kurtulamazlar.

* Müslümanların vatandaşlık hakkı yoktur. Sadece 'yabancılara aittir' şeklinde düzenlenmiş bir beyaz kimlik verilir bunun da resmiyette hiçbir hükmü yoktur.

Liste uzadıkça uzuyor ve dehşet sahneleri insanın gözünde canlanınca; böyle bir milletin, böyle bir topluluğun, böyle bir yönetim anlayışının insanları diri diri ateşte yakmaktan geri durmamasının arka planı daha iyi anlaşılıyor.

Burma'nın Çin'e sınır konumunda olması, Amerika'nın ya da uluslar arası kuruluşların müdahalesini, Rusya ve Çin'in onayına bağlamakta bununla beraber stratejik hesaplar devreye girmektedir. Suriye için oluşturulan muhalif platformun Burma için de acilen oluşturulması ve yaşanan insanlık trajedisine son verilmesi insani bir zorunluluktur.

Sonuç olarak, Burma'daki kanun nizam tanımayan yönetimin uygulamalarının uluslararası kamuoyu nezdinde görünürlüğünü sağlamak, soykırım niteliğindeki bu uygulamaların hem Birleşmiş Milletler nezdinde hem de uluslararası toplumun vicdanına ses olan Sivil Toplum Örgütleri'nin girişimleriyle ortadan kaldırılmasını sağlamak insanlık vazifesidir.

Arakan Raporu'nda İHH'nın on yıldır bölgeyle yakından ilgilendiği ve birçok girişimde bulunarak oradaki kardeşlerimize maddi-manevi desteğin sağlanmasında öncü rol üstlendiği anlaşılmaktadır. Su kuyusu açılmasından eğitim merkezlerine, kurban kesiminden Kur'an dağıtımına, sağlık taramasından cami yapımına kadar birçok hizmete aracılık ettiğini görüyor ve insanlığın vicdanı adına teşekkür ediyoruz. Dua ve vicdan ile...

* Araştırmacı-Yazar