Tarım işinden SSK'lı işime dönünce ne zaman ve nasıl emekli olabilirim?
Yaşar SARAÇ ( Antalya): İlk işe girişim, 01.02.1984. SSK hizmetim, 1008 gün. Askerliğimi yatırdım. Tarım Bağ-Kur'una giriş, 01.12.2002. Halen devam ediyorum. Sezon bitince tarım işinden ayrılıp tekrar SSK'lı işime döneceğim. Ne zaman ve nasıl emekli olabilirim?
C: Tarım işçiliğinde geçen hizmetlerin birleştirilmesi, SSK sigortalısı gibi değil, varsa diğer kurumlarda geçen hizmetlerle birlikte, 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre birleştirerek işleme tabi tutulmaktadır. Yani 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu'nun yürütümüyle Sosyal Sigortalar Kurumu görevli olmakla beraber, bu Kanuna tabi olarak geçmiş hizmetler; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamı dışında ve başka bir sosyal güvenlik kurumuna tabi hizmet niteliğindedir. (Bak. 2925 s.K.m.38, İlgili Uygulama Yönetmeliği, m.35).
Bu hizmet birleştirmesi kuralı doğrultusunda, tekrar 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi çalışmaya başlandığında, en az 1260 gün, yani 3,5 yıl bu statüde prim ödenmesi şarttır. Bu nedenle okuyucum da bu şarta uymalıdır. Doğum tarihini ve askerliğini ne zaman yaptığını bildirmediğinden, sigortalılığından sonra askerliğini yaptığı varsayılarak, yani sigortalılık başlangıcı öne çekilmeden hesap yapıldığında, okuyucumuz, 25 yıllık sigortalılık süresini, en az 5225 prim ödeme gününü, 48 yaşını doldurmak yanında, 1260 günden az olmamak kaydıyla, SSK sigortalılığı primi ödemelidir. Bu şartları yerine getirerek hizmet birleştirmesi yoluyla SGK'dan emekliliğini isteyebilecektir.
Erdinç DEMİR (İstanbul): Askerden yeni geldim. Askerden önce 6670 işgünü sigortalıyım. İşsizlik parası için başvurdum, ne kadar ücret alırım?
C: Günlük işsizlik ödeneği tutarı, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama net kazancının % 50'sidir. Aylık prime esas kazanç tutarı tavandan olsa bile bir aylık işsizlik ödeneği tutarı, İş Kanunu'na göre 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin netinin tutarını geçemez. Okuyucum, ücretini yazmamıştır. Bu husus, ücretinin asgari ücreti geçmediği şeklinde yorumlanacak olursa, 01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında net aylık asgari ücret, 403,03 YTL'dir. Günlük net asgari ücret, 403,03:30=13,434 YTL'dir. Günlük net asgari ücretin % 50'si olan günlük net işsizlik ödeneği tutarı: 6,717 YTL olduğuna göre 30 günlük -aylık- işsizlik ödeneği tutarı: 201,51 YTL olarak hesaplanacaktır. Bu tutardan binde 6 tutarında damga vergisi kesildikten sonra sigortalıya aylık olarak 201,51-1,20=200,31 YTL işsizlik ödeneği tutarı olarak işsiz sigortalıya yasal süresi boyunca ödenecektir.
Alaattin ORAL: Tahsin Bey, babam Libya'da ENKA şirketinde 14 ay sigortalı işçi olarak çalışırken, Ağustos 1984 yılında Libya'da vefat etti. Babamın Türkiye'de 345 günlük sigortası bulunmaktadır. 9 ay askerlik süresinin primi yatırılarak ölüm aylığından yararlanabilir miyiz? C: Kasım 2006'da yapılan değişikliğe göre SGK'dan 506 sayılı Kanun'un ölüm aylığı alma koşulları basitleşmiştir. Buna göre, 5 yıllık sigortalılık süresine ve en az 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmiş olmasına göre sigortalının geride kalan hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilecektir. Okuyucumuzun babası, Libya'da Ağustos 1984 ayında vefat ettiğine göre, birinci olarak, vefatından önce 5 yıllık sigortalılık süresi bulunmalıdır. Askerlik ve yurtdışı borçlanmaları, prim tutarları ödenmesi şartıyla sigortalılık başlangıcını öne çekecek ve 5 yıllık süreye ilişkin lehte gelişmeler sağlayacaktır. Ayrıca okuyucumuzun babası, 01.09.1985 tarihinden önce Libya'da çalıştığından ilk sosyal güvenlik sözleşmesine tâbidir. 14 ay, yani 1 yıl 2 ay çalışması olduğuna göre, Libya'da Haziran 1983 tarihinde çalışmaya başlamıştır. Bunun SSK kayıtları ya da diğer belgeleri bulunmalıdır. Bulunamıyorsa dövizle borçlanma imkânı araştırılmalıdır. Ancak bütün bu imkânları (345+270+420=1035 gün) topladığımızda prim ödeme günü olarak 900 günün sağlanması mümkün olsa bile, 9 aylık askerlik borçlanmasının sigortalılık başlangıcını öne çekmesiyle 5 yıllık sigortalılık süresine ulaşamıyorsak yapılacak işlemlerin anlamı olmayacaktır.
