Arabuluculuk, tarafların serbestçe tasarruf edebilecekleri, herhangi bir uyuşmazlığın tarafsız ve uzman bir üçüncü kişi (arabulucu) yardımı ile çözülmesidir. Arabuluculuk, tarafların kendi çözümlerini kendilerinin bulmalarına yardımcı olan bir süreçtir. Taraflar anlaşırlarsa mahkeme davayı görmeyi bırakır ve artık tarafların anlaştıkları metin geçerli olur. Anlaşamazlarsa dava kaldığı yerden devam eder ve olay hakkında mahkeme karar verir. Peki Arabuluculuk hangi durumlarda uygulanır, hangi davalar arabulucuya gider? Arabulucudan sonra kaç gün içinde dava açılmalı?
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, "1 Eylül'den itibaren kiracı-ev sahibi arabuluculuğu için 24 bin başvuru oldu. Başvurulan dosyaların yarısından fazlası olumlu sonuçlandı. Arabuluculuk konusunda anlaşanların sayısı anlaşmayanlardan fazla" açıklamasında bulundu. Peki arabulucuya ne zaman başvurulur? Arabuluculuğun ücreti ne kadar? İşte zorunlu arabuluculuk kapsamındaki davalar
Arabuluculuk, tarafların kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olan bir süreçtir. Arabuluculuk, uyuşmazlıkların hızlı ve etkili bir şekilde çözülmesine yardımcı olabilir.
Türkiye'de, arabuluculuk, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile düzenlenmiştir. Kanuna göre, arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri her türlü uyuşmazlık için uygulanabilir.
Arabuluculuk başvuru nereye yapılır?
Başvuru adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabuluculuk bürosu olmayan yerlerde arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü tarafından işlemler gerçekleştirilir.
Arabuluculuk hangi durumlarda uygulanır?
Arabuluculuk, aşağıdaki durumlarda uygulanabilir:
- İş hukuku uyuşmazlıkları
- Ticaret hukuku uyuşmazlıkları
- Tüketici hukuku uyuşmazlıkları
- Kira uyuşmazlıkları
- Aile hukuku uyuşmazlıkları
- Ceza hukuku uyuşmazlıkları
Arabuluculuk, aşağıdaki avantajlara sahiptir:
- Hızlı ve etkili bir çözüm sağlar.
- Tarafların kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olur.
- Tarafların ilişkisini korumaya yardımcı olur.
- Mahkeme masraflarını azaltır.
Arabulucuya ne zaman başvurulur?
Arasında hukuki bir uyuşmazlığı olan kişiler bunu çözmek için üçüncü bir kişinin yardımına ihtiyaç duyduğu her zaman arabulucuya başvurabilir. Türkiye’de arabuluculuğa dava açılmadan önce ya da dava sırasında başvurulabilir. Dava öncesi arabuluculukta taraflar anlaşmaya varırlarsa artık davaya gerek kalmayacaktır. Taraflar dava açıldıktan sonra hâkimler tarafları arabuluculuk hakkında bilgilendirilirler. Arabuluculuğa gitmek isterlerse hâkim duruşmayı en çok iki kez üç aya kadar erteleyebilir. Taraflar anlaşırlarsa mahkeme davayı görmeyi bırakır ve artık tarafların anlaştıkları metin geçerli olur. Anlaşamazlarsa dava kaldığı yerden devam eder ve olay hakkında mahkeme karar verir.
Hangi davalar arabulucuya gider?
Çek ve bonodan, rekabet yasağından, fikrî mülkiyetten, komisyon sözleşmesinden, yayın sözleşmesinden, rehin karşılığı ödünçten kaynaklanan uyuşmazlıklar ve banka ve finans kurumları ile yaşanan uyuşmazlıklar ticaridir; dava şartı arabuluculuk kapsamına girmektedir.
Arabuluculuğa başvuru ücretli midir?
Arabuluculuk bürosuna başvuruda herhangi bir ücret alınmaz. Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamazlarsa 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Anlaşma durumunda ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenir. Ancak uygulamada sıklıkla görüldüğü üzere, işveren tarafından da arabuluculuk ücretinin tamamı ödenebilir. Ücret, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Arabuluculuk Ücret Tarifesi, Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi web sitesinde yer almaktadır.
Arabuluculuk masraflarını kim öder?
Tarafların arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaları hâlinde, arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarife- sinin İkinci Kısmına göre (iki saatlik ücretten az olmamak üzere) ödenir. Bu ücret kural olarak taraflarca eşit şekilde karşılanır
Arabuluculuk ücreti ne kadar?
Taraflar arabulucunun ücretini ve masraflarını eşit ödeyecektir. Uyuşmazlığın parayla ölçülebilmesi halinde örneğin 25.000 TL’lık bir olayda taraflar arabulucuya toplam %6 ücret öder. Ücret tarifesine göre uyuşmazlığa konu miktar arttıkça bu oran kademeli olarak düşer. Para ile ölçülemeyen olaylarda ise arabulucunun ücreti saat ücreti olarak ödenir. Bu ücret olaya ve taraf sayısına göre saati 95 ila 240 TL arasında olabilecek. Arabulucu ile tarifenin altında ücret sözleşmesi yapılamaz.
Arabulucu nasıl atanır, taraflar istediği arabulucuyu seçebilir mi?
Arabulucu, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarındaki görevli personel tarafından sicile kayıtlı arabulucular listesinden atanacaktır. Ancak tarafların listede yer alan herhangi bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde bu arabulucu görevlendirilir.
Arabulucudan sonra dava açılmazsa ne olur?
Arabuluculuk kurumunun dava şartı haline getirilmesiyle bundan sonra arabulucuya başvurulmadan açılacak iş davalarının dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddedileceği anlamına gelmektedir.
Arabuluculuk görüşmeleri nerede yapılır?
Başvuru adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabuluculuk bürosu olmayan yerlerde arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü tarafından işlemler gerçekleştirilir.
Arabuluculuk görüşmelerine kimler katılır?
Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat ya da varsa avukatları aracılığıyla katılabilirler. Tarafın vekili aracılığı ile görüşmelere katılmak istemesi durumunda vekaletnamede arabuluculukla ilgili özel bir yet ki gerekir.
Karşı taraf arabuluculuk görüşmelerine gelmezse ne olur?
İlk toplantıya mazeretsiz bir şekilde katılmayan taraf dava açıldığı taktirde, bu taraf dava sonucunda kısmen ya da tamamen haklı çıksa dahi yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca, bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
Arabulucuda anlaşma sağlanamazsa süreç nasıl devam eder?
Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşma sağlayamazsa mahkemeye başvurarak dava açabilirler.
