Aziz Sancar'ın rozetleri ve simgeleri

Soğuk Savaş bitti, Tarihin Sonu liberalizmi mutlak kıldı, Türkiye'de Müslümanlar bu kabule muarız olmadıklarını beyan ettikten sonra Medeniyetler Çatışması ile “terörist” olmadıklarının, İslam'ın terörle yanyana gelmeyeceğinin delillerini ayet, hadis ve İslam tarihinden bilhassa tasavvuf üzerinden getirmeye çaba harcadı.

İslamofobi üzerinden Batı'da yavaş yavaş işlenen katliamlara ve gelişen kötülük felsefesine, Saddam ile başlayıp Kaddafi ile devam eden Baas tipi faşizm modelleri de katkıda bulundu. Arap Baharı üzerinden gerçekleştirilen operasyonların, Ortadoğu'yu tümüyle kilitleyen katliamların ceremesi yükselişteki siyasi hareketlere kesilmek için günden güne yeni gerekçeler üretiliyor. Tarih boyunca, Türk olmanın getirdiği kimlik dolayısıyla Batıda canlılığını koruyan Türk Korkusu, yavaş yavaş İslam Korkusu ile desteklenerek, yeni bir faşizmin zirve noktalarında simüle edilerek sunuluyor.

Stockholm'de Kral'dan ödülünü alırken kendisine “jest” olsun diye Türk Marşı çalınan Aziz Sancar'ın törende kullandığı stiller, Atatürk ve Türk bayrağı rozetleri ile tuğralı kravatı yıllarca yurt dışında kalan Türk profesörün memleketin kimliğini çözdüğünü mü yoksa Türkiye'deki ana atardamarların tansiyonunu yükseltmek istemediğini mi gösterir?

Türkiye'de şu anda pek çok kişi gerçekte ne istediğini, ne hissettiğini, ne yapmayı düşündüğünü bilmiyor, bilse de bunu kendisinden bile saklıyor. Kamu korkusu, kamuda temsil edilip yer işgal etmek kadar duygu ve düşüncelerini kamuda sergilemekten, bunu gerçeklik aleminde tebarüz ettirmekten sakınıyoruz. Millet olarak bir kendilik bilincinden gittikçe uzaklaşıyor, çok daha fazla içimize kapanıyoruz. Bunda uluslararası boyutta gelişen olayların arka planlarının Afganistan'dan başlayıp Irak ve Suriye ile devam eden işgal ve istikrarsızlıkların büyük etkisi var. Rus uçağını düşürmekle kazanılan özgüven ikinci bir “van minut” hadisesi yaratsa da Güneydoğu'daki durum, Suriye ve mülteci meselesi korkuyla karışık kaygılılık halini artırıyor.

Cephesi olmayan bu savaşta kimin hangi tarafta yer aldığının bilinmemesi ontolojik sorgulamaları da beraberinde getiriyor. Millet olarak cephe savaşına alışığız fakat sulh ile kotarılmış müttefik gösterilerinin arasına giren art niyet, gizli gündemler Irak, Mısır, Libya, Suriye sendromuna dönüyor.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra değil ondan çok önce Türk modernleşmesi boyunca, ürkek, çekingen, kaygılı bir millet hayatımız oldu. Gelecek hesapları olmayan, tarih inşasını gündeminden çıkarmış, varoluşunu devam ettirme kaygısı altında ne yapmak istediğimizi bilmiyoruz; bildiğimiz dönemlerde de içimize atıyoruz. Cumhuriyet ile beraber resmi ideoloji ve elitler Tek Parti sonrasında ideolojiler vasıtasıyla niyetlerimizi, umutlarımızı baskı altında tutuyoruz. Bugün de çözüm süreci ve sonrası konusunda aynı durum sözkonusu. Türkiye'nin geleceği konusunda hangi imkanların doğacağı, hangi ihtimallerin berhava olacağı şimdilik kestirilemez. Fakat millet olarak uluslararası sistemin de öngördüğü bize biçilen elbiseler ve roller için alternatifimizin olup olmadığı önemli. Kötü çocuk olmama ile iyi müttefik olmayı becerme arasında uzun bir zaman dilimi bulunuyor. Bu bir tercih değil ama tarihsel bir zorunluluk ise o zaman süreyi uzatmak veya kısaltmak bizim elimize geçebilir.

Aziz Sancar'ın Nobel ödül törenini alırken kullandığı Atatürk ve Türk bayrağı rozetleri ile tuğralı kravatı, Türkiye'deki tahakküm kamplarına işaret ediyor. Demek ki Türk bayrağı, herkesi bir arada tutmaya yeterli bir simge haline gelememiş. Keza Atatürk rozeti de yine tuğra ile dengelemiş gözüküyor. Belki de bunun tam tersi, kravattaki tuğranın tek başınalığı ve merkezi yeri, Türk bayrağı ve Atatürk simgelerine göndermede bulunacak kadar baskın karakter taşıyor. Kimbilir Sancar, Mardinli bir Türk olarak, bölge için Osmanlı'yı, vatan manasında Türk bayrağını, kurucu kimlik olarak Atatürk'ü işaret ediyor. Bunların içinde Türk bayrağı ve tuğranın İslam'ı temsil edip etmediğini kestiremesek de bayrağın bir şekilde İstiklal Marşı ile mukayyet olmasından vurgunun arka planda İslam'a yapıldığını da düşünme iyimserliğini göstermeliyiz.

7 Haziran sonrasının Türkiye'sinde, Güneydoğu'daki hadiseler, Suriye meselesinde Türkmen dağına kadar gelinmesinin, II. Dünya Savaşı'ndan sonra ilk Rus uçağını bizim düşürmüş olmamızın etkileri neler olacak, ileride görülebilecek. Sancar'ın simgeleri arasında sosyalizmin ve Kürtlüğün bulunmadığını hatırlarsak Türkiye'nin önündeki imkanları daha rahat açabiliriz.

Türkiye, Arap Baharı sonrası gelişmelerden İslamofobiye, mezhep çatışmasından mülteci sorunu ve Güneydoğu meselesine kadar aktüel her alanda bir kuşatmanın içinde. Dünya sistemi, sıcak ya da soğuk farketmez tüm muharebelerini bir aktörün üzerine giydirdiği elbiseyle yürütmeye dikkat ediyor. İslam ile faşizmi bir araya getirme heveslisi Batı, uçak düşürmeden, hendek kazanlara müdahaleye kadar bir İslamofaşizmin imkanlarını biriktiriyor. Aziz Sancar'ın simgeleri bize kendi gerçekliğimizi netleştirirken, Batı Türk Marşı'yla tarihi unutmadığını, gaflet içinde bulunmadıklarını da hatırlatmak istiyor. Türk Marşı sadece bir jest, tarihi hatırlama değil gelecekte başımıza bela olabilecek gelişmelerin musikisi haline gelebilir.

Türk modernleşmesinden beri gerçekte ne hissettiğimizi kendimize bile saklayacak kadar ürkek ve tarih dışı olduğumuzdan, kanserde çığır açmaya hazırlanan Mardinli Türk Aziz Sancar'dan “kangren tedavisi” bekliyoruz!