Barış hepimiz için iyi olandır

Kürt sorununun çözümü ülkemizin yeni yapılanmasında belirleyici olacaktır. Belki de öncülük edecektir. Büyümekte olan Türkiye''yi hâlâ merkeziyetçi yönetimlerle hantallaştırmanın anlamı yoktur. Bölge bazında, büyük şehir bazında veya eyalet sistemi tarzında bir yönetime evrilmek zorunda olan ülkenin değişiminde, bu sorun ekseninde dönen çözüm başı çekecektir.

Böylece Ankara''yı esrarengiz ve bazen rüşvetin odağı olarak görme de tarih olacaktır.

Çok-kültürlülüğün bir zenginlik olarak kabul edildiği şimdilerde, tek tip insan, tek tip dil ve tek tip din ısrarından ve direncinden vazgeçilecektir. Modern ve globalleşen dünya, farklı olan kültür örüntülerini son derece önemserken; ülkemiz içinde, dilinden yemek kültürüne, mimarisinden tarihi geçmişine varıncaya kadar otantik ve farklı olan Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimiz kültürel devinim için ön plana çıkacaktır. Batı''da bir doğu kentleşmesi olarak Endülüs neyse, Batılılaşan Türkiye için de otantik ''Doğu'', o olacaktır.

Dahası bu ülkenin yapı taşlarından olan Kürtlerin bir öteki olarak görülmesinin bir garabet olduğunu daha fazla gizlemenin imkânı kalmadı. Yanlıştan geri dönmenin erdem olduğu da gün gibi açıktır artık. Bugün, birlikte yaşama kültürü ve kuşatıcılık dünden daha çok vurgulanmalı. Çünkü ayrıştırma, parçalanma faturasıyla geri dönmüştü.

Bir revizyona gidilirken; öncelikle dilimizdeki ötekileştirici kelimeler gözden geçirilmeli. Hatta küçücük çocuklar andımızı okurken, hiç farkında olmadan farklı bir etnik gruba ait çocuk despotizimle tanışmaktadır. Meseleye belki de buralardan başlanmalıdır. Diyebiliriz ki, modern Türkiye''nin kurucu amentüsünde yer alan ötekileştirici veya statükocu ögeler de tasfiye edilmelidir.

Şu halde olguyu okumak hem basireti besler hem sağduyunun perdesini aralar. Zaten bu durumun hilafına hareket etmemek gerektiğini dünyada esen rüzgâr da teyit etmektedir. Baskı ve şiddetin, fiziki savaşın artık geride kaldığı şimdilerde, bunlarla bir yere varamayacağımızı çoktan görmüş olduk. Gerçekleri örterek değil, yüzleşerek özgürleşebileceğimiz ve böylece barış ortamlarının doğacağı da çok açık bir hale geldi. Öte yandan ulus devlet projeleri de gözden geçirilmeye muhtaçtır. İki yüzyıl önceki siyasi ve ideolojik politikalara asılı kalmak da tam anlamıyla despotizmdir. Türk milliyetçiliğini ve kan bağını yapıştırıcı unsur olarak görmek, tam anlamıyla ayrıştırıcılığa davetiye çıkarmaktır.

Kürt olgusu, statüko ve devletçiliğe ayar vermiştir adeta. Buradaki sahte veya gerçek görüntü açığa çıkmalıdır. Zira Kürtler hâkim olarak yerleştikleri bölgelerde belirlenemez bir yapı olarak varlık göstermektedirler. Bunun en somut itirafı, Urfa gezisinde başbakanın, oralarda kaçak elektrik sorununa son verileceğini vurgulamasıdır. Sınır ve yasanın işler hale gelmesinin altını çizmektedir bu çağrı. Aynı zamanda burada, yasanın ve şiddetin ayrımına da işaret edilmektedir.

Hukuk ve demokrasi birlikte yol alırken, şiddet ve hukuk dışılık birbirini beslemektedir. Esasında buradaki ''kaçak'' kelimesi problemin gizli ama toptancı bir özetini vermektedir. Görünüşte ulusçuluk çatısı altında bütünlükçü bir yapı; öte yandan devletin ve sınırın dışında bambaşka bir organizasyon. Bu karmaşık yapı, usulsüz ve yasa-dışı yollara köprü olmaktadır.

Dahası dünyanın nüfusunun yaşlanmakta olduğu zamanımızda, gencecik fidanları toprağa gömmeye göz yummanın izahı mümkün değildir. Hatta ''bu kadar genç nüfusu ülke nasıl gözden çıkarabiliyor'' bu sorgulanmalıdır. Eşitlik ve özgürlükte yaya kalan bir toplumun demokrat olması ne kadar mümkündür? Gözden çıkarılan gençleri ülke zaten kayıp olarak mı görmektedir?

Dünya dış siyaseti ve Türkiye''nin pozisyonu ise bir başka değişimi tetikleyen faktördür. Suriye ve Irak''ta yaşanmakta olan değişimler ve kırılmalarla birlikte Kürtler güçlü bir yapıya ya eklemlenmek isteyecek ya da onu tehdit edecektir. Olmakta olan gelişmelere bakıldığında Türkiye, o bölgelerdeki Şii''lerden çok Kürtlere göz kırpmaktadır. Hal böyle olunca dışarıdaki Kürtlerle barışık olan Türkiye''nin kendi vatandaşıyla savaşıyor olması düşünülemeyecektir.

Gelinen noktada PKK ile Kürtlerin ayrı olduğu vurgulanmaya çalışıldı. Bu olması gereken bir ayrımdı. Zira bu ayrım tam olarak netleşirse, Kürtleri ülkeden ayırmanın –ayrı bir devlet projesinin– anlamsızlığı da aşikâr oldu/olacak. Çünkü onlar, bütünden ayrılamayacak kadar etle tırnak gibi kaynaşmış –bütünün –parçasıdırlar. Zira bir tür kültürel melezleşmenin yanında; genetik melezleşmeyi de bıçak gibi kesmek mümkün değildir.

Baskı siyasetinin şiddeti beslemekten başka bir işe yaramadığı aşikâr oldukça, demokratikleşmekten hem Kürtler hem de Türkler kazançlı çıkacaktır. Esasında mesele, asimile olmuş bir topluluğa paye verme değil, gecikmiş bir ''kazan, kazan'' ilkesini hayata geçirmedir. Nitekim geçtiğimiz günlerde Diyarbakır''da, vakur duruşuyla Kürt halkı, barıştan herkes kazanır; savaştan herkes kaybeder'' diyerek ideolojik, despotik ve sömürgeci oyunlara ve provokasyonlara gelmeyeceğini gösterdi. Ahmet Kaya, sanatçı olarak hepimiz kardeşiz derken, bugün bu çağrıyı bütün ülke vatandaşı haykırmaktadır. Çünkü ''ana vatan'' ve ''sıla'' hepimizin kopmaz bağlarıdır. Gurbet''i kim ister ki…