Enerji ve darbe

Enerji nakil hatlarının geçiş güzergâhında bulunan Türkiye, mevcut jeopolitiği ile çok önemli bir yerde duruyor. İhtiyaç duyduğu enerji için Avrupa''nın hemen hemen Türkiye dışında hiçbir çıkışı yok ve aynı zamanda dev projeler ve büyüyen ekonomisiyle kendisini görünür kılmış bir Türkiye''ye muhtaç (!) olmak Avrupalıların hiç hoşuna gitmiyor.

Enerji nakil hatlarının en önemli düğüm noktasını oluşturan Türkiye, hatların en kısa yol düşüncesiyle yapılmasından dolayı yapım maliyetlerini düşürürken, bu hatların güvenliği dolayısıyla istikrarı artmış, içeride terör ve kaosun olmadığı bir yöne doğru hızla ilerleyerek boru hatları için sigorta maliyetlerini de hatırı sayılır biçimde azaltmaktadır.

Türkiye''yi yakından ilgilendiren ve 2010 yılında keşfedilen petrol ve doğalgaz yataklarıyla enerji alanında Doğu Akdeniz önemli bir rol oynuyor. Levant olarak adlandırılan bölgede en uzun kıyılar İsrail''e ait. Diğer kıyılar ise Lübnan, Suriye ve Gazze''yi içine alıyor. Aynı zamanda bölge, Mısır doğalgaz alanlarının da komşusu durumunda.

Levant bölgesiyle ilgili tüm kaynakların kendisine ait olduğunu iddia eden İsrail, bu kaynaklar vasıtasıyla eğer planları tutarsa, doğal gaz ve petrol konusunda dünyanın en büyük ihracatçılarından biri olmaya hazırlanıyor. Çünkü bu bölgede şu ana kadar hesaplanabilen yatakların enerji piyasasında büyük bir hazine olduğu ve enerji refahı oluşturacağı konuşuluyor. Ölçümleri devam eden bölgenin hesaplanandan daha zengin kaynaklara sahip olduğu tahmin ediliyor.

Doğu Akdeniz''in bu cömert kaynaklarıyla ilgili olarak doğalgazın Avrupa pazarına ulaştırılması konusu da büyük bir problem olarak ortada duruyor. Çünkü Avrupa''ya gidecek boru hatlarının Türkiye dışında bir bölgeden geçişi hem zaman konusunda sıkıntılı hem zor hem de pahalı. Elbette İsrail doğalgazı sıvılaştırarak boru hatlarını kullanmadan sevkiyat yapabilir, ama bu işlem maliyetli bir tesis kurulumu, sıvılaştırma ve sevketme zamanın artması ile maliyetlerin yükselmesi anlamına geleceğinden bu yolun tercih edilmesi de mümkün görülmüyor.

Kaynakların sevkiyatı işi bu siyasi hengâmede zor görünüyor. Çünkü kendine güvenen ve jeopolitiği ve tarihinden gelen gücü kullanarak kendine geniş alanlar açan bir Türkiye''ye söz geçirebilmek çok zor. İsrail''le olan ilişkilerdeki gerilim, Filistinlilere yapılan zulüm, Mavi Marmara katliamı ve daha birçok sebep, siyasi olarak Türkiye''yi işin ortağı yaparken ağır bedeller ödemeyi gerektiriyor.

Doğu Akdeniz kaynakları dışında hızlı tren ile Pekin''i Londra''ya bağlama projesi, Kuzey Irak petrollerinin boru hatları, Orta ve Güney Avrupa başta olmak üzere, Avrupa pazarının kaynak çeşitliliği ihtiyacı dolayısıyla oluşturulan projeler gibi birçok büyük enerji çalışması, taşımacılık ve lojistik projeleri, finansal merkez projeleri gibi sayısız iş Türkiye''yi güçlendirip ekonomisini büyütüyor.

İşte bu bedelleri ödememek ve aynı zamanda gelişen, güçlenen, kendine güvenen sadece Ortadoğu''da değil, Batının Asya-Pasifik politikalarında da merkezi bir konuma gelen Türkiye''nin zayıflatılması için uzun bir süredir ülke genelinde bir dizi olay organize edildi ve kayıtlara 17 Aralık olarak geçen operasyonla bu olayların zirvesi oluşturuldu.

Doğal gaz ve petrol ihracatçısı olmak bir ülkeyi dünya liginde çok güçlü kılıyor. Günümüzde Türkiye ihracatçı değil ama ihracat yapılacak yolların kesiştiği noktada olması dolayısıyla güç odakları için gerilimin merkez üssü durumunda. Dünya üzerinde çeşitli güçlerin çatışma alanı bu yüzden Türkiye oluyor.

Gelinen noktada konumu iyi belirlemiş, ekonomisi güçlü ve iç düşman üretmekten vazgeçmiş, iç çatışmalarını bitirme arifesinde bir Türkiye, bu türden sorunlarını yenebilecek ve geleceğe ümitle bakabilecek durumdadır. Darbe girişimleriyle zayıflatarak kendi ulusal çıkarları için Türkiye''yi harcamaya çalışacak güçlerin de en az Türkiye kadar bedel ödemeleri kaçınılmazdır.