İlkelerinden asla taviz vermedi

Bediüzzaman Said Nursi, İslam'ın hakikatlarını her ortamda haykırmasını bilen bir üslubun sahibiydi. Eserleri hakkında açılan davalarda yargılanırken bir kez bile sarığını başından çıkarmadı. Kılığına kıyafetine müdahale edenlere kendisiyle boşuna uğraşmamalarını tavsiye ediyordu: "Bu sarık, ancak bu başla birlikte çıkar." Ömrü boyunca onurlu bir Müslüman'a yakışacak tavırlarından asla taviz vermedi.

FARUK CEYHUN

Bediüzzaman, İslam'a, Kur'an'a ve Hakk'ın hakimiyetine adanmış 84 yıllık bir ömrün sahibiydi. 1925 yılından sonra Türkiye'de Müslümanlara yönelik baskı ve zulümlere en çok maruz kalanlar arasındaydı. İslam'ın hakikatlarını her ortamda dile getiren Bediüzzaman, Müslüman halkı yönetecek şahısların -bırakın dine ve Müslümanlar'a düşman tavırlar sergilemelerini, namaz kılmamalarının bile halk üzerinde olumsuz etki yapacağını belirtiyordu. Bu gerçeği görmek istemeyenleri "Bunu yapmazsanız halkın muhabbeti düşmanlığa dönüşür" sözleriyle uyarıyor, onları Kur'an'ın ve İslam'ın hükümlerine uymaya davet ediyordu.

Aslında Said Nursi, takındığı tavizsiz ve onurlu tavırla kendisini takip edecek Nur talebelerine ve Müslümanlar'a o günlerde anlamlı bir mesaj veriyordu: Hiçbir maslahat uğruna İslam'ın izzetinden ve şerefinden taviz verilemez, Müslüman Türk halkını ifsad etmeye yeltenen odaklarla uzlaşılamazdı.

Bediüzzaman, Kur'an'ın gerçeklerini yorumlamaya çalıştığı risaleleri nedeniyle açılan davalarda yargılanırken bir kez bile sarığını başından çıkarmadı. Kılığına kıyafetine müdahale eden devlet yetkililerine sürekli olarak kendisiyle boşuna uğraşmamalarını tavsiye ediyordu: "Bu sarık ancak bu başla birlikte çıkar." İslami semboller, özellikle de giyime kuşama ve tesettüre ait hükümler onun nezdinde "teferruat" değil, bizzat İslam'ın emri olarak kabul görüyordu. Kaleme aldığı "Tesettür Risalesi"yle Müslüman kadının başörtüsüne musallat olmak isteyenlere Kur'an'ın hükmünü hatırlatıyordu.

Gençlik Rehberi adlı eseri hakkında açılan davanın duruşmasından çıkarken yüksek sesle "Zalimler için yaşasın cehennem" diyecek kadar cesur ve tavizsiz bir kişiliğin sahibiydi.

Yüzotuz parçadan oluşan Risale-i Nur Külliyatı'nda iman, Kur'an, sünnet, haşir, İttihad-ı İslam gibi konuları ele aldı. Müslüman halkın akidesini bozmak isteyen dinsizlerin oyunlarını bozmaya gayret etti. Mücadelesini şu cümlelerle özetliyordu: "Bana ıztırap veren yalnız İslam'ın maruz kaldığı tehlikelerdir. Eskiden tehlike hariçten gelirdi. Mukavemet kolaydı. Şimdi kurt gövdenin içine girdi. Mukavemet zorlaştı."

Ömrünün yarısından fazlasını sürgün ve hapislerde geçiren Said Nursi, onca eziyete ve baskıya rağmen geleceğe ilişkin ümitlerini de hiçbir zaman yitirmemişti: "Şu istikbal inkılabatı içinde en yüksek gür sada İslam'ın sadası olacaktır."

Bediüzzaman hayatı boyunca bu arzuyla yaşadı. Bağımsızlıklarını kazanmış İslam ülkelerinin biraraya gelerek kuracakları "Cemahir-i Müttefika-i İslamiye" o'nun en büyük hasretiydi. Talebelerine yazdığı bir bayram mesajında İttihad-ı İslam düşüncesini şöyle açıklıyordu: "Aziz, sıddık kardeşlerim! Ruhu canımızla mübarek bayramınızı tebrik ediyoruz. İnşaallah, alem-i İslam'ın da büyük bir bayramına yetişirsiniz. Cemhir-i Müttefika-i İslamiye de meydana gelecek ve İslamiyet dünyaya hakim ve hükümran olacaktır. Rahmet-i İlahiye'den kuvvetle ümid ve niyaz ediyoruz." Bediüzzaman, içinde bulunduğu zor şartlarda sadece risale kaleme almakla yetinmiyor, İslam aleminin içinde bulunduğu sıkıntılara da kafa yoruyordu. Birer birer bağımsızlıklarına kavuşarak esaretten kurtulan İslam ülkeleri için dua eden Bediüzzaman, talebelerine gelecek için ümitli olmalarını tavsiye ediyordu: "Şimdilik Asya ve Afrika'da inkişafa başlayan ve dörtyüz milyon Müslüman'ı (Bugün 1 milyarın üzerinde) birbirine kardeş ve maddi ve manevi yardımcı yapan İttihad-ı İslam'ın, yeni teşekkül eden İslami devletlerde tes'sise başlamasının ve Kur'an-ı Hakim'in kudsi kanunlarının o yeni İslami devletlerin kanuni esasisi olmasından büyük bayram-ı İslamiye'yi tebrik... ediyoruz."

Bediüzzaman, baskılar ve sindirmeler karşısında hiçbir zaman taviz vermeye yanaşmadı. Kararlı ve onurlu tutumunu hayatının sonuna kadar sürdürdü. Bir ara yakın talebeleri Said Nursi'yi "Burada çok eza ve cefa çekiyorsunuz. Sizi yurtdışına götürelim" dediklerinde bugün kendilerini Nur talebesi olarak gören ve baskılar karşısında "İsterlerse çeker giderim" diyenlere de örnek olacak şu tarihi cevabı veriyordu: "Cenab-ı Hakk beni Mekke'de istihdam etseydi ben yine de buraya gelir, mücadelemi burada sürdürürdüm."

İzzetli, onurlu ve haysiyetli bir hayatın sahibi olan Bediüzzaman Said Nursi'den geriye maddi olarak ne kaldı? Bütün maddi dünyası bir sepetin içine sığacak kadar mütevazı idi. Seccade, cüppe, Kur'an ve küçük bir çaydanlık. Bir asra yaklaşan mücadele dolu bir ömrün maddi bakiyesi sadece bunlardı. Zaten kendisi demiyor muydu? "Ahirette seni kurtaracak bir eserin olmadığı takdirde dünyada bıraktığın fani şeylere kıymet verme!" diye . Fani şeylere kıymet vermedi. Bediüzzaman, onca baskı ve sindirme girişimine rağmen 130 parçadan oluşan ve 6 bin sayfayı bulan Risale-i Nur Külliyatı'nı kaleme almayı başardı. Müslümanlar'a miras olarak risalelerini bıraktı. 1950'den sonra Türkçe olarak matbaalarda basılmaya başlayan Risale-i Nurlar, o günden bu yana Türkiye'de yüzbinlerce eve girip milyonlarca insan tarafından okundu. Son yirmi yıldır 20'ye yakın dilde tercümesi yapılan Risaleler, bugün başta İslam ülkeleri olmak üzere birçok ülkede okunuyor.

Tüm susturma çabalarına rağmen Said Nursi, eserleriyle, mücadelesiyle Türkiye'nin son yüzyılına damgasını vuran isimlerden biri oldu. Daha düne kadar Risale-i Nur okumanın suç sayıldığı Türkiye'de Nursi'nin kaleme aldığı eserler bugün üniversitelerde araştırma ve tez konusu yapılıyor. Son on yıldır Üstad'ın vefat ettiği mart ayında çeşitli etkinlikler ve anma toplantıları düzenleniyor. Bediüzzaman, her yıl geleneksel hale gelen mevlidlerle anılıyor.