Tahrir ve Gezi: Aydınların büyük ihaneti

Mısır''da göz göre göre darbe ve faşist bir katliam sürerken, bizim aydınlar toptan dillerini yuttu. Birkaç vicdanlının dışında ortalık sağır ve dilsiz. Fikret Başkaya, Paradigmanın İflası''nın yazarı, yekten ''Mısır''da darbe değil devrim vardır'' dedi.  Aydın, diye nitelenenlerin, o ''yüksek kültür'' havarilerinin, ilkokul seviyesindeki bir demokrasi dersinde sınıfta kalışlarını izledik…

Liberaller, Gezi''nin ''Masumları'', hepsi birden, darbeye darbe diyemediler, faşizmi lanetleyemediler. Televizyonlara çıkanları, dokunaklı hallerde lafı dolandırıp durdu. En liberalleri Mursi''nin hatalarını sıralayıp mazeret aradı. Yakalarındaki rozetleri, suçüstü yakalanmanın telaşıyla, evirip çevirip gevelediler ve bilginin onurunu riyakar bir asitle yaktılar, kül ettiler. Herkes gördü bütün olan biteni.

Öyle günler yaşıyoruz ki, maskeler düşe düşe bitmiyor. Ardından dipsiz bir boşluk çıkacak diye korkuyoruz. Ama korkunun ecele faydası yok, bu da var tabii… Bir lahana gibi açılıyor toplumun göbeği. Avrupai bir özgürlükçülüğün ana başlıklarını ezberden sayıp duranların, kanlı, şedit bir askeri saldırıya karşı duramamaları, aydın kelimesinin bir nevi kabızlık olduğuna dair güçlü bir his yarattı hepimizde. 

Aydınların ihaneti, kim olursak olalım hepimizi kökten şaşırttı. Hayretlere düşürdü, orası kesin. Çünkü bu insanlar demokrasiden başka bir şey istemediklerini öyle çok tekrar etmişlerdi ki, sempati duyalım duymayalım, eleştirelim veya  onaylayalım evrensel, özgür ve dokunulmaz haklarıyla tahkim edilmiş bir toplumu o kadar çok  anlatmışlardı ki... Seçimle gelip seçimle gitmeyi filan... 

Bu entelektüel aktörlerin, böylesine hayal kırıklıkları yaratarak iki seksen uzanacaklarını kimse aklına getirmemişti. Şaşkınlık, yaşadığımız anın İstiklal Marşı''dır. Bununla yüzleşmeliyiz. Şaşkınız evet. Biz, perdelerin sürekli kalktığı, sahneler arasında hiç ara vermeyen bu berbat, bitmez tiyatro karşısında içimiz yana yana şaşırıyoruz gerçekten.

Ergenekon tutuklamalarında öncü ve cesur bir gazetecilik yapmış gazetenin sayfalarını çeviriyoruz mesela. Bir makale başlığı şöyle bağırıyor: Dinciden Demokrat Çıkmaz! Sanki darbe yıllarında Genel Kurmay Başkanı konuşuyor! Uydurulmuş, psikolojik bir harekatın 90''lı yıllarında yaşıyoruz da, sanki 28 Şubat kavramlarına geri dönüyoruz: Dinci, Takunyalı, Gerici...  Şaşkınız…

İnsanları, sokakları yakmaya, yıkmaya, Kemalist devrime çağıran artistlerden birinin şüphe uyandıran ajandasının paniğiyle bir bildiri dolaşıyor mesela etrafta. Ergenekon savcısına yönelik kurnaz bir itibarsızlaştırma kampanyasının mizahi sektöründen, bir TV programından konuşuyor bildiri ''Demokrasi ülküsüne sahip çıkan hiçbir ülkenin tanık olmadığı bu orantısız düşmanlığı reddediyoruz'' diye yazıyor! 

İçinde kayboldukları akıllara seza kin hezeyanına, o olmayacak küfürlere, hakaretlere, darbeci ve demokrasi dışı isteklere karşı hiçbir utanma, arlanma duymadan, aklını yitirmiş Gezi eyleminin sonuçlarından, zararlarından zerre kadar vicdan azabı duymadan, bir sanatçı nasıl böyle pervasız konuşabilir? Anlamıyoruz.

Şaşkınız…

Nobelli yazarlar, Nobelsiz yazarlar, sinemacılar, çok satancılar filan toplanıp ''Kaygılıyız'' diye ilanlar veriyorlar bir de. Neden kaygılı bu saygın insanlar diyerekten bakıyoruz: Sanata baskı varmış!

''Dünyanın Bütün Şirretleri''yle birlik olmuşların bir ülkeye, bir halka reva gördüğü darbeci baskıdan değil, sanatçılara baskıdan bahsediyorlar. Anlaşılır yeşilci talepleri şehirlerle birlikte berhava eden, askeri çağıran, Batı''ya, ülkesine karşı müdahale etmesi için yalvaranlarla bir problemleri yok. Sanat adını verdikleri ve -biz karakafalıların asla anlayamayacağı- o kutsal, o üstenci Firavun Sözlüğü''ne karşı olası bir baskıdan endişelenmişler...

Vay canına! Çok şaşkınız…

Şaşkınız da nereye kadar idare eder bizi böyle şaşkaloz kalmak?

Türkiye, askeri vesayeti devirdi. Seçilmişler, hepimiz, kalbi olanlar, Kemalist-Askeri devleti darbe geleneğinden temizlemek için hala süren büyük bir mücadele verdik. Veriyoruz. Ama son günler bize gösterdi ki Kültürel Vesayet yerli yerinde durmakta. Hem de uyuyan, uyumayan hücreleriyle dimdik ve dinamik. Esas savaş şimdi o alanda veriliyor. Darbeci kültürel vesayet, sanat-kültür ovalarında sürdürüyor karşı devrimini. Sinemada, edebiyatta, müzikte.  Buna bazı bilgeler, devletin ideolojik aygıtları, diyor, bazıları Hegemonik Aydın.

Mussolini zindanlarında çürütülen bir 20. Yüzyıl bilgesi, bizim Nasyonal Sosyalistlerin dilinden anlamayacağı bir adam demişti zamanında. Devrimcilerin mücadele alanı aynı zamanda kültürün ve ideolojinin de yer aldığı sivil toplum olmalıdır. Egemen sınıfın değerleri diğer sınıflar tarafından kabullendiği ve içselleştirildiği ölçüde egemen sınıfın iktidarı meşru olarak algılanmaktadır. Gramsci''ye göre, tarihte hegemonyanın en tipik örneklerinden biri 17. Yüzyıl Fransız burjuvazisinin sınıfsal iktidarıdır.

Fransız burjuvazisi kendi dünya görüşünü ve değerlerini devrimden önce bile toplumun tüm kesimlerine öylesine başarı bir biçimde benimsetebilmiştir ki, 1789''da siyasal iktidarın ele geçirilmesini Fransız toplumu meşru görmüş ve tarihin doğal bir tecellisi olarak karşılamıştır. Gerçekten de, burjuvazinin ürettiği özgürlük, eşitlik ve hatta mülkiyet hakkı gibi kavramlar uyarınca geliştirilen fikir akımları sadece hegemonyacı sınıfın değil, tüm toplumun kendine mal ettiği kavramlar olmuştur. Gramsci''ye göre, bir vesayetin hegemonik konumda olması aydınların ifa ettikleri bir işlevin sonucudur. Gramsci, bunlara egemen sınıfın organik aydınları adını vermiş, biz, hormonlu katkısından dolayı, ''Konserve Aydınlar'' desek daha yerinde olur.   

Sivil toplumun fikir yapısını ve zihniyetini belirleyen ve ona yön veren bu Konserve Aydınlardır. Örneğin, Orta Çağ Avrupa''sında egemen sınıfların organik aydınları Kilise ''ye bağlı din adamlarıydı. Günümüzde ise, bir kısım sinemacı, reklamcı, medya mensupları egemen sınıfın hegemonyasını gerçekleştiren ve pekiştiren toplumsal kategoriyi meydana getirmektedirler. 

Gramsci''den sonra Althusser de ''Devletin İdeolojik Aygıtları'' kavramıyla zihnimizi açmıştır. Bu aygıtların fonksiyonu egemen ideolojiyi üretmek ve idame ettirmektir. Genç kuşaklara egemen ideolojinin aşılanması gerekmektedir ki mevcut, kök-sistemin ilişkilerine karşı koyma eğilimleri filizlenmeye başlamasın. Eğitim alanında, çocuklar en küçük yaştan itibaren sistemin öngördüğü resmi ideolojiyle, ''Batı Tapınmacısı'' bir ideoloji doğrultusunda toplumsallaşmaktadır. Amaç her bireyi ''Kurucu Otoriter'' kültürle yoğurmaktır. Kemalist politikalar kültürel boyutta hala bir tank paleti kadar baskın ve egemen politikalardır. 

Yaşadığımız büyük altüst oluşun bir amacı da artık sivil topluma nüfuz etmek, yeni, özgürleştirici bir kültürel devrimi becermek olmalıdır. 

Julien Benda, başyapıtı ''Aydınların İhaneti''nde, aydınları devletin asıl sahiplerinin, tahakkümcü çekirdeğin eli sopalı, küstah savaşçıları olarak nitelerken gerçek tehlikeyi işaret ediyordu. Gerçekten de devlet kurucu felsefi alt yapısını korumakta. Kemalist despotizmin light ya da bol şekerli temsilcileri olaraktan söz konusu profiller, yaptıkları filmlerle, yazdıkları kitaplarla, minarenin balkonuna çıkardıkları imama ezan yerine, bu ülkenin samimi değerlerine aşağılamalar söyletirken, uzun süredir bu alt yapıyı tahkim ediyorlardı. İstanbul sahnesi tecavüzle başlayan ödüllü filmleri, tarihe pisleyen ve başından sonuna ceset kesen bir Türkiye imajı çıkararak  aldıkları Avrupai övgüler ile tırım tırım gezinen sinemacılarıyla, kalıtımdan naftalinli tiyatrocularıyla, islamofobik yazarlarıyla, kültürel vesayeti kalınlaştırmak için çok çalıştılar.  

Aslında o kadar da şaşıracak bir şey yok yani. Açık konuşalım şimdi.

Onlar, Kemalist-Darbeci Kültürün militanları olarak kendileri gibi düşünmeyenlere düşmanlıklarını damla damla biriktirdiler. Hiç vaz geçmediler. Biz, kendimizi kandırdık. En çok da Müslüman Entelektüeller yanıldı bu işte. Acı bir yanılgıydı bu. Çünkü son zamanın sanat eserlerinin içini okumaktan, gerçek bir analizin cesur ama demokratik polemiğinden kaçındılar. Uzlaşma istediler.

Erken öten bir horoz olarak İdris Küçükömer''in söyledikleri bir bir çıkıyor oysa. Kendine ''ilerici'' diyen okumuş yazmış takımı bu coğrafyada mutaassıp, dolayısıyla sağcı bir ideolojinin fahri aygıtlarıdır artık. Yani despotik ve sözde sol bir eğilimde kendilerine yeni alanlar açan ideolojik zihniyet, bal gibi demokrasi dışı bir zihniyettir… 

Bize gelince biz, mahmur gözlerimizle, Tahrir Meydanı''ndan Gezi Parkı''na bakıyoruz Çekirge! Darbeleri şenliklerle kutlayan, ilaçlı, ağır bir uykudan uyanıyoruz. 

Hayırdır inşallah! Vesayetin eli maşalı sözde kültürü çöküyor. Yapacak bir şey yok. Biz, ışığa, nura, yeni güne, aydınlık sabaha bir eyvallah çeker, işimize bakarız...