Okullarda giderek tırmanan ve son olarak İstanbul Erkek Lisesi’ndeki olaylarla Türkiye’nin gündemine oturan akran zorbalığına karşı harekete geçildi. TBMM Akran Zorbalığı İle Mücadele Alt Komisyonu, sorunun kökünü kazımak amacıyla 8 bakanlığı kapsayan dev bir "Mücadele Eylem Planı" raporu hazırladı. Rapor, eğitimden teknolojiye, aileden sokağa kadar geniş bir yelpazede radikal önlemler içeriyor. İşte detaylar.
Kamuoyunda büyük yankı uyandıran şiddet görüntülerinin ardından TBMM, akran zorbalığına karşı adeta topyekûn savaş açtı. Meclis’in hazırladığı kapsamlı eylem planının merkezinde teknoloji var: Çocuklar, tıpkı kadınların kullandığı KADES benzeri bir uygulamayla tek tuşla acil yardım çağırabilecek.
TEK TUŞLA ACİL DESTEK HATTI
Raporun en dikkat çeken önerisi, çocukların güvenliğini sağlamak adına geliştirilecek mobil uygulama oldu. Kadına yönelik şiddetle mücadelede kullanılan KADES (Kadın Destek Uygulaması) benzeri bir sistem, çocuklar için özel olarak tasarlanacak. Telefon veya tabletlere yüklenebilecek bu uygulama sayesinde çocuklar, zorbalık veya tehlike anında tek bir tuşa basarak konum bilgilerini anında yakınlarına veya kolluk kuvvetlerine iletebilecek.
OKULLARDA "AKRAN ARABULUCULUĞU" DÖNEMİ
Eğitim sisteminde de köklü değişiklikler öngören rapora göre, sadece yasaklar değil, uzlaşı kültürü de devreye giriyor:
Zorunlu empati dersleri: Müfredata "Empati ve Sosyal Beceriler" dersi zorunlu olarak eklenecek. Çatışma çözme teknikleri öğrencilere ders olarak okutulacak.
Öğrenci konseyleri: Okullarda zorbalığı önleyici liderlik grupları ve öğrenci konseyleri kurulacak.
Arabuluculuk sistemi: Öğrencilerin bizzat aktif rol aldığı "akran arabuluculuğu" programları tüm okullarda zorunlu hale getirilerek, sorunların öğrenciler arasında çözülmesi teşvik edilecek.
KÖR NOKTALAR GÖZETİM ALTINDA
Fiziksel güvenlik önlemleri kapsamında, okul içindeki "riskli alanlar" mercek altına alınıyor. Koridorlar, teneffüs alanları ve okul çevreleri; kamera sistemleri, nöbetçi öğretmenler ve güvenlik görevlileri ile sürekli izlenecek. Ayrıca mağdur çocukların durumu, kurulacak özel bir izleme ve değerlendirme sistemiyle uzun vadeli takibe alınacak.
ZORBALIĞA KARŞI "ALO İHBAR" VE DİJİTAL DEVRİYE
Çocukların sesini duyurabilmesi için iletişim kanalları çeşitlendiriliyor:
Alo zorbalık hattı: Çocukların kimliklerini gizli tutarak (anonim) şikayette bulunabilecekleri özel telefon hatları, mobil uygulamalar ve web platformları oluşturulacak.
Parklara ihbar kutusu: Okul dışındaki alanlar da unutulmadı. Parklar ve oyun alanlarına, çocukların yazılı şikayet bırakabileceği "bildirim kutuları" yerleştirilecek.
Yapay zeka destekli takip: Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz’ın aktardığı bilgilere göre; sosyal medyadaki siber zorbalık içeriklerini tespit etmek için yapay zeka destekli bir "erken uyarı sistemi" kurulacak. Ayrıca okullarda "dijital analiz" yapılarak riskli durumlar erkenden saptanacak.
ZORBAYA ÖFKE KONTROLÜ, AİLEYE SOSYAL DESTEK
Plan, sadece mağduru korumayı değil, zorbalık yapanı rehabilite etmeyi de hedefliyor. Şiddet eğilimi gösteren çocuklara yönelik öfke kontrolü, empati ve sosyal beceri eğitimleri verilecek. Aile içi şiddete maruz kalan veya ihmal edilen çocukların ailelerine ise yoğun sosyal hizmet desteği sağlanacak.
MAHALLE BAZLI KORUMA KALKANI
Mücadele okullardan mahallelere taşıyor. Belediyeler bünyesinde mahalle düzeyinde "Çocuk Destek Merkezleri" kurulacak. Ayrıca her ilçe ve mahallede; eğitimciler, polis, sağlıkçılar ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan "Risk İzleme Komiteleri" kurularak tehlike altındaki çocuklar proaktif bir şekilde tespit edilecek.
