Türkiye'de çalışan milyonlarca vatandaşın en büyük arzusu, emekli olduklarında düzenli bir gelire sahip olmaktır. Çalışanlar, emeklilik yaşını öne çekmenin yollarını araştırırken, bu konuda bazı yöntemler ve kurallar bulunmaktadır. Emeklilik için belirli bir yıl ve prim ödeme süresi gerekmektedir. Erkekler için genellikle 25 yıl sigortalılık süresi, kadınlar için ise 20 yıl olarak uygulanmaktadır. Bunun yanı sıra, işe giriş tarihine göre belirli bir prim ödenmesi de şarttır. Bu süreçte erken emeklilik için formüllerde sıkça sorgulanan konular arasında yer alıyor.
1999 yılından önce sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırılmış olup, EYT yasası ile emekli olma hakkı elde etmişlerdir. Ancak, EYT dışındaki sigortalılar için prim ve yıl süresinin yanı sıra yaş şartı da bulunmaktadır. Yasal düzenlemelerde, emeklilik tarihini öne çekmek için çeşitli imkanlar ve yöntemler bulunmaktadır, bunlar genellikle 8 başlık altında toplanmaktadır.
1. ÇOCUK AVANTAJI: Kadın çalışanlar için çocukları üzerinden prim kazanma imkanı bulunuyor. Bu imkan 3 çocuğa kadar borçlanma ile 2160 gün, yani 6 yıl kazandırıyor. Böylece yaşı ve yılı dolmuş bir anne 3 çocuğu varsa 6 yıl erken emekli olabiliyor. Burada tek şart, çocukların sigortadan önce doğmuş olması. Staj yapan anneler için bu istisna da uygulanıyor ve stajdan sonraki çocuklar borçlanıldığında işe giriş tarihi geri çekiliyor.
2. ASKERLİK: Erkeklerde ise askerlik süreleri hem yaşı geriye çekerken hem de prim kazanma imkanı veriyor. Sigortalı olmadan önce yapılan askerlik için borçlanılması, sigorta giriş tarihini borçlanılan gün kadar geriye çekiyor.
Böylece en az 1 yaş önce emeklilik imkanı bulunuyor.
3. ON YIL PRİM: Kısmi emeklilik de denilen yöntemde ise 15 yıl ve 3600 günü dolduranlar daha fazla çalışmadan emekli olabiliyor.
Burada ise yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaşa kadar çıkıyor. Bu imkan 9 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için geçerli. Sonrası için ise prim 4500'e, yıl şartı 25'e çıkıyor. 15 yıl 3600 günü olan erkek sigortalı 55 kadın sigortalı ise 50 yaşını doldurmuşsa kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor.
4. YÜZDE 60 RAPOR: Çalışırken iş yapabilme gücünü en az yüzde 60 kaybedenler sağlık raporu alarak malulen emekli olabiliyor. En az 1800 gün prim yeterli oluyor. Yaş şartı aranmıyor. Bunun için SGK'dan hastaneye sevk almak gerekiyor. Verilecek heyet raporu SGK tarafından onaylanınca maaş bağlanıyor. Ancak malulen emekliler çalışamıyor. Çalışınca emekli maaşı kesiliyor.
5. VERGİ İNDİRİMİ: Engelli çalışanlar en az yüzde 40 engellilik ile vergi indirimi aldıklarında yaş şartına bakılmadan 15 yıl 3 bin 600 günden başlayarak işe giriş tarihlerine göre 18 yıl 4680 güne kadar süreyle emekli olabiliyor. Engelli emeklilik hakkından yararlananlar çalışabiliyor maaşları kesilmiyor.
6. YIPRANMA: Ağır işlerde çalışanlar, madenciler, gazeteciler, gemi adamları gibi mesleklerde çalışanlar sigortalılık sürelerine belli oranda gün eklenerek ve işe girişi geriye çekerek emeklilik imkanına kavuşuyor. Burada eklenen prim süresinin yarısı kadar süre de yaş şartından düşülüyor.
7. ANNEYE PRİM: Başkasının bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu bulunan annelerin de 1 Ekim 2008 sonrası primlerinin dörtte biri toplam primlerine ekleniyor. Bu süre yaş şartından da düşülüyor. Böylece 4 yıl çalışan bir anne 5 yıl çalışmış gibi oluyor ve erken yaşta emekli maaşı alabiliyor.
8. GURBETÇİYE AVANTAJ: Yurtdışında yaşayan erkek sigortalılar yurtdışında 18 yaşından sonra çalıştıkları süreleri satın alarak emeklilik hesabında kullanabiliyor. Kadınlar ise yurtdışında 18 yaşından sonra bulundukları süreleri satın alarak Türkiye'den emekli olabiliyor.
