Türkiye'de erken yaşta sigortalı olan milyonlarca kişi, emeklilik hayalini daha erken yaşta gerçekleştirme umuduyla şartları araştırıyor. Sosyal güvenlik sistemi, işe başlama tarihine göre üç farklı döneme ayrılırken, bu dönemler emeklilik yaşını ve prim gün sayısını doğrudan etkiliyor. 8 Eylül 1999, 30 Nisan 2008 ve sonrası olmak üzere üç ayrı tarih diliminde emeklilik şartları farklılık gösteriyor. İşte dönemlere göre erken emeklilik için bilinmesi gereken detaylar…
Erken yaşta çalışmaya başlayanlar için emeklilik yaşı avantajı gündemdeki yerini koruyor. Sosyal güvenlik mevzuatına göre, sigorta giriş tarihi emeklilik yaşını doğrudan etkiliyor. Türkiye’de emeklilik sistemi; 8 Eylül 1999 öncesi, 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası ve 1 Mayıs 2008 sonrası olmak üzere üç döneme ayrılıyor. Her dönem farklı prim günü ve yaş şartları içeriyor. Peki erken sigortalı olanlar hangi koşullarda erken emekli olabilir?
ERKEN SİGORTA HER ZAMAN EMEKLİLİK AVANTAJI GETİRMİYOR
Aileler, çocuklarının geleceğini garanti altına almak adına sigorta girişlerini mümkün olan en erken yaşlarda yaptırmaya çalışıyor. Ancak 18 yaş altı sigortalılık, her dönemde emeklilik yaşını düşürmede etkili olmuyor. Emeklilik koşullarını etkileyen temel unsur, yalnızca sigorta başlangıcı değil; o tarihin hangi yasal döneme denk geldiği.
8 EYLÜL 1999 ÖNCESİ GİRİŞLER İÇİN KRİTİK AVANTAJLAR
Bu tarih öncesinde sigortalı olanlar, 18 yaş altı çalışmalarıyla önemli avantaj elde ediyor. Bu çalışmalar hem prim gününe sayılıyor hem de emeklilikte dikkate alınan işe giriş tarihi olarak değerlendiriliyor. Ancak kadınlarda 20 yıl, erkeklerde ise 25 yıl olan sigortalılık süresi, 18 yaşın doldurulduğu tarihten itibaren başlatılıyor.
Nisan 1981 öncesinde sigortalı olanlar için ise bu kuralda istisna uygulanıyor; 18 yaş altındaki süre de sigortalılık süresine dahil edilebiliyor.
1999–2008 ARASINDAKİ GİRİŞLERDE PRİM AVANTAJI
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için 18 yaş altı çalışmalar sadece prim gününe katkı sağlıyor. Bu kişiler için emeklilik yaşı, 18 yaşın doldurulduğu tarihe göre hesaplanıyor. Kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Erken çalışma, yaş şartını değiştirmese de prim gününü daha erken doldurma imkânı tanıyor.
2008 SONRASI GİRİŞLERDE YAŞTAN ÇOK TARİH ÖNEMLİ
30 Nisan 2008 sonrası sigorta girişi yapılanlarda sistem tamamen değişiyor. Bu dönemde 18 yaşından önceki sigorta kayıtları, emeklilik hesabında dikkate alınmıyor. Bu kapsamda emeklilik yaşı, sigorta başlangıcına değil, primin hangi tarihte tamamlandığına göre belirleniyor. SSK’lılar için 7200, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında olanlar için ise 9000 prim günü gerekiyor.
2035 KRİTİK TARİH: PRİMİ ÖNCE TAMAMLAYAN ERKEN EMEKLİ OLACAK
Mevcut mevzuata göre, prim gününü 31 Aralık 2035’e kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilecek. Ancak bu tarihten sonra primini tamamlayanlar için yaş şartı her yıl kademeli olarak artırılacak.
Bu nedenle özellikle 2008 sonrası sigorta başlangıcı olanların, prim tamamlama planlarını dikkatle yapmaları büyük önem taşıyor. Ne kadar erken sigortalı olunsa da emeklilik yaşı, primin tamamlandığı yılın şartlarına göre şekillenecek.
