Gündem F-16ların ömrünü uzatan proje 72 ayarında Blok-30lar yolda

F-16'ların ömrünü uzatan proje: 72 ayarında Blok-30’lar yolda

Türkiye F-16’ların modernizasyonunda önemli aşama katetti. 9 uçak milli imkanlarla modernize edildi, 8’i ise TUSAŞ’ta hatta. Gövde iyileştirmeleriyle uçuş ömürleri 8 bin saatten 12 bin saate çıkan Blok-30’lar, milli yazılımlar ve AESA radarlarıyla da teknik açıdan Blok-72 seviyesine ulaşacak.

Abone Ol Google News
Kıymet Sezer Yeni Şafak
F-16ların ömrünü uzatan proje: ​72 ayarında Blok-30’lar yolda  ​
Arşiv

ABD’nin F-35 programından çıkarmasının ardından Türk Hava Kuvvetleri’nin vurucu gücü olarak önemi artan F-16’ları güçlendirecek çalışmalar yoğunlaştı. Türkiye, F-35 savaş uçaklarına ödediği parayı yeni F-16 Blok 70 uçağı alımı ve 80 F-16 uçağın modernizasyonu teklifi kapsamında değerlendirmeye hazırlanırken, uçakların milli imkanlarla modernizasyonunda da önemli aşama kat edildi. Dünya orduları arasında operasyonel açıdan en aktif hava filosunu barındıran Türk Hava Kuvvetleri, F-16 savaş uçağı filosunun bakım onarım, modernizasyon ve yerlilik oranının arttırılması çabaları kapsamında 3 ayrı çalışma yürütüyor.

9 SAVAŞ UÇAĞI MODERNİZE EDİLDİ

Bunlardan biri, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından 2015 yılında başlatılan ve 2023’e kadar tamamlanması planlanan F-16 Blok 30 Yapısal İyileştirme Projesi. Bu kapsamda şu ana kadar 9 uçağın modernizasyonu tamamlandı. Toplam 35 F-16 Blok 30’un modernizasyonu planlanan proje kapsamında halen 8 uçak üzerinde eş zamanlı çalışmalar TUSAŞ’ta devam ediyor.

Modernize edilen sekizinci F-16 da Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edildi
EKONOMİ
Modernize edilen sekizinci F-16 da Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edildi

BLOK 30’LARLA 2030’LARA

Proje ile TSK envanterine 1988 yılında girmeye başlayan ilk uçaklar olan F-16 Blok-30’lar dış gövde iyileştirmelerine tabi tutuluyor. Her bir uçak için 1200-1500 arasında parça değişimi yapılarak gövde ve iskeleti güçlendiriliyor. Bu iyileştirme, projenin başlatıldığı 2016 yılı itibariyle 7 bin uçuş saatine ulaşan F-16 Blok 30 savaş uçaklarının 8 bin saatlik mevcut uçuş ömürlerini 12 bin saate çıkarılmasını sağlıyor. Modernize edilen 35 uçağın Türk Hava Kuvvetleri envanterinde 2030’lara kadar görev yapması bekleniyor.

BLOK-72 SEVİYESİNE ÇIKACAK

Modernizasyon projelerinin tüm uçaklara uygulanması ve F-16 filosunun ömürlerinin 20 sene uzatılması; Özgür Projesi ve AESA radarlarının entegrasyonuyla F-16 Blok-30’ların teknolojik açıdan Blok-72 seviyesine çıkarılması amaçlanıyor. Bu projelerle kazanılan yeteneğin Milli Muharip Uçağa da aktarılacak olması projenin bir diğer kritik kazanımı.

Türk mühendislerden F-16 hamlesi: Uçağı kullanan tüm ülkelere satılacak
FOTOĞRAF 13
Title
HAVELSAN mühendisleri ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı uçak bakım teknisyenleri, Türk Hava Kuvvetlerinin en önemli vurucu gücünü oluşturan F16 uçaklarının her zaman hazır tutulması ve bakım personelinin eğitim düzeyinin en üst seviye çıkarılması için F16 Arıza Giderme Eğitim Simülatörü geliştirdi.
Title
HAVELSAN'da söz konusu çalışmalar, Simülasyon, Otonom ve Platform Yönetim Teknolojileri Genel Müdür Yardımcılığı bünyesinde yürütülüyor. Jet Uçak Sistemleri Program Müdürü Koray Uyar, yaptığı açıklamada, F16 Simülatör Tedarik Projesi ile Hava Kuvvetleri Komutanlığının F16 simülatörleri konusundaki en büyük destekçisi olarak sorumluluk üstlendiklerini söyledi.
Title
Projenin birinci aşamasında pilotların harbe hazırlık eğitimi amacıyla tam görev simülatörleri ve silah taktik eğiticileri teslim ettiklerini belirten Uyar, bu kapsamda 6 farklı ana jet üs komutanlığında 6 tam görev simülatörü ve 20 silah taktik eğiticisi ile Hava Kuvvetlerinin dünyada eşsiz bir simülatör altyapısına kavuşmasını sağladıklarını ifade etti.
Title
Uyar, bu simülatörlerin birbirlerine bağlanmasını sağlayarak, dışarıya herhangi bir taktik resim vermeden, büyük ve kapsamlı tatbikatların simülasyon ortamında gerçekleştirilmesi için altyapı oluşturduklarını anlattı.
Title
Projenin ikinci aşamasında ise uçak bakım teknisyenlerine yönelik eğitim çözümleri geliştirdiklerini dile getiren Uyar, şöyle konuştu:
Title
F16 uçağı Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Türkiye'nin en büyük vurucu ve savunma güçlerinden birisi. Dolayısıyla pilotlarımızın her zaman eğitimli, tecrübeli olması ve uçaklarımızın da sürekli faal halde tutuluyor olması lazım. Projenin ikinci aşamasında arıza durumunda uçaklarımızın en kısa sürede arızalarının tespit edilip faal hale getirilmesi için gerekli olan eğitim altyapısını geliştirdik.
Title
Bu kapsamda, uçak bakım teknisyenlerimizin uçakta meydana gelen bir arızayı en kısa sürede tespit edebilmeleri ve en kısa sürede giderebilmeleri için bir eğitim cihazı sağlıyoruz. Pilotlarımız uçuşları sırasında bir arızayla karşılaştıklarında, uçağı arızanın ön bilgileriyle beraber uçak bakım teknisyenlerine teslim etmektedirler. O andan itibaren uçak bakım teknisyenlerinden en kısa sürede o durumun hangi arızadan kaynaklandığını tespit edip gidermeleri bekleniyor.
Title
Arıza Giderme Eğitim Simülatörü bu amaçla geliştirildi. Bu simülatörü HAVELSAN mühendisleri ve Hava Kuvvetleri Komutanlığının F16 uçaklarının arızalarıyla ilgili en önemli bilgi sahibi olan uçak bakım teknisyenleriyle beraber çalışarak geliştirdik.
Title
F16'nın çok kompleks olması dolayısıyla çok miktarda arıza kökeni bulunduğuna işaret eden Uyar, uçak bakım teknisyeninin kendisine bir arıza belirtildiğinde gerçekten arızanın nereden kaynaklandığını tespit etmesinin çok uzun zaman alabildiğini söyledi.
Title
Mürted Hava Meydan Komutanlığındaki F16 Teknik Eğitim Merkezi'nde görevli uçak bakım eğitim öğretmenleriyle simülatörü geliştirdiklerini ifade eden Uyar, F16 arızaları içerisinde en çok karşılaşılan ve tespiti en zor arızaları uçak bakım teknisyenleriyle beraber çalışarak geliştirdik. Yaklaşık 1000 civarında arıza, Arıza Giderme Eğitim Simülatörü kapsamında simüle edilmektedir. dedi.
Title
Simülatörle, Hava Kuvvetleri Komutanlığına uçak bakım teknisyenlerinin eğitimi yönünde yeni bir imkan sunduklarını anlatan Uyar, simülatörün kullanımına ilişkin şu bilgileri verdi:
Title
Uçak bakım teknisyenimiz aynı gerçek ortamda olduğu gibi kokpite oturmakta, kokpit içerisinde bazı testler gerçekleştirmekte, ekranlarda gördüğü sonuçlar ve aldığı işarlara göre arızanın kökeni hakkında bazı tahminlerde bulunmaktadır. Daha sonra F16 teknik emirlerini gözden geçirerek arızanın kökeni hakkında ilk tespitini yerine getirmektedir. Çoğu zaman gerçek uçak üzerinde ilave ölçümlerin alınması ve bu amaçla bazı parçaların sökülmesi gerekmektedir. Uçak bakım teknisyeni öğrencilerimizin büyük dokunmatik ekranlarda 3 boyutlu modellenmiş uçak üzerinde gerçek uçakta yapıldığı gibi istenilen cihazları söküp takmasına, o noktalardan sanal ortamda ölçüm alınmasına yardımcı oluyoruz. Öğrencilerimiz uçaktan söktükleri parçadan ölçümler almakta, bunun sonucunda eğer kablajda bir sorun varsa kablaj tamiratı gerçekleştirmekte, cihazlarda bir sorun varsa cihazlar yenisiyle değiştirmektedirler. Bu işlem bittikten sonra tekrar kokpite dönmekte ve kokpit içerisinde gerçekte olduğu gibi iç testleri koşturmakta ve arızanın giderildiğinden emin olmaktadırlar.
Title
Koray Uyar, simülatörün geliştirilmesinin son aşamada olduğunu, bu sene sonu itibarıyla Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim etmeyi planladıklarını bildirdi. Herhangi bir uçak üreticisine veya dış kaynağa ihtiyaç duymadan simülatörü tamamen yerli ve milli kaynaklarla geliştirdiklerini vurgulayan Uyar, Bu simülatörü sadece Hava Kuvvetlerine teslim etmeyi değil, dünyadaki birçok F16 kullanıcısına da satmayı planlıyoruz. Bu konuda da çalışmalarımız devam etmekte. diye konuştu. Bugüne kadar simülatörlerin hep pilotlar için geliştirildiğini ancak bakım konseptinin de ne kadar önemli olduğunun ortaya çıktığını anlatan Uyar, şunları kaydetti: F16 kapsamında arıza giderme eğitim simülatörünü gerçekleştirdiğimizde dünya piyasasındaki diğer bakım eğiticilerini de gözden geçirdik ve gördük ki bu derinlikte ve detayda hazırlanmış bir arıza giderme eğitim simülatörü bulunmamakta. Dolayısıyla şu an uçağın üreticisiyle temasa geçmiş durumdayız ve uçağın satıldığı ülkelere onlar kanalıyla da bu arıza giderme eğitim simülatörünün teslim edilebileceğini değerlendiriyoruz.
Türk mühendislerden F-16 hamlesi: Uçağı kullanan tüm ülkelere satılacak
HAVELSAN mühendisleri ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı uçak bakım teknisyenleri tarafından yerli imkanlarla F16 uçakları için Arıza Giderme Eğitim Simülatörü geliştirildi. F16 uçaklarının her zaman hazır tutulması ve bakım personelinin eğitim düzeyinin en üst seviye çıkarılması için geliştirilen simülatörün, uçağın üreticisi ABD'li şirket üzerinden dünyadaki birçok F-16 kullanıcısı ülkeye satışı da planlanıyor.

Milli yazılımla özgürleşecek

  • 2012’de başlatılan ve TUSAŞ tarafından yürütülen “F-16 ÖZGÜR Modernizasyon Projesi” F-16 savaş uçaklarıyla ilgili yürütülen bir başka proje. İlk kez ABD’den bağımsız yürütülen proje kapsamında F-16’ların milli yazılım ve komuta kontrol sistemleri ile donatılması planlanıyor. Yerli sistemlere adapte edilecek uçakların bağımlılıktan kurtarılması ve özgürleştirilmesi hedefleniyor. Projede F-30 Blok 30’ların güncel teknolojiye kavuşturulması da kritik bir amaç olarak öne çıkıyor.

Burun radarı üretiliyor

Bir diğer proje ise 2018’de başlayan “F-16 Burun Radarı Geliştirilme Projesi”. Bu kapsamda savaş uçaklarında kullanılmak üzere modern bir AESA radarının milli olarak tasarım ve üretimine çalışılıyor. Proje kapsamında ilk radarın bu yıl içinde teslim edilmesi ve öncelikli olarak Özgür projesi kapsamında modernize edilen F-16 Blok-30’larda kullanılması planlanıyor. AESA radarının bir diğer varyantı da AKINCI TİHA için üretiliyor.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.