Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
44

Bildirimler

Uzmanından çocuklarda kabızlık uyarısı: Erken fark edilip tedavi edilmeli

10:59, 18/11/2026, Çarşamba
DHA
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, çocuklarda kabızlığın erken fark edilip tedavi edilmesi gerektiğini söyledi.

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri'nden Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, çocuklarda karın ağrısı, iştahsızlık, dışkı kaçırma ve tuvalet korkusuna neden olabilen kabızlığın erken fark edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi gerektiğini belirtti.

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri'nden Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın erken fark edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi gerektiğini belirtti.

Çocuklarda karın ağrısı, iştahsızlık, dışkı kaçırma ve tuvalet korkusuna neden olabilen kabızlığın tedavisinde kimi zaman sadece beslenmeyi düzenlemenin yeterli olmadığını söyleyen Türkmen, “Çocukluk çağında sık görülen kabızlık, yalnızca dışkılama sıklığının azalmasıyla kendini göstermez. Uzun süre devam ettiğinde bağırsak fonksiyonlarını etkileyebilen bu durum, çocuğun günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve yaşam kalitesini de olumsuz etkileyebiliyor” dedi.

Çocukların yaklaşık yüzde 10'unda görülüyor

Türkmen, kabızlığın çocukluk çağında oldukça yaygın görülen bir sağlık sorunu olduğunu belirterek dünya genelindeki araştırmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10'unda kabızlık görüldüğünü söyledi.

Kabızlığın yalnızca çocuğun birkaç gün tuvalete çıkamaması anlamına gelmediğini vurgulayan Türkmen, “Haftada iki veya daha az dışkılama, sert ve büyük hacimli dışkı yapma, dışkılama sırasında ağrı duyma, dışkıyı tutma davranışı ve iç çamaşırına dışkı kaçırma kabızlığın önemli belirtileridir. Hatta her gün dışkılayan bir çocukta bile kabızlık görülebilir” dedi.

Dışkıyı tutma davranışı en sık neden

Çocukluk çağında yaşanan kabızlığın büyük bölümünün ‘fonksiyonel kabızlık’ olarak adlandırıldığını belirten Türkmen, bu durumun en önemli nedenlerinden birinin dışkıyı tutma davranışı olduğunu söyledi.

Özellikle tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılamanın çocuklarda tuvaletten kaçınmaya neden olabildiğini dile getiren Türkmen, “Daha önce sert ve ağrılı dışkılama yaşayan çocuklar aynı ağrıyı tekrar yaşamamak için dışkılarını tutmaya başlayabiliyor. Okul çağındaki çocuklar da okul tuvaletini kullanmak istemediğinde tuvalet ihtiyacını erteleyebiliyor. Yetersiz lif ve sıvı tüketimi, düzensiz beslenme ve hareketsizlik de kabızlığa katkıda bulunabiliyor. Böylece ağrılı dışkılama ile başlayan dışkı tutma davranışı zamanla bir kısır döngüye dönüşüyor” ifadelerini kullandı.

Dışkı bağırsakta bekledikçe sorun büyüyor

Kabızlığın erken dönemde tedavi edilmesinin önemini belirten Türkmen, uzun süre bağırsakta bekleyen dışkının giderek sertleştiğini ve dışkılamanın daha ağrılı hale geldiğini aktararak “Çocuk dışkısını tuttukça dışkı kalınbağırsakta daha uzun süre bekler ve içindeki su emilerek sertleşir. Bu durum dışkılamayı zorlaştırırken çocuğun dışkısını daha fazla tutmasına neden olur. Süreç uzadığında özellikle bağırsağın son bölümü olan rektum genişleyebilir ve çocuğun dışkılama ihtiyacını hissetmesi azalabilir” dedi.

Bazı çocuklarda dışkı kaçırmanın da görülebildiğini belirten Türkmen, “Bağırsakta biriken sert dışkının çevresinden daha yumuşak dışkı sızabilir ve çocuk farkında olmadan iç çamaşırını kirletebilir. Aileler bunu bazen ishal veya çocuğun tuvalet alışkanlığına dikkat etmemesi olarak değerlendirebilir. Oysa bu durum ileri derecede kabızlığın bir belirtisi olabilir. Çocuğu bu nedenle suçlamak veya cezalandırmak sorunu daha da ağırlaştırabilir" diye konuştu.

Altta yatan hastalıklar araştırılmalı

Kabızlığın çocuklarda çoğunlukla fonksiyonel nedenlerle ortaya çıktığını, ancak bazı durumlarda başka hastalıkların belirtisi olabileceğini hatırlatan Türkmen, bazı bulguların özellikle göz ardı edilmemesi gerektiğini söyleyerek “Yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık, yenidoğan bebeğin ilk dışkısını 48 saatten geç yapması, karında belirgin şişlik, özellikle safralı kusma, büyüme ve kilo alımında yetersizlik, dışkıda açıklanamayan kan görülmesi, bacaklarda güçsüzlük veya yürüme bozukluğu mutlaka değerlendirilmelidir. Bu durumlarda Hirschsprung hastalığı, nörolojik veya anatomik hastalıklar, metabolik hastalıklar, hipotiroidi, çölyak hastalığı ve besin alerjisi gibi nedenlerin araştırılması gerekebilir” dedi.

Sadece meyve, sebze ve su yeterli olmayabilir

Beslenmenin kabızlık tedavisinde önemli bir yeri olduğunu ancak her çocukta tek başına yeterli olmayabileceğini söyleyen Türkmen, 2026 yılında yayımlanan Avrupa ve Kuzey Amerika Çocuk Gastroenteroloji Derneklerinin ortak tedavi rehberine işaret ederek “Çocukların yaşına uygun miktarda su tüketmesi, sebze, meyve ve tam tahıllar gibi lif içeren besinleri yeterli miktarda alması ve düzenli fiziksel aktivite yapması önemlidir. Ancak özellikle uzun süredir kabızlığı bulunan, sert ve ağrılı dışkılayan veya bağırsakta dışkı birikimi gelişmiş çocuklarda yalnızca beslenme düzenlemesiyle sorunu çözmek mümkün olmayabilir. Gerekli durumlarda uygun ilaç tedavisinin de başlanması gerekir” ifadelerini kullandı.

Laksatifler doğru dozda ve yeterli süre kullanılmalı

Kabızlık tedavisinde kullanılan dışkı yumuşatıcı ilaçlar konusunda ailelerin zaman zaman çekinceleri olabildiğini belirten Türkmen, tedavinin başarısında doğru ilaç seçimi, doz ve sürenin önemli olduğunu söyledi.

Bağırsakta yoğun dışkı birikimi varsa öncelikle bu birikimin giderilmesi, ardından yeniden oluşmasını önlemeye yönelik tedaviye geçilmesi gerektiğini söyleyen Türkmen, “Laksatiflerin yetersiz dozda verilmesi veya dışkılama düzelir düzelmez kesilmesi, kabızlığın tekrarlamasına neden olabilir. Bu nedenle ailelerin ilaçları kendi kararlarıyla kesmek yerine hekimleriyle birlikte tedavi sürecini yönetmeleri gerekir” dedi.

Düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırılmalı

İlaç ve beslenme tedavisinin yanı sıra doğru tuvalet alışkanlığı kazandırmanın da önemli olduğunu söyleyen Türkmen, ailelerin çocuklara karşı sabırlı ve destekleyici bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ifade ederek “Çocukların özellikle yemeklerden sonra düzenli olarak tuvalete oturması teşvik edilmeli. Ayaklarının yere veya bir basamağa desteklenmesi, rahat bir oturma pozisyonu sağlanması ve tuvalet sırasında acele ettirilmemesi önemlidir. Çocuk dışkılayamadığında suçlanmamalı, cezalandırılmamalı veya zorlanmamalıdır. Amaç, tuvaleti çocuk için korkulan bir ortam olmaktan çıkarmaktır" diye konuştu.

Erken tedavi alışkanlığın yeniden kazanılmasını kolaylaştırıyor

Kabızlık tedavisinde temel hedefin yalnızca çocuğun dışkılamasını sağlamak olmadığını belirten Türkmen, düzenli, yumuşak ve ağrısız dışkılama alışkanlığının yeniden kazandırılmasının önemine dikkat çekerek “Çocuklarda kabızlık yalnızca birkaç gün tuvalete çıkamama sorunu değildir. Uzun sürdüğünde karın ağrısı, dışkı kaçırma, tuvalet korkusu ve sosyal yaşamda sorunlara yol açabilir. Doğru beslenme, düzenli tuvalet alışkanlığı ve gerektiğinde uygun dozda, yeterli süre kullanılan ilaç tedavisiyle çocukların büyük bölümünde başarılı sonuçlar elde edilebilir. Unutulmamalıdır ki tedavide amaç yalnızca dışkılamayı sağlamak değil, çocuğun sağlıklı bağırsak alışkanlığını yeniden kazanmasına yardımcı olmaktır” dedi.

Türkmen'den 7 öneri

Türkmen'in kabızlık konusunda sıraladığı 7 öneri şöyle:

“Su tüketimini destekleyin: Çocuğunuzun yaşına uygun miktarda su içmesini sağlayın. Lifli besinlere yer verin: Günlük beslenmesinde sebze, meyve ve tam tahıllı gıdaların bulunmasına özen gösterin. Tuvalet alışkanlığı kazandırın: Özellikle yemeklerden sonra çocuğunuzu düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edin. Tuvaleti ertelemesine izin vermeyin: Dışkılama ihtiyacını hissettiğinde tuvalete gitmesini destekleyin. Hareket etmesini sağlayın: Yaşına uygun fiziksel aktiviteler ve oyunlarla hareketli bir yaşamı teşvik edin. Tuvalet konusunda baskı yapmayın: Çocuğunuzu dışkılamaya zorlamayın, suçlamayın veya cezalandırmayın. Tuvaleti korkulan bir ortam haline getirmeyin. Kabızlık uzarsa uzman desteği alın: Sert ve ağrılı dışkılama, dışkı tutma veya iç çamaşırına dışkı kaçırma gibi belirtiler devam ediyorsa çocuk doktoruna başvurun.”

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...