Türkiye gayrimenkul piyasasında dengeler yeniden şekilleniyor. Son yıllarda kira bedellerindeki hızlı artış, konut yatırımlarının kendini geri ödeme (amortisman) süresini son dört yılda 5 yıl birden kısalttı. 2022'de ortalama 18 yıl olan bu süre, 2026 itibarıyla 13 yıla kadar geriledi. Özellikle İstanbul 12 yıllık ortalamasıyla dikkat çekerken, Anadolu illeri yatırımcıya sunduğu rekor kısalıktaki geri dönüş süreleriyle öne çıkıyor.

Kira artışları geri dönüşü hızlandırdı
Emlakjet ve Endeksa iş birliğiyle hazırlanan "Ekim 2022 - Ekim 2026 Amortisman Süreleri Raporu", konut piyasasında 2008 yılından bu yana görülen en düşük seviyeleri gözler önüne serdi. İncelemeye alınan 30 ilin hiçbirinde amortisman süresinin artmaması, yaşanan yaklaşık yüzde 28'lik düşüşün ülke genelinde yaygın bir eğilim olduğunu kanıtladı. Bu tablonun temel nedeni ise son yıllarda kira fiyatlarının, konut fiyatlarından çok daha hızlı bir yükseliş ivmesi yakalaması oldu.

Konutta amortisman nedir, nasıl hesaplanır?
Gayrimenkul sektöründe yatırımcıların en çok dikkat ettiği kavramların başında gelen amortisman, satın alınan bir konutun elde edilen kira geliriyle kendi satış maliyetini ne kadar sürede karşıladığını ifade ediyor.

Yatırımın geri dönüş süresi olarak da adlandırılan bu hesaplama, evin güncel satış fiyatının aylık kira getirisinin on iki ile çarpılmasıyla elde edilen yıllık kira bedeline bölünmesiyle ortaya çıkıyor. Bir gayrimenkulün amortisman süresinin kısa olması, o yatırımın kazanç potansiyelinin ve karlılığının yüksek olduğunu gösterirken, sürenin uzaması konutun kendini daha geç amorti edeceği anlamına geliyor.

Türkiye genelinde en kazançlı ve en uzun süreli iller
Şehirler bazında değerlendirildiğinde Türkiye genelinde çok net bir ayrışma göze çarpıyor. Düşüşün en sınırlı kaldığı iller Adana, Konya ve Eskişehir olurken, güncel tablo şu şekilde şekillendi:
• En hızlı geri dönüş (10 Yıl): Şanlıurfa, yatırımı en kısa sürede amorti eden il olarak zirveye yerleşti.
• En uzun geri dönüş (18 Yıl): Muğla, 18 yıllık süreyle yatırımın en geç döndüğü şehir oldu. Muğla'yı 17 yılla Elazığ, 16'şar yılla Aydın ve Balıkesir takip etti.
• Metropollerde durum: İstanbul ve Mardin'de geri dönüş süresi 12 yıl olarak hesaplandı. Ankara, Adana, Denizli, Gaziantep ve Tekirdağ'da ise bu süre 12-13 bandında gerçekleşti.
• En keskin düşüşler: Dört yıllık tabloya bakıldığında amortisman süresinin en çok kısaldığı iller 14'er yıllık düşüşle Aydın, Elazığ ve Mardin oldu. Şanlıurfa ve Balıkesir'de bu süre 13 yıl kısalırken, Antalya 15 yıllık seviyesiyle istikrarını korudu.

İstanbul'un ilçe ilçe amortisman karnesi
İstanbul'da dört yıl önce 18 yıl olan ortalama amortisman süresi 12 yıla indi. Şehir genelinde metrekare başına ortalama satılık konut fiyatı 70 bin 359 TL, kiralık konut fiyatı ise 472,89 TL olarak kaydedildi. Ancak ilçeler arasındaki makasın büyüklüğü dikkat çekici:
• Yatırımın en hızlı döndüğü ilçeler: Esenyurt, Fatih, Güngören ve Küçükçekmece 10 yıllık ortalamayla yatırımcısına en kısa geri dönüşü sunan bölgeler oldu. Bu ilçeleri 11 yılla Bağcılar, Zeytinburnu ve Bahçelievler izledi.
• Yatırımın en geç döndüğü ilçeler: Beykoz, 26 yıllık süresiyle İstanbul'un en uzun geri dönüşüne sahip ilçesi konumunda. Beykoz'u Beşiktaş (21 yıl), Kadıköy (19 yıl) ve Üsküdar (18 yıl) takip etti.

• Bakırköy'de 13 yıllık tarihi düşüş: İstanbul'da değişimin en sert yaşandığı ilçe Bakırköy oldu. 2022'de 28 yıl olan geri dönüş süresi, yüzde 46,4'lük rekor bir düşüşle 15 yıla geriledi. Ayrıca Silivri ve Şile'de 12'şer, Beykoz'da 11, Çatalca'da ise 10 yıllık azalmalar görüldü. Buna karşılık son bir yılda Çekmeköy'de sürenin 2 yıl, Silivri'de ise 1 yıl uzaması ilçe bazlı ayrışmayı bir kez daha kanıtladı.

Uzmanlardan "Sadece fiyata bakmayın" uyarısı
Gayrimenkul uzmanları, yatırımcıların konut alırken sadece değer artışına odaklanmamaları gerektiğinin altını çiziyor. Bir konutun kira geliriyle kendini ne kadar sürede amorti ettiğinin, yatırımın gerçek performansını gösteren en sağlam veri olduğu belirtiliyor. Türkiye genelindeki ortalamanın 13 yıla inmesinin yatırımcılar için avantajlı bir ortam yarattığını vurgulayan uzmanlar, "Doğru karar verebilmek için bölgesel fiyatları, kira seviyelerini, talep dinamiklerini ve konutun uzun vadeli potansiyelini bir bütün olarak değerlendirmek şart" uyarısında bulunuyor.

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.