Hayat Nobelli bir yazardan böyle bir roman çıkması Hayret

“Nobelli bir yazardan böyle bir roman çıkması... Hayret!”

“Cevdet Bey ve Oğulları”ndan esinlenerek son kitabına “Orhan Bey ve Kitapları” adını veren Oğuz Demiralp, Orhan Pamuk’un savruk ve özensiz yazdığını, ayrıca yanlış sözcük ve deyimler kullanabildiğini de söylüyor. Ayrıca “Bir okur olarak, Pamuk’u, ne yazık ki, bir üslûp ustası olarak göremiyorum” diyor.

Halil Solak Yeni Şafak
Oğuz Demiralp
Oğuz Demiralp

Tanpınar, Sadık Hidayet, Walter Benjamin üzerine önemli incelemeler kaleme alan deneme yazarı ve eleştirmen Oğuz Demiralp’ın son kitabı Orhan Pamuk’un eserlerine dair. Demiralp’la “Bir Orhan Pamuk Okurunun Notları” altbaşlığıyla yayınlanan Orhan Bey ve Kitapları’nı konuştuk.

* Öncelikle şunu merak ediyorum: Daha önce de Orhan Pamuk üzerine birkaç yazı kaleme almıştınız. Ancak bütün kitapları üzerine bir kitap yazma fikri nasıl ortaya çıktı?

Kitapçığımda da belirtmeye çalıştığım gibi, Orhan Pamuk’un Tanpınar Merkezini açış konuşmasında bir sözü aklıma takıldı: “Boğazdan bahseder. Benim yaşadığım yerlerden bahseden bir yazar. Benim de ilgi duyduğum, ilgi duymak istediğim, o sırada yeterince tanımadığım halde tanımak ve sahiplenmek istediğim bir kültüre derin bir ilgi duyan bir yazardı. Huzur romanı benim romancılığımı aşırı derecede etkilemiştir.” Bu sözü anlamaya çalıştım. Niyetim kısa bir deneme yazmaktı. Bu işler hiç belli olmuyor. Kalem aldı başını gitti.

* Bir internet sitesinde kitapla ilk karşılaşmamda adını garipsediğimi itiraf etmeliyim: “Orhan Bey ve Kitapları”. Bu tercihinizin sebebi nedir?

Kitapçığın başlığını ben “Orhan Pamuk okurken gözüme çarpan veya aklıma gelen bazı şeyler” olarak düşünmüştüm. Çünkü yapmaya çalıştığım şey tam olarak buydu: Gözüme çarpan bazı şeyleri yazdım. Aklıma gelen başka bazı şeyleri ekledim, karıştırdım. Bu metin ortaya çıktı. Ancak, bu başlığın çok uzun olduğunu söylediler. Hak verdim. “Cevdet Bey ve Oğulları” başlığından esinlenerek “Orhan Bey ve Kitapları” dedim.

Oğuz DemiralpnOrhan Bey ve KitaplarınBir Orhan Pamuk Okurunun NotlarınKırmızı Kedi Yayınların304 sayfa, 2018.

SAVRUK VE ÖZENSİZ YAZIYOR

* Kitapları değerlendirirken genellikle üzerinde durduğunuz noktalardan biri Pamuk’un Türkçesi. Bu konuda görüş bildirdiğiniz 2007’den sonra Pamuk’un Türkçesiyle ilgili kanaatinizde bir değişim söz konusu mu?

Pamuk’un Türkçesiyle ilgili kanım değişmedi. Savruk ve özensiz yazıyor. Yanlış sözcük ve deyimler kullanabiliyor. Uzun cümleleri de en azından benim kulağıma ve gözüme hoş gelmiyor. Bir okur olarak, Pamuk’u, ne yazık ki, bir üslûp ustası olarak göremiyorum. Beğenen beğenir, ben beğenmiyorum. Kitapçığımda da bu konuyu yeterince açtım.

* Üzerinde önemle durduğunuz ikinci husus Pamuk’un ilk romanından itibaren “daha da geliştireceği bir zanaatı”: Metinlerarası ilişki kurmak. Sizce Pamuk’un “esinlenmeleri” metinlerarası ilişkinin “sınırlarını” aşıyor mu?

Edebiyatta çeşitli metinler arasında kendiliğinden ortaya çıkan birtakım ilişkiler, benzeşmeler, etkilenmeler olabiliyor. Julia Kristeva edebiyatın bu yönünü açıklamak için “metinlerarası ilişki” kuramını geliştirdi. Ancak, zamanla gördük ki, edebiyatın metinlerarası ilişki yönü, başka metinlerden bolca yararlanmak, kaynak bile göstermeye gerek duymadan bol bol alıntı yapmak için kullanılan bir meşru bahane haline getirildi. “Kardeşim, bu kadarı da olmaz!” diyorsun. “Sen sus otur, metinler arası ilişkiden anlamazsın” diyorlar. Pamuk, metinlerarası ilişkilerde, maşallah, pek becerikli. Bana göre değil.

* Orhan Pamuk’un “dünya okuru”na hitap etmesi dolayısıyla eserlerini hem gereksiz yere uzattığını hem de -Kar’da olduğunu gibi- yanlış yönlendirdiğini belirtiyorsunuz. Sizce dünyaya hitap eden roman yazmanın temel şartlarından mı bu 2 özellik?

Lâfın uzayıp gitmesi kimi okurun hoşuna gidebilir. Ben hoşlanmıyorum. “Gereksiz yere uzatma” konusunu her roman için ayrıca değerlendirmek gerek. Şu da var: Bazen bir romanda o kadar çok şey içiçe anlatılmaya çalışılıyor ki, o zaman da metin, ne kadar uzun olursa olsun, anlatılmak istenilenlerin hepsini adam akıllı anlatabilmek bakımından kısa kalıyor. Dünya okuru bakımından önemli olan özellik ikincisi. Bir gerçekliğe dayanan ya da o gerçekliği ele alan bir kurmaca yazıyorsanız, gerçekliği, yani tarihi, coğrafyayı, kültürel öğeleri kafanıza göre değiştirip, kafanızda kurduğunuz dünyayı gerçeklik diye sunmanız doğru olmaz. Romanda yanlış bilgi ya da anlatılanın anlaşılması bakımından eksik bilgi vermeniz de doğru olmaz. O zaman Türkiye’yi bilmeyen dünya okuru sizin uydurduğunuz gerçekliği gerçeklik diye algılar. En hafif deyişle, bunu yapmamak gerekir. Yaparsanız kısa bir süre bir etki yaratırsınız belki, ama uzun vadede kaybedersiniz.

SON ROMANI VASATIN ALTINDA

* Nobel’den sonra Pamuk’un romanlarını nasıl buluyorsunuz? Öncesi ve sonrasıyla bir karşılaştırma yapmanızı istesek…

Hiç önemli bulmuyorum. Kafamda Bir Tuhaflık romanına sempati duydum, ama... O kadar işte! Son romanı bana göre vasatın altında... Nobelli bir yazardan böyle bir roman çıkması... Hayret! Umudumuz, beklentimiz, bundan sonra ününün düzeyinde romanlar yazarak bizi sevindirmesidir.

* Son olarak kitabınızda vurguladığınız meselelerden biri edebiyat ve reklam bahsi. “Artık edebiyatın yarısı promosyon” diyorsunuz. “Pamuk mitologyası”nın oluşumunda bu PR faaliyetlerinin katkısı ne oranındadır sizce?

Olmazsa olmaz türündendir. Her yazarın mitologyasında edebiyat piyasasının bir oluşturucu payı görülür. Ancak, bir karşılaştırma yaparsak: Oğuz Atay mitologyasını büyük ölçüde okurları zaman içinde oluşturmuştur. Pamuk Mitologyası (belki Kara Kitap dışında) büyük ölçüde edebiyat piyasasının dinamiklerinin ürünüdür.

Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
Adana Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Adıyaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Afyon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ağrı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Amasya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ankara Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Antalya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Artvin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aydın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Balıkesir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bilecik Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bingöl Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bitlis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bolu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Burdur Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bursa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çanakkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çankırı Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çorum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Denizli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Diyarbakır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Edirne Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Elazığ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzincan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzurum Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Eskişehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gaziantep Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Giresun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gümüşhane Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hakkâri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hatay Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Isparta Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mersin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İstanbul Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İzmir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kars Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kastamonu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kayseri Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırklareli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kocaeli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Konya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kütahya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Malatya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Manisa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kahramanmaraş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mardin Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muğla Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muş Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Nevşehir Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Niğde Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ordu Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Rize Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sakarya Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Samsun Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Siirt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sinop Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sivas Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tekirdağ Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tokat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Trabzon Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tunceli Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şanlıurfa Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Uşak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Van Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yozgat Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Zonguldak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aksaray Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bayburt Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karaman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırıkkale Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Batman Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şırnak Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bartın Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ardahan Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Iğdır Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yalova Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karabük Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kilis Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Osmaniye Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Düzce Cumhurbaşkanlığı Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018 Genel Seçim
YSK Seçmen Sorgulama, nerede oy kullanacağım?
YSK Yurtdışı Seçmen Sorgulama
Adana Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Adıyaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Afyon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ağrı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Amasya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ankara Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Antalya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Artvin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aydın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Balıkesir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bilecik Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bingöl Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bitlis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bolu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Burdur Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bursa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çanakkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çankırı Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Çorum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Denizli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Diyarbakır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Edirne Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Elazığ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzincan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Erzurum Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Eskişehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gaziantep Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Giresun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Gümüşhane Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hakkâri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Hatay Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Isparta Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mersin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İstanbul Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
İzmir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kars Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kastamonu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kayseri Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırklareli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kocaeli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Konya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kütahya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Malatya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Manisa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kahramanmaraş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Mardin Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muğla Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Muş Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Nevşehir Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Niğde Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ordu Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Rize Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sakarya Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Samsun Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Siirt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sinop Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Sivas Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tekirdağ Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tokat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Trabzon Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Tunceli Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şanlıurfa Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Uşak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Van Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yozgat Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Zonguldak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Aksaray Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bayburt Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karaman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kırıkkale Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Batman Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Şırnak Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Bartın Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Ardahan Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Iğdır Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Yalova Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Karabük Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Kilis Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Osmaniye Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018
Düzce Genel Seçim Sonuçları 24 Haziran 2018

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.