İslam estetiği saflığını yitirdi

Diyanet İşleri Başkanlığı''nın organize ettiği Dini Yayınlar Kongresi, dün Cevahir Kongre Merkezi''nde başladı. Bu yıl ''İslam, Sanat ve Estetik'' konusunu gündemine alan kongrenin açılışında konuşan Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez hem geleneksel İslam sanatlarında hem de genel olarak sanat alanımızdaki yerimizin bugün sorgulanmaya muhtaç olduğuna dikkat çekti.Görmez, hemen her konuda olduğu gibi sanat alanında da Müslümanların temel bakış açısının yegâne kaynağının İslam olduğunu vurguladı.

İslam, Sanat ve Estetik konusunun derinlemesine konuşulması gerektiğini ifade eden Görmez: ''Büyük hatıralardan, saygın mirastan söz edildiği her seferinde kaçınılmaz bir şekilde bizi bekleyen soru, bugün bütün bunları neden yeniden aynı saflık ve içerikle üretemediğimizdir. Medeniyet kurma becerisini tarih boyunca değişik bağlamlarda her zaman yürürlükte tutmayı başarmış bir milletin bugün içine düştüğü kaotik durum geliştirici olmaktan çok duraksatıcı, içeriklendirici olmaktan çok teşhir edici bir dile teslim olmaktadır'' dedi.

Konuşmasında, Yahudi-Hıristiyan kültürü ile İslam medeniyeti arasındaki ''güzel'' algısının farklılığına da işaret eden Görmez, İslam düşüncesinin ''her an bir iş üzere olan tanrı'' tasavvuruyla, Batı''nın ''dünyayı yapıp kenara çekilen tanrı'' algısının temel ayrılığının ''hüsn'' kavramıyla ''aistesis'' kavramlarından kaynaklandığına işaret etti. İlişki merkezinin ''eylem'' olması dolayısıyla güzellikle ahlak arasında doğrudan bir ilişki olduğunu belirten Görmez, ''Eylem ahlaka ilişkindir. Bu yüzden güzel eylem aynı zamanda iyi yani salih ameldir. Bu algıda iyiden soyutlanmış bir güzel düşünülemeyeceğini'' belirtti.

Üç gün sürecek sempozyumun ilk oturumunda Çağdaş Türk Romanında Dini İçerik, Çağdaş Türk Şiirinde Din, Çocuk Edebiyatında Din Dili Hakkında Teorik Genellemeler ve Sözlü ve Yazılı Kültürümüzde Kullanılan Din Kaynaklı Kalıplar başlıklı tebliğler sunulacak.

Öğleden sonra başlayacak olan oturumlar ise İslam ve Mimari, İslam ve Musik, İslam ve Görsel Sanatlar ve Geleneksel Türk İslam Sanatları üst başlıkları altında sunulacak tebliğlerden oluşacak. Bugün tüm gün sürecek program sonunda özel oturumlar ve müzakereler de gerçekleştirilecek.

Estetik düşünce her şeyden önce de Kur''an''ın ortaya koyduğu varlık tasavvurundan kaynaklanıyor. Eninde sonunda estetik düşünce bir tevhit ilkesi üzerine oturuyor. Burası da iman dediğimiz konudur. Bunun hayata yansıması ise İslam''dır. Ama bu yansımanın nasıl olacağı hangi kıvamda olacağı konusuna geldiğimiz zaman sanat devreye giriyor. Sanatsal eserler estetik kavrayışın ve estetik tavrın, hassasiyetin dışa vurumudur. Ama şu da var ki sanat eserleri onların tarihleri tarafından da yaşatılır. Siz sanat eserine ilgi duymazsanız sanat eseri olarak kalır. Sanat eseri tabiatın bir parçası değildir.