Alev Alatlı'nın vefatının üzerinden bir yıl geçti

17:052/02/2025, Pazar
Diğer

Türk yazar, akademisyen, sosyolog ve ekonomist, ülkemizin yetiştirdiği en kıymetli kadın münevverlerden biri olan Alev Alatlı, geçtiğimiz sene hayatını kaybetti. Grafik tasarımcı Cemile Ağaç Yıldırım, Yeni Şafak Kitap eki kapağı için Alatlı'nın Türkiye'yi benzettiği 'böğürtlen çalısı' üzerinden portresini çizdi. Merhum Alatlı'nın, "Aziz ülkemize gelince, ille de bir şeye benzetecekseniz, her budağından sürgün atan salkım saçak bir böğürtlen çalısına benzeteceksiniz Türkiye’yi. Bir sürgünü çiçeğe dururken, diğerinin kurumakta, ötekinin meyve vermekte olduğunu görün..." ifadeleriyle yaptığı çalışmayı kayda aldı.

Alev Alatlı kimdir?

Liseyi babası Ertuğrul Alatlı'nın askerî ataşe olarak görev yaptığı Tokyo'da okudu. Ekonomi & İstatistik lisansını ODTÜ'den, Ekonomi ve Ekonometri yüksek lisansını "Fulbright" bursu ile gittiği Vanderbilt University'den (Nashville, Tennessee) aldı.

Bilâhare felsefe öğrenimine başlayan Alatlı, doktora programına New Hampshire'daki Dartmouth College'de başladı. İlahiyat konusunda ve düşünce ve medeniyet tarihi üzerinde yoğunlaştı fakat doktora derecesini alamadan 1974'te Türkiye'ye döndü. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde öğretim görevlisi, Devlet Planlama Teşkilatı'nda kıdemli ekonomist olarak çalıştı. California Üniversitesi ile ortak psiko-dilbilim çalışmaları yürüttü. Cumhuriyet Gazetesi bünyesinde Bizim English dergisini çıkaran Alatlı, daha sonra Türk Yazarlar Kooperatifinde (YAZKO) başkan yardımcısı olarak görev aldı.

Bülent Ecevit Üniversitesi Senatosunun 10.12.2012 tarihli toplantısında, yazar Alev Alatlı'ya "Fahri Doktora" unvanı verilmesine karar verilmiş; unvan, 25 Aralık 2012 tarihinde düzenlenen törenle takdim edilmiştir.

Alev Alatlı, Edebiyat alanında 2014 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne lâyık görülmüştür.

19 Kasım 2018 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e, Alev Alatlı'nın "Dünya Nöbeti - Gogol'un İzinde 2. Kitap" adlı eserinin Rusça'sını hediye etmiştir.

Usta yazarın Filistin cevabı

Usta yazar, "Yaser Arafat tarafından Filistin davasının duyurulmasına yaptığınız katkılardan dolayı "Özgürlük Madalyası"na layık görüldünüz. Bugün nasıl görüyorsunuz?" sorunu şu şekilde cevapladı;"

Ödülü bana gizli gönderdi. Tunus'ta sürgün hükumetindeydi. Bir elçi yolladı bana, Ebu Firas. Gecenin bir saatinde geldi. Açtım kapıyı korkarak, elinde madalya. Bir de Filistin elbisesi göndermişler. Yine Allah'ın işi. Amerika'da Filistinli delikanlılarla tanıştım, Amerikalılara Filistin diye bir devlet olduğunu anlatmaya çalışıyorlardı. Çok zor bir mücadele. En son depremde bunu gördüm. Tamamen yıkıldı, Hatay, Gaziantep. Burada gördük ne anlama geldiğini ve ben biliyorum ki Filistin de böyleydi, anlayabiliyor musunuz? Bunu yaşadık ve deliye döndüm. Hak, hukuk kavramına karşı işin aslını öğrendiğiniz zaman deliye dönüyorsunuz. Ne yapılabilir, diye delirdim. Güzel bir Katolik duası vardır: 'Ey Allah'ım, bana değiştirebileceğim şeyleri değiştirmek için güç, değiştiremeyeceğim şeyleri değiştiremediğim zaman sabır ve ikisinin arasındaki farkı anlayacak basiret ver.' der. O yüzden mesela benden militan olmaz. Elime silahı alıp dağın tepesine çıkıp bir iş yapmam. Yapım müsait değil. Fakat yapabileceğim bir şey vardı: işin propagandası. İki veyahut üç kitap çevirdim, Pınar Yayınlarından. Cevat (Özkaya) bastı, fisebilillah tabii. Allah kimseyi öyle hallere düşürmesin. Öyle bir dönem ki. Filistinli kadın diyor ki; 'Ben 6 çocuk doğurmakla yükümlüyüm.' Neden? 'Başka türlü olmaz Alevcim.' diyor. Niye olmuyormuş diye soruyorum: '2 tanesini İsrail öldürecek, 2 tanesi ancak eve ekmek getirecek, ikisini de okutmak lazım ki bir şeye yarasın.' Bakar mısın dağıtmaya. Kadın bunu bütün samimiyetiyle söylüyor. Yani Alev Hanım başka ne yapabilirdi, iş dönüşü saatlerce çeviri yapmaktan başka"

#Alev Alatlı
#Cemile Ağaç Yıldırım
#böğürtlen çalısı