Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

16-17 yaşlarımın küçük şehrinde öyle zengin adamlar vardı ki yirmili yaşlarımda fakru zaruret içindeydiler. Ne olduysa bir kaç yıl içinde olup bitmişti. Bu adamların bir kısmı Osmanlı toprak düzeninin bozulması sonucunda şu ya da bu şekilde devşirilmiş arazilere konmuş eşrafların çocuklarıydı. Verimli araziler, konaklar, cumhuriyetin yeni "devletlü" takımıyla kurulan ilişkilerden elde edilmiş imtiyazlar, vs. Yerel siyasetin iktisadi imkanları bu seçilmiş aileler etrafında döner dururdu. Cakalarından fiyakalarından yanlarına yaklaşılmazdı. Halk alaycı bir edayla "kodamanlar" derdi ama bu kelimenin ne anlama geldiğini biz çocuklar henüz bilmiyorduk. Bir de 1970"lerin anormal şartları sebebiyle voliyi vuranlar vardı. Silah kaçakçıları gibi. Şehrin ağaları, beyleri, kodamanları bu adamlardan ibaretti. Bağ evlerinde oturak alemleri, kumarda kaybedilen paralar, metreslere yedirilen servetler, büyük şehirlere yapılan malum kaçamaklar.. Çocuk aklımızla bu servetlerin bin yıl süreceğini falan zannediyorduk. Meğer, bizler böyle düşünürken o servetler eriyormuş, göremiyorduk.

İlim irfan sahibi büyüklerimiz "her şeyin akibetine bakacaksınız çocuklar" derlerdi de onu da kavrayacak durumda değildik. Şimdi anlıyorum ki büyüklerimizin bir bildiği varmış; kuşaktan kuşağa aktarılmış yaşanmışlıklar, misaller, tecrübeler.. Boş konuşmuyorlarmış, kimbilir kaç yıldızın parlayıp söndüğüne şahit olmuşlardı. Büyüklerimizin kimsenin malına gıptayla baktıklarını görmedim. Haram yoldan mal mülk edinenlere acıyarak baktıklarını gördüm ama. "Fütüvvet" değerleriyle hemhal olmuş "Ahi"lerimizin mirasını taşıyan büyüklerimiz ellerindekiyle yetinmeyi, kanaat getirmeyi, helaliyle kazanmayı sevmişlerdi. Bizlere de "Haram paraya rağbet etmeyin, en güzel para elinizin, alnınızın teriyle kazandığınızdır" tavsiyesinde bulunuyorlardı. Bir zaman sonra, televizyonun hayatımıza girmesiyle birlikte komşular arasında, bilhassa kadınlarımızda öbürüne karşı bir parça hasetle karışık dikkatli bakışların giderek geliştiğini görüyordum. "Onlarda var, bizde neden yok" homurdanmalarını ve şikayetlerini sık sık duyacaktım. Parayla itikadın imtihanı başlamıştı.

Hayatımda yaşadığım en büyük şaşkınlık, bir kaç yıllık mecburi ayrılıktan sonra şehrime geri döndüğümde pazar yerinde perişan halde marul satarken rastladığım bir adamın hali idi. Gözlerime inanamamış, yanımdaki arkadaşıma tekrar tekrar sormuştum. Daha bir kaç yıl önce şehrin kodamanlarından biriydi. Şartlar değişmiş, şaibeli olan serveti çoktan suyunu çekmişti. Ne saygınlığı kalmıştı, ne hatırı. Etrafındaki dalkavuklar dağılmış, üstelik kendisi onun bunun maskarası olmuştu. Hayatımda aldığım en büyük derslerden biridir. Silah kaçakçılığından para yapmış kimi adamlar ise "12 Eylül" darbesinden sonra hapislere düşmüşler, kendilerini kurtarmak için mülklerini elden çıkarmışlar, hatta sonraları sefalete düçar olmuşlardı. Kimi kodamanların malları ise evlatları tarafından çarçur edilmişti. Çarklar yine dönüyordu ama servetler, araziler, konaklar, imtiyazlar el değiştirmişti. İmtihan sırası başkalarındaydı. "Herşeyin akıbetine bakacaksınız" demişlerdi büyüklerimiz, akıbeti görmüştüm. "Tüyü bitmemiş yetim hakkı" dediğimiz şu ya da bu şekilde, ama muhakkak insanı vuruyor. Allah korusun, bazen öyle bir yerden vuruyor ki dünyaya geldiğine bin pişman ediyor insanı.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...