Hizbullah ve dînî hizmet ihtiyacı

-Hizbullah mensupları kimler ve neler yapıyorlar sizin ilçenizde, diye sormuştum Güneydoğu''dan bir Yeni Şafak okuruna...

Çok ilginç bir cevap vermişti:

- Herkes Hizbullah olabilir ve Hizbullah herkese bir görev verebilir. Meselâ camide cemaatin ayakkabılarını düzeltme görevi... Meselâ camileri süpürme görevi... Tuvaletlerde su bulundurma görevi. Hastaları ziyaret görevi. Çocuklara Kur''an öğretme, esnafa dînî kitap okuma görevi... Böyle basit ama insan ilişkilerini besleyen görevler... İnsanlar önemsenmekten, küçük de olsa hayata katkıda bulunabilmekten, birisine bir iyilik yapmaktan mutlu oluyorlar.

Diyanet müfettişleri Dr. Abdülkadir Sezgin ve Adem Gökmen, Gaziantep, Ş. Urfa ve Kilis''te incelemeler yapmış ve Hizbullah''ın bölgedeki faaliyetlerini araştırmış. Ortaya koydukları rapor, aynı zamanda Diyanet''te odaklanan devlet merkezli dînî hizmetlerin yetersizlik belgesi halinde. Ana başlıklar halinde raporun tesbitleri şöyle özetlenebilir:

- Yaşı ve cinsiyeti ne olursa olsun, herkesin Kur''an okuma arzusu içinde olduğu bilinmektedir. Ancak, herkese yeterli imkanın sağlanmadığı da malumdur. Ortaya çıkan bu terör örgütü sebebiyle Kur''an okuma problemi dînî bir ihtiyaç veya problem olmaktan öte bir ülke güvenliği, kamu düzeni ve sosyal barış problemi şekline gelmiştir. Bu problem çözülmediği takdirde, Hizbullah örneğinde görüldüğü gibi, kolaylıkla istismar edilerek örgütlenmeler yapılabilmektedir. Bunun önünün alınabilmesi için Kur''an-ı Kerim seçmeli ders olarak ilköğretimde okutulmalıdır. Bu gerçekleşinceye kadar bütün camilerin Kur''an Öğretim Merkezi gibi çalıştırılması için gerekli tedbirler alınmalıdır.

- Halk, bürokrat ve aydın kesim olarak kabul edilen hemen herkese göre Diyanet, kendisinden beklenen etkin din hizmetini beklenen boyutlarda vermediği için güven kaybına uğramış gözükmektedir.

- Güven problemi halledilmeksizin, diğer problemlerin hallinin imkansız olduğu mütalaa olunmaktadır. Doğrusu yeterli bir teşkilat kanunu bile bulunmayan bir kurumun dînî, sosyal, kültürel, sosyo-psikolojik, etnik ve güvenlik problemleri karşısında kendisinden beklenen görevi başarmasından söz etmek fevkalade güçtür.

- Şanlıurfa''da örgüte katılmış ve tutuklanmış bir görevlinin örgüte katılış nedeni şöyle anlatılıyor:

"Görev sırasında mevlit, hatim gibi törenlere gittiği halde hiç para almadığı, para alan görevlilerin etkili olmadıkları ve itibar kaybettiklerini düşündüğü ve din hizmeti verme konusunda teşkilattaki duyarsızlıktan rahatsız olduğu, müftünün ''Kur''an okutun'' diye emir verdiği halde, ''Öğrenci yok'' deyip okutmak istemeyenlerin takip edilmediği, ilk defa kendisine gelen örgüt üyelerinin kendisine anlattıklarından etkilenerek ''Tam yerimi buldum'' şeklinde bir heyecan duyduğu, örgüte girdikten sonra eski hizmetlerini artırdığı, hasta ziyaretleri, taziyeler, bayramlaşma, nikah ve düğün törenlerine katılım, maddi problemleri olanlara ilgi gibi pekçok işi Allah rızası için yaptığı, fitre ve zekat toplayıp yetkililere gönderdiği, üstelik maaşından da her ay 25 milyon örgüte aidat ödediği bildirilmektedir."

- Raporda resmi-kadrolu vaiz sayısının azaldığına dikkat çekilirken, halkın vaaza ve vaize olan ihtiyacının tarikat, cemaat veya benzeri isimlerle anılan legal veya illegal birtakım örgütlerin yetişmiş elamanları tarafından karşıladığı belirtiliyor.

- Raporda yetişmiş eleman yetersizliğine dikkat çekilirken, Gaziantep ili örnek gösteriliyor. Gaziantep''de kadrosuz 155 cami bulunuyor. Bunlardan 76 cami kadrolu olduğu halde açıktan atamaların yapılamayışı sebebiyle boş bulunuyor. Bunun dışında 168 cami ya fahri görevliler tarafından ya da kimin tarafından hizmet ettiği bilinmeyen gayri mesul kişiler tarafından hizmete açılıyor. (Hürriyet, 29 ocak 2001)

Raporun ana vurgusu şu: "Devlet tarafından verilmekte olan dînî hizmetler yetersiz ve bunlar karşılanmadığı takdirde bunların kimi örgütler tarafından istismar edilmesi normal. Çare hizmeti büyütmek ve halkın ihtiyacını karşılamak."

Aslında bu rapor, PKK sancısının da, Hizbullah dramının da ve Gaffar Okkan''da sembolleşen farklı hizmet çizgisine olan ihtiyacın ne kadar hayati olduğunun da izahı durumunda.

Hayat boşluk kabul etmiyor. Sancıyı-ihtiyacı görecek ve devlet olarak halkın duygularını hesaba katan sağlıklı çözümler üreteceksiniz.

Gaffar Okkan böyle bir çözüm siması olarak girdi-çıktı Doğu-Güneydoğu''nun hayatına. Bölge insanında ümitler üretti.

Belki tüm devlet işlemleri planında tamamlanması gerekli bir adımdı Gaffar Okkan. Yani, bir tek Emniyet Müdürü''nün eylemleriyle nihayete ermeyecek bir sancının tedavisi söz konusuydu bölge için.

İşte Diyanet müfettişleri sesleniyor: "Kur''an eğitimini devlet olarak vermezseniz, insanlar Kur''an''ı bırakmazlar, onu öğrenmenin yolunu bulurlar. Vaiz tayin etmezseniz vaiz bulurlar, imam tayin etmezseniz, imam bulurlar. Doğrusu olur, yanlışı olur ama mutlaka bulurlar. Öyleyse bu ihtiyacı görün."

Aslında bu ihtiyaç tüm Türkiye için söz konusu. Şu an, onbinlere ulaşan bir imam kadrosu boşluğu söz konusu Türkiye çapında ve tayin edilmeyi bekleyen binlerce İlâhiyat mezunu...

Üniversitede başörtüsünü yasaklayınca her işi bitirdiğini sananlar, bunun, on yıl sonra hayatın bir başka alanında derin bir toplumsal sancı olarak ortaya çıkabileceğini de hesaba katmazsa, ülke olarak bedeller ödemeye devam ederiz.

Gaffar Okkan''ın Diyarakır''da sergilediği şefkat iklimi, özellikle din-toplum-devlet ilişkileri planında Türkiye ölçeğinde yeniden değerlendirilmelidir. Bize göre Diyanet müfettişlerinin raporu, sadece Doğu-Güneydoğu''nun değil, tüm Türkiye''nin gerçeğini yansıtıyor.