TR
EN
AR
FR
RU
UR
"Millet isterse..."
Alın size, Tayyip Erdoğan'ın sözlerinden yola çıkarak başlayan kadim bir tartışma... "Türkiye'de millet isterse ne yapabilir, ne yapamaz?"
Türkiye, bu konuda önemli rezervleri olan bir ülke. Anayasa'da "değiştirilmesi dahi teklif edilemeyecek" maddeler var. Yani bir parti millet huzurunda görüşlerini söyleyerek hangi oranda oy alırsa alsın, bazı konularda taleplerde bulunamaz.
Burada hemen şunu söylemeliyim ki, ben de bir toplum çoğunluğunun aklına esen her şeyi kanunlaştırma-yapma hakkına sahip olmadığını düşünüyorum. Meselâ toplum çoğunluğu istediği için azınlıkta olanların hakları gaspedilemez. Onların ırzı, malı, canı tecavüze uğrayamaz. Bazı temel insanî-fıtrî standartlar için de benzeri kısıtlamalar olabilir.
Ancak böyle bir genel yaklaşım, ortada çözülmesi gerekli bir sorun bulunduğu gerçeğini değiştirmiyor. Çünkü bu yapı, Türkiye demokrasisini kendine özgü bir niteliğe büründürüyor. Çünkü bu yapı, demokrasiyi işleten çoğunluk iradesinin belirleyiciliğine rezerv koyuyor.
Bir kere, buradan yola çıkınca peşinen, "milletin zaman zaman kural dışı densizlikler yapabileceği" ihtimalini gözönünde bulundurmuş oluyorsunuz.
Yine buradan yola çıkınca, milletten ayrı hassasiyet gerektiren konularda koruyuculuk yapacak hassas kişi ve kurumlar bulunmasını gerekli görüyorsunuz. Yani "millet densizlik yaparsa", ya da en azından "kötü niyetliler tarafından kandırılırsa" onun "iradesini düzeltecek" kişi ve kurumlar olmasını öngörüyorsunuz.
Tabiî, burada, milletin kafasının karışabileceği, densizliğe sürüklenebileceği, kandırılabileceği alanları belirlemek konusu gündeme geliyor.
Burada hem "bu alanlar neler olmalı, hangi gerekçeyle?" sorusu önem kazanıyor, hem de "bu alanları ve gerekçeleri kim belirleyecek?" sorusu...
Bunun hemen ardından, her şeye rağmen "kural dışı?" bir irade ortaya çıktığında bunun hayata geçmesini kim önleyecek sorusu geliyor?
Böyle bir yetkiyi bir kişi veya kuruma verdiğinizde, onun "millet iradesi"nin yanlışlığı konusunda "doğru", "hislerinden, özel duruşundan, bireysel ideolojisinden arınmış" karar vermesinin garantisi nedir?
Bugüne kadar bu alanda "millet iradesi"ni denetlemek üzere yetkilendirildiği farzedilen kurumların her karar ve tavırları sağlıklı olmuş mudur? Ve acaba "onlar yanlış yaptığında..." diye başlayan bir soru sormak anlamlı mıdır? Daha doğrusu onların yanlış yapması akla getirilebilir mi?
Türkiye bu alanda sancılı bir ülke.
Bir kere bu mantık, Türkiye'yi uzun süre "tek parti" yönetiminde tutmuş. Bu dönemin ana mantığının, toplumu bir "mühendislik sürecinden geçirme gereği" olduğu şüphesizdir. Çok partili hayata, "Artık bu toplum, sistemi zorlayan eğilimler sergilemez" kanaatine varıldıktan sonra mı geçilmiştir, yoksa gerçekten istenmediği halde uluslararası konjonktür buna zorlamış mıdır, sorusu henüz farklı cevapları bulunan bir sorudur.
Çok partili hayata geçildikten sonra Türkiye, üçü açık, biri örtülü dört askeri müdahale geçirmiştir. Ve bunların özünde hep "millet bu kadroları iktidar yaparken yanlış yaptı" değerlendirmesi saklıdır. Şu da söylenebilir ki, çok partili hayata geçtikten sonra bile, tek parti zihniyetinin diğer partilerce çoğaltılması, yeniden yeniden üretilmesi gibi bir beklenti, sistemin derununda saklı kalmıştır. Askeri müdahalelerin tek partiye muhalif zihniyete karşı yapılmış olması anlamlı değil midir?
Partiler kapatılıyor Türkiye'de... İhtilâller döneminde, normal zamanlarda... Diyelim, 6 milyon oy almış bir siyasî parti "sistem dışına çıktığı" gerekçesiyle kapatılıyor. Yani 6 milyon seçmene, onun etrafındaki 15-20 miilyon insana bir bakıma "siz yanlış yoldasınız" denmiş oluyor. 12 Eylülcüler, adeta bütün seçmenlere aynı şeyi söylediler ve gidip yüzde 92'lik bir halk iradesi ürettiler. Acaba hangi halk iradesi neden tercihe şayandı? İlginçtir, 12 Eylül'ün lideri Evren, daha sonraları "partileri kapatmamız yanlıştı..." diyecektir...
Konunun bir de şu boyutu var: Birileri "bu millet bazı durumlarda yanlış yapabilir, zihni iğfal edilebilir" diye düşündüğünde gündemine "toplum mühendisliği" konusunu da alması gerekiyor. Yani belirli bir süreçte toplumu değiştirme, dönüştürme misyonunu üstleniyor. Böyle bir misyon iktidar gücünü elde ettiğinde, toplumla ilgili tüm müesseselere, yani devlet aygıtına "toplumu dönüştürme" mantığını yüklüyor. "Yeni bir toplum üretme"yi hedefliyor devlet. Eğitimden hukuka tüm alan toplum mühendisliği çerçevesinde bir anlam kazanıyor.
Tabiî, hemen burada da "yeni"nin içini doldurma "eski"yi tesbit meselesi gündeme geliyor. Nedir "yeni?", nedir "eski?" Türkiye'de "yeni"nin içi, "modernleşme, çağdaşlaşma, Batılılaşma" kavramlarıyla doldurmaya çalışılıyor.. Ardından "modernleşmenin içi nasıl doldurulacak?" sorusu geliyor... Ardından, toplumun "eski" diye nitelenen kadim değerleri ile "yeni" arasında çatışma çıkıyor... "Eski" diye nitelenene karşı tüm özgürlük alanlarında getirilen her türlü kuşatma, ülkeyi demokratik standartlar itibariyle tartışmalı hale getiriyor.
Görüldüğü gibi, "millet isterse..." konusu Tayyip Erdoğan'a boyun eğdirince çözümlenecek nitelikte değil. Sistem, kuruluşundan bu yana "Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir" hükmünün nasıl hayata geçirileceğini tartışıyor. Tayyip Erdoğan'a "Hani milletin hakimiyeti?" diye sorduğunda kızıyoruz. "Millet isterse..." diye bir cümle kurmaya başladığında kızıyoruz. Bir başka bağlamda, "Hakimiyet kayıtsız şartsız Allah'ındır" dediğinde kızıyoruz. Acaba "hakimiyet kayıtsız şartsız sistemin kutsallarını belirleyen ve denetleyenlerindir" dese tepkimiz ne olurdu?
Türkiye zor bir ülke vesselâm...
BASIN TOPLANTISI İÇİN:
Metin iyiydi. Halkta olumlu etkiler yaptığını sanıyorum. Soru-cevap kısmı yetersizdi. Soru soranları tatmin ettiğini sanmıyorum. Medya ile soru-cevap platformunda, biraz daha gerilimsiz karşılaşmak zaruri gibi görünüyor. Ben, müzakereci bir üslûbun daha sağlıklı olacağını düşünüyorum.
Türkiye, bu konuda önemli rezervleri olan bir ülke. Anayasa'da "değiştirilmesi dahi teklif edilemeyecek" maddeler var. Yani bir parti millet huzurunda görüşlerini söyleyerek hangi oranda oy alırsa alsın, bazı konularda taleplerde bulunamaz.
Burada hemen şunu söylemeliyim ki, ben de bir toplum çoğunluğunun aklına esen her şeyi kanunlaştırma-yapma hakkına sahip olmadığını düşünüyorum. Meselâ toplum çoğunluğu istediği için azınlıkta olanların hakları gaspedilemez. Onların ırzı, malı, canı tecavüze uğrayamaz. Bazı temel insanî-fıtrî standartlar için de benzeri kısıtlamalar olabilir.
Ancak böyle bir genel yaklaşım, ortada çözülmesi gerekli bir sorun bulunduğu gerçeğini değiştirmiyor. Çünkü bu yapı, Türkiye demokrasisini kendine özgü bir niteliğe büründürüyor. Çünkü bu yapı, demokrasiyi işleten çoğunluk iradesinin belirleyiciliğine rezerv koyuyor.
Bir kere, buradan yola çıkınca peşinen, "milletin zaman zaman kural dışı densizlikler yapabileceği" ihtimalini gözönünde bulundurmuş oluyorsunuz.
Yine buradan yola çıkınca, milletten ayrı hassasiyet gerektiren konularda koruyuculuk yapacak hassas kişi ve kurumlar bulunmasını gerekli görüyorsunuz. Yani "millet densizlik yaparsa", ya da en azından "kötü niyetliler tarafından kandırılırsa" onun "iradesini düzeltecek" kişi ve kurumlar olmasını öngörüyorsunuz.
Tabiî, burada, milletin kafasının karışabileceği, densizliğe sürüklenebileceği, kandırılabileceği alanları belirlemek konusu gündeme geliyor.
Burada hem "bu alanlar neler olmalı, hangi gerekçeyle?" sorusu önem kazanıyor, hem de "bu alanları ve gerekçeleri kim belirleyecek?" sorusu...
Bunun hemen ardından, her şeye rağmen "kural dışı?" bir irade ortaya çıktığında bunun hayata geçmesini kim önleyecek sorusu geliyor?
Böyle bir yetkiyi bir kişi veya kuruma verdiğinizde, onun "millet iradesi"nin yanlışlığı konusunda "doğru", "hislerinden, özel duruşundan, bireysel ideolojisinden arınmış" karar vermesinin garantisi nedir?
Bugüne kadar bu alanda "millet iradesi"ni denetlemek üzere yetkilendirildiği farzedilen kurumların her karar ve tavırları sağlıklı olmuş mudur? Ve acaba "onlar yanlış yaptığında..." diye başlayan bir soru sormak anlamlı mıdır? Daha doğrusu onların yanlış yapması akla getirilebilir mi?
Türkiye bu alanda sancılı bir ülke.
Bir kere bu mantık, Türkiye'yi uzun süre "tek parti" yönetiminde tutmuş. Bu dönemin ana mantığının, toplumu bir "mühendislik sürecinden geçirme gereği" olduğu şüphesizdir. Çok partili hayata, "Artık bu toplum, sistemi zorlayan eğilimler sergilemez" kanaatine varıldıktan sonra mı geçilmiştir, yoksa gerçekten istenmediği halde uluslararası konjonktür buna zorlamış mıdır, sorusu henüz farklı cevapları bulunan bir sorudur.
Çok partili hayata geçildikten sonra Türkiye, üçü açık, biri örtülü dört askeri müdahale geçirmiştir. Ve bunların özünde hep "millet bu kadroları iktidar yaparken yanlış yaptı" değerlendirmesi saklıdır. Şu da söylenebilir ki, çok partili hayata geçtikten sonra bile, tek parti zihniyetinin diğer partilerce çoğaltılması, yeniden yeniden üretilmesi gibi bir beklenti, sistemin derununda saklı kalmıştır. Askeri müdahalelerin tek partiye muhalif zihniyete karşı yapılmış olması anlamlı değil midir?
Partiler kapatılıyor Türkiye'de... İhtilâller döneminde, normal zamanlarda... Diyelim, 6 milyon oy almış bir siyasî parti "sistem dışına çıktığı" gerekçesiyle kapatılıyor. Yani 6 milyon seçmene, onun etrafındaki 15-20 miilyon insana bir bakıma "siz yanlış yoldasınız" denmiş oluyor. 12 Eylülcüler, adeta bütün seçmenlere aynı şeyi söylediler ve gidip yüzde 92'lik bir halk iradesi ürettiler. Acaba hangi halk iradesi neden tercihe şayandı? İlginçtir, 12 Eylül'ün lideri Evren, daha sonraları "partileri kapatmamız yanlıştı..." diyecektir...
Konunun bir de şu boyutu var: Birileri "bu millet bazı durumlarda yanlış yapabilir, zihni iğfal edilebilir" diye düşündüğünde gündemine "toplum mühendisliği" konusunu da alması gerekiyor. Yani belirli bir süreçte toplumu değiştirme, dönüştürme misyonunu üstleniyor. Böyle bir misyon iktidar gücünü elde ettiğinde, toplumla ilgili tüm müesseselere, yani devlet aygıtına "toplumu dönüştürme" mantığını yüklüyor. "Yeni bir toplum üretme"yi hedefliyor devlet. Eğitimden hukuka tüm alan toplum mühendisliği çerçevesinde bir anlam kazanıyor.
Tabiî, hemen burada da "yeni"nin içini doldurma "eski"yi tesbit meselesi gündeme geliyor. Nedir "yeni?", nedir "eski?" Türkiye'de "yeni"nin içi, "modernleşme, çağdaşlaşma, Batılılaşma" kavramlarıyla doldurmaya çalışılıyor.. Ardından "modernleşmenin içi nasıl doldurulacak?" sorusu geliyor... Ardından, toplumun "eski" diye nitelenen kadim değerleri ile "yeni" arasında çatışma çıkıyor... "Eski" diye nitelenene karşı tüm özgürlük alanlarında getirilen her türlü kuşatma, ülkeyi demokratik standartlar itibariyle tartışmalı hale getiriyor.
Görüldüğü gibi, "millet isterse..." konusu Tayyip Erdoğan'a boyun eğdirince çözümlenecek nitelikte değil. Sistem, kuruluşundan bu yana "Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir" hükmünün nasıl hayata geçirileceğini tartışıyor. Tayyip Erdoğan'a "Hani milletin hakimiyeti?" diye sorduğunda kızıyoruz. "Millet isterse..." diye bir cümle kurmaya başladığında kızıyoruz. Bir başka bağlamda, "Hakimiyet kayıtsız şartsız Allah'ındır" dediğinde kızıyoruz. Acaba "hakimiyet kayıtsız şartsız sistemin kutsallarını belirleyen ve denetleyenlerindir" dese tepkimiz ne olurdu?
Türkiye zor bir ülke vesselâm...
BASIN TOPLANTISI İÇİN:
Metin iyiydi. Halkta olumlu etkiler yaptığını sanıyorum. Soru-cevap kısmı yetersizdi. Soru soranları tatmin ettiğini sanmıyorum. Medya ile soru-cevap platformunda, biraz daha gerilimsiz karşılaşmak zaruri gibi görünüyor. Ben, müzakereci bir üslûbun daha sağlıklı olacağını düşünüyorum.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.