Tarihe geçecek bir Meclis olmak için

Anadolu''da "Eksik dilek dilememek lazım" şeklinde bir söz vardır: Mesela, "Tek bir çocuğum olsun da, varsın kör olsun, topal olsun" gibisinden bir dilek eksik dilek sayılır. Dilek Allah''a yönelir ve O (c.c.) kudreti, lütfu, keremi ile, her şeyi kemal halinde yaratmaya kadirdir. Eksik dilek, bu kemale iman noktasında bir zaafı gösterdiği için hoş karşılanmamıştır.

Şimdi, Meclis''in ve hükümetin demokratikleşme yolunda attığı adımlara baktığımızda bu "Eksik dilek" motifinin yaygın bir üslup olarak icra edildiğini görmekteyiz.

Kur''an eğitimi ile ilgili düzenleme böyledir, başörtüsü ile ilgili uygulama böyledir, düşünce suçlarına yönelik af yaklaşımı böyledir.

Ne denmiştir?

"- Kur''an eğitimi ile ilgili yasak kalksın da, varsın yaş sınırlaması olsun!"

"- Başörtüsü ile ilgili cezaların affı gibi bir rahatlama olsun da, varsın başörtülüler de bundan sonra yasaklara uysunlar!"

"- Düşünce suçlarına af gelsin de, varsın, düşünce hayatının üzerinde üç yıllık bir süre için aynı suçu işlememe tehdidi devam etsin!"

Bu yaklaşımla, evet, Kur''an eğitimi üzerindeki yasak kısmen kalkmış oluyor ama, öte yandan, Kur''an eğitimi mantığıyla hiç uyuşmayacak bir yaş sınırlaması Türkiye Cumhuriyeti kanun münderecatı içine girmiş oluyor...

Yine bu yaklaşımla, başörtüsü sebebiyle okulundan veya resmi görevinden uzaklaştırılan öğrenci veya devlet görevlileri okuluna veya görevine dönme imkanına kavuşuyor, ama öte yandan, "bundan böyle yasaklara uyma" şartını da kabul etmesi isteniyor... Yani kılık-kıyafete yasak koyan, ceza getiren zihniyet devam ediyor.

Aynı yaklaşım, düşünce alanında ceza almış olanlara üç yıllık bir erteleme getiriyor, ama öte yandan, "düşünce suçu" kavramını aynen devam ettirerek, aydınların, düşünce adamlarının üzerine, onların korkularını, cesaretlerini, fikir namuslarını sınayan bir "ahlaksız teklif" kılıcı asıyor: "Aynı şekilde düşünmeye devam edersen, cezanı katlanarak çekeceksin!"

İlk iki teklifte hükümetin ANAP ve MHP kanadının etkisi var. DSP de bu kadarına "hayır" demeyerek bu uygulamaya katılmış bulunuyor. Üçüncüsünde ise hükümetin her üç ortağı da benzeri yaklaşımları sergiliyor.

Burada ANAP ve MHP''nin, ister seçmeni tatmin, isterse seçim yaralarını tamir saiki ile olsun, iyi niyetli bir yaklaşım içinde olduğu düşünülebilir. Bunda, birbiri ile rekabetin ve pusuda bekleyen FP ve DYP''nin sıkıştırmalarının da etkisi olduğu muhakkak. Ama her halükarda, özünde iyi niyet bulunan bir yaklaşım olduğunu belirtmek gerek.

Bununla birlikte, bu iyi niyetin, düzenleme ile gelen "sakatlık"ları ne kadar mazur gösterebileceğini tartışmak gerekiyor.

Bizce, bu düzenlemelerin sadece "iyi niyet" boyutu olumludur, diğer yanı, ne yazık ki "prematüre doğum" özrünü taşımaktadır. Nitekim, tüm bu düzenlemeler, toplum bünyesinde bir sancı olarak tartışılmaya devam etmektedir. Kur''an eğitimi tartışılmaktadır, çünkü, insanımızın Kur''an eğitimi konusundaki özgürlük beklentisi ile bu yasanın kısıtlamacı tavrı örtüşmemektedir. Yarın başörtüsü konusu tartışılacaktır, çünkü, af karşılığında bir bayanın, dini bir görev olan başörtüsünü bırakması talebi kabul görmeyecektir. Ve öbür gün, yazarlar-fikir adamları, bugün affa uğrayan düşüncelerini yeniden dile getirip yargı huzuruna çıktıklarında "düşünce suçu" ayıbı yeniden gündeme gelecektir. Çünkü öteki ihtimal, fikir haysiyetinin rafa kaldırılması sonucu doğuracaktır.

Benzeri bir durum, "siyasi yasaklar" ve "parti kapatılması"yla ilgili düzenlemede gündeme gelmiştir. Bu konular, Türkiye''nin özlediği bir "demokratikleşme adımı" biçiminde değil, bir "pazarlığın uzantısı" olarak devreye girmiş, ve bu sebepten de "kısıtlı" bir düzenlemeden ibaret kalmıştır. Bu da, işin özünde olması gereken erdemi ortadan kaldırmaktadır. Acaba IMF tahkimi dayatmasaydı, muhalefet, tahkimi desteklemek karşılığında siyasi yasakların kısmen kaldırılmasını ve parti kapatmanın zorlaştırılmasını pazarlık unsuru olarak devreye koymasaydı söz konusu düzenlemeler yapılır mıydı?

Şimdi bir hususun üzerinde ciddiyetle düşünmek gerekiyor:

Bu Meclis değişik bir meclistir. Hükümet hemen hiçbir hükümete nasib olmayan bir çoğunluğa sahiptir. Koalisyon hükümeti demek, belirli müşterekleri bulunan partiler buluşması demektir. Hükümet bünyesinde sistemin hassasiyetleri içinde doğmuş, büyümüş gelişmiş DSP ile iki sağ parti yanyanadır. İşin ilginç yanı, hükümet ortakları içinde yer alan iki partinin (MHP ve ANAP), muhalefetteki iki parti ile de (FP ve DYP) çok ciddi taban benzerliği söz konusudur. Bu, kimi zaman taban rekabeti şeklinde de anlaşılabilir. Bu Meclis, eğer küçük hesapları, kimi korkuları aşar ve kendisini tarihi bir misyonun beklediğini idrak ederse, köklü sancılara el atabilir bir özelliğe sahiptir. Bu noktada Cumhurbaşkanı Demirel''in de paralel düşünceler taşıdığı bilinmektedir.

Geride 28 Şubat süreci kalıyor. TSK ile siyaset arasındaki ilişkileri normal boyutunun dışına çıkaran ve TSK''ya kendi görev alanları dışında normal ötesi sorumluluklar yükleyen, bu sebeple, bu milli kurumu tartışma alanına çeken, sonuç olarak toplumsal barışın yaralandığı süreç... Biz biliyoruz ki, bugüne kadar, TSK-toplum ilişkisi üzerinde hassasiyet gösteren her komutanın itina ettiği "Orduyu kendi görevlerine çekme" duyarlılığı, bugünün de önde gelen meselesidir. Hükümetin de, muhalefetin de, bu noktada en az askeri yetkililer kadar hassasiyet göstermesi tabiidir.

Türkiye öyle bir denklemle karşı karşıya ki, bir yandan kendi evinin içini çağdaş gerekler ve toplum beklentileri istikametinde yeniden tanzim görevi var. Bir yandan, bu zaruretten yola çıkıp başka hesapları da empoze etmeye çalışan uluslararası (ABD ve Ab kaynaklı) projeler var ve içerde Cumhurbaşkanı-hükümet-muhalefet-28 Şubat süreci gibi bir güçler yelpazesi söz konusu...

Türkiye bu devlet reformunu, bu köklü restorasyonu, bu iç düzenlemeyi ya yapacak, ya yapacaksa, bu, toplumsal barış için, bu, insan haklarından toplumumuzun en geniş çerçevede yararlanması için olmazsa olmaz bir zaruretse, bunu neden Avrupa ve Amerika''nın dayatmalarıyla yapıyor gibi bir zillet görüntüsü içinde gerçekleştirmeli?

Tarihe geçecek bir Meclis olmak... İşte burada gündeme geliyor... Meclis inisiyatifi ele alabilir... İktidar ve muhalefet sağlıklı bir diyalog kurabilir... Bize göre, Meclis olarak köklü bir restorasyona imza atmak, yelpazenin iktidar veya muhalefet tarafında bulunmaktan daha önemlidir. Tahkim olayı, iktidarın anayasa değişikliği gerektiren temel konularda muhalefetin oylarına ne ölçüde ihtiyaç duyduğunu göstermiştir. Muhalefet de, bazı temel düzenlemeler için bu iktidar kompozisyonunun tercih edilir bir yönünün bile bulunduğunu düşünebilir.

Türkiye için parti politikalarını aşma zamanıdır. 2000''e, insani standartları yükselmiş bir Türkiye olarak girmek... Bunu hedeflemeliyiz. Türkiye''yi Birleşmiş Milletler''in "insani standartlar" sıralamasında en üst basamaklara çıkarmak... Kültür Bakanlığı, Fatih Sultan Mehmed''in, insan haklarına dair ilk yazılı belge halindeki bir ahidnamesini tablo haline getirmiş... Yani 550 yıl önceki bir "devlet fermanı"mızı dünyaya takdim etmekle şeref duyuyoruz. Ya bugünkü uygulamalarımız için aynı iç ferahlığını taşıyabiliyor muyuz? Kendi iç düzenlemelerimiz, Fatih''in ahidnamesi ile örtüşüyor mu? İleri mi gidiyoruz, geri mi?

Tarihe geçecek bir Meclis... Bunu bekliyoruz...