Kıbrıs politikası değişmek zorunda

Türkiye''de önümüzü bir nebze görebileceğimiz ve geleceğin nasıl şekilleneceğine ilişkin "sinyal", Davos''tan geldi. Avrupa Birliği''nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Günther Verheugen''den. Bunu, "AB''den geldi" diye de anlayabiliriz. Verheugen, "Türkiye''nin jeostratejik ve ekonomik potansiyel olarak AB için çok önemli bir ülke" olduğunun altını çizdi; "Türkiye''siz Avrupa olmaz" dedi.

AB yetkilisinin sözlerinin canalıcı noktası, AB''nin Türkiye''den "vazgeçmediğini" vurgulamış olmasıdır. Türkiye''nin bazı yöneticileri AB''yi istemese bile, Avrupa, "stratejik ve ekonomik mülahazalar"la Türkiye''den vazgeçmek niyetinde değildir. Bir başka deyimle, "Kaçışınız yok. Ne yapıp edip, biz, sizi Avrupa''ya dahil edeceğiz" demiş oluyor.

Verheugen, Davos''tan gönderdiği "sinyal"de, ayrıca "Türkiye''nin AB''ye tam üyeliği yolunda en önemli konunun Kıbrıs konusu olduğunu, diğer konuların bir şekilde halledilebileceğini" ifade ediyor; "AB''nin bir din kulübü olmadığını, tüm demokratik değerlere açık olduğunu" eklemeyi ihmal etmeden.

Verheugen''in bu açıklamalarından hemen önce, bir "İstanbul çıkartması" yapan Rauf Denktaş ise tam ters yönde "kamuoyu oluşturma"ya çalıştı. Denktaş''a göre, "Yunanistan, AB yoluyla Türkiye''nin Kıbrıs üzerindeki tüm haklarını ortadan kaldırarak Helenizm''i zafere ulaştırmayı" amaçlıyor. Yani, AB, Kıbrıs Rum Yönetimi''ni tüm Kıbrıs''ın temsilcisi olarak AB üyesi yapacak. O sırada, Türkiye AB''nin dışında kalmış olacak. Ama bu durumda, KKTC ile "entegrasyon"a gideceği için, Kıbrıs topraklarında Yunan oyunu ile Türkiye ve Avrupa karşı karşıya gelmiş olacak.

Yine Denktaş''a göre, "Bu senaryoyu Amerika ve İngiltere yazıyor. Avrupa işin çerçevesini hazırlıyor. Birleşmiş Milletler de buna alet oluyor." Yani, tüm dünya bir tarafta, Türkiye ve KKTC, öbür tarafta. Bu mantığa bakılırsa -eğer mantıksa- Türkiye Kıbrıs''tan (yani KKTC''den vazgeçemeyeceği için) AB''den uzak durmalı ve "Düvel-i Muazzama''ya, yedi düvele karşı dikilmeli"dir. Zaten, Denktaş, BM Genel Sekreteri Kofi Annan''a posta koyarak, Cenevre''deki görüşmelerden çekilmiştir. Artık görüşme masasında Denktaş ve Klerides yoktur; bunun yerine uluslararası politikada Türkiye ile AB ve BM karşı karşıya gelmiş bir halde beklemektedirler. Bu arada, Kıbrıs Rum Yönetimi de, AB üyeliği doğrultusunda yol almaktadır.

Denktaş''ın masaya oturma şartı gibi sunduğu, "KKTC''nin eşit, egemen ve bağımsız bir devlet olarak" tanınmasıdır. Ancak o takdirde, "Kıbrıs sorununun çözümünü görüşmeye" başlayabilecektir. -Bunu elde ettikten sonra masaya oturması için ne sebep kalacaksa?!- Bize, Türkiye''ye düşen ise, KKTC''nin tanınmasını sağlamak, Amerika''ya, Avrupa''ya, BM''ye bunu benimsetmek için çalışmaktır. Yani, akıntıya kürek çekmek.

Denktaş''ın yıllardır savunduğu tezlerde yeni olan hiçbirşey olmadığı gibi, yine yıllardır olduğu gibi, bunların uygulanma şansı sıfırdır. Tek kelime ile sıfır.

Çünkü KKTC''nin tanınma ihtimali sıfırdır. KKTC''nin tanınması, BM Güvenlik Konseyi tarafından yasaklanmıştır ve o yüzden, uluslararası legalite arayan hiçbir ülkenin KKTC''yi tanıması söz konusu değildir. Soğuk Savaş''ın bitimiyle dağılan Sovyetler Birliği''nden 5 Türk cumhuriyetinden birinin bile Türkiye''nin yüzü suyu hürmetine KKTC''yi tanımamış ve bundan sonra da tanımayacak olduğu, bunun imkansızlığını yeterince anlatmıyor mu?

Daha önemlisi, KKTC, zaten bir "taktik manevra" olarak ilan edilmişti. Bir "stratejik hedef" asla olmamıştı. Dikkat edin, KKTC, 12 Eylül askeri yönetiminin görevi terketmedi; 1983 Ekim ayında yapılan seçimleri Turgut Özal''ın ANAP''ının sürpriz biçimde kazandığı ama daha hükümeti kurmadığı (Aralık 1983''te hükümeti kurma görevi Kenan Evren tarafından Özal''a verilecektir) bir "ara dönem"de, 1983 Kasım ayında ilan edilmişti. Dönemin Dışişleri Bakanı İlter Türkmen''in "yavrusu"dur. Karar, Türkiye''nin idi; Denktaş''a -çok sevinmiş ve işine gelmiş olmasına rağmen- ait değildir.

İki hafta önce bir yemekte yanımda oturan İlter Türkmen''e, "KKTC''yi, cami avlusundaki bir sahipsiz bebek gibi Turgut Özal''ın kucağına bıraktınız" diyerek takıldım. Türkmen, "Biz, KKTC''yi şimdi izlenen politika izlensin diye ilan etmemiştik" sözleriyle, şu anda AB''ye Türkiye''nin girişine karşı bir "koz" olarak kullanılmasını benimsemediğini ifade etti.

KKTC''yi "asıl babası" dahi, bu haliyle üstlenmiyor. Gerçekçi ve cesur olalım: KKTC''nin tanınmasını Kıbrıs müzakerelerini başlatmak için önşart olmaktan çıkartalım. Bunun yanında, KKTC''yi, Türkiye''nin Avrupa Birliği''ne katılmasının önündeki engel olmaktan da çıkartalım.

Bu, şu demektir:

1. Kıbrıs, Türkiye''ye tabidir; Türkiye, Kıbrıs''a değil.

2. Türkiye''nin çıkarları Avrupa yönündedir. Türkiye, kendi çıkarına olan yolu açtığı takdirde, Kıbrıs Türklerinin çıkarlarının da en büyük seviyede korunabileceği bir imkan doğacaktır ve hem Kıbrıs sorununun çözümü, hem de Türkiye ile Kıbrıs''ın eş zamanlı olarak AB''ye katılması mümkün olacaktır.