Buzlu camların arkasında donuyor ellerim

Geçtiğimiz Cumartesi günü, bizim meşhûr Beyazsaray''ın kitapçı esnafını -Bîrun Yayınevi''nin açılışı münasebetiyle- taşınmış oldukları yeni yerlerinde ziyaret etmek fırsatı buldum. Eski Beyazsaray âilesi, Beyazıt''tan Lâleli istikametine giderken Veznecilere çıkan yol üzerinde bulunan bu yeni yerlerinden memnundular. Dükkanlar daha bakımlı, daha temiz ve hiç kuşku yok ki daha geniş görünüyordu.

Misafiri olduğumuz Bîrun Yayınevi''nde kısa zaman içerisinde sohbete daldığımızdan -işin doğrusu- yayınevlerini tek tek dolaşamadım; ancak uzun zamandır göremediğim dostlarla karşılaştım ve bu arada bazı genç okurlarla tanışmak ve kimi konularda fikir alışverişi yapmak imkânı buldum. Beyazsaray Çarşısı''nın kadim esnaflarından olan ve kitapçıların bu yeni yere taşınmasında büyük emekleri geçen Selahattin ağabeyin yanına uğramamak olmazdı. Nitekim ben de "hayırlı olsun" demek maksadıyla yanına uğrayıp halini hatırını sordum. Öteden beriden konuştuktan sonra, söz -ister istemez- kitap satışlarının azlığı meselesine gelip dayandı. (Bilhassa yazları hep böyledir; zira bu aylar kitapçılar açısından bereketsizdir ve zaten çok az olan kitap satışları bu aylarda iyiden iyiye düşer.)

Selahattin ağabey hışımla "Bu işde en büyük vebal yazarların üzerinde!" diye bağırdı; "Çünkü köşelerinde hiç kitap tanıtmıyorlar, kitap tavsiye etmiyorlar, habire eften püften meselelerle uğraşıyorlar." Ben biraz da kendimden emin bir şekilde ve "Herhalde beni kastetmiyorsun" dercesine yüzüne baktım. Fakat yanılmışım. Sözlerine devam ederek, "Meselâ Dücane!" dedi; "uçmuş gidiyor, yüksek meselelerle uğraşıyor, ama hiç kitap tanıtmıyor." Kendimi savunmak amacıyla, siyasî aktüaliteden ziyade fikir, kültür yazıları yazdığımı filan hatırlatacak oldum ama beni dinlemedi bile. "Yok yok!" dedi; "Sen, çoğu kimsenin ilgilenmeyeceği kenarda köşede kalmış şeyler (!) hakkında yazıyorsun. Millet onları nerede bulacak, nerede okuyacak? Biraz da bugüne gel!" Ardından bir yazarın -adını da vererek- köşesinde muhtelif zamanlarda kitaplar tanıttığından söz etti ve onun kitap tanıtım yazılarının faydası olduğunu söyledi.

İşte o zaman Selahattin ağabeyin ne demeye çalıştığını anladım ve kendimi savunmaktan vazgeçtim. Çünkü haklıydı. Ben onun kastettiği mânâda kitaplar tanıtmıyor, o şekilde okurlarıma "kitaplar" tavsiye etmiyordum; işin doğrusu o tür kitapları kendim de okumuyordum; okunmasına da sıcak bakmıyordum. Fakat hiç mi tavsiyeye lâyık kitap yoktu? Okuduğum kitapların bir kısmını olsun tanıtmakta ne mahzûr vardı?

Eve geldiğimde, bu suâller zihnimi hep meşgul etti. Büyük gürültülerle piyasaya çıkan kitaplara nedense iltifat etmiyordum ve yeni kitaplar hakkında müsbet olmaktan çok menfî şeyler yazıyordum. Heyecanla tanıttığım eserlerin çoğuna da okurun pek ilgi gösterdiği söylenemezdi. Nitekim bir okurum, "Bana ne sizin kıyametlerinizden" diye yazmıştı; "Cevdet Paşa''nın Kur''an çevirisini bulsanız ne olur, bulmasanız ne olur? Ben zaten Osmanlıca bilmiyorum ki!"

Gerçekten de ona neydi benim kıyametlerimden? Ben kendi kıyametlerimi yazıyordum.

Okurlarla aramda buzlu camlardan örülmüş bir duvar olduğunu farkediveririm bazen; önemsediklerimi okur önemsemez; okurun önemsediklerini ise ben önemsemem. Çünkü okur herkesin önemsediklerini önemser; oysa ben adına "herkes" denen o meş''um iradeyi (!) hiç önemsemem. Ama yine de yazmaya devam ederim. Bir yerlerde bir karşılık bulduğuna/bulacağına inandığım için yazmaya devam ederim.

Bazen de yazdığım için pişman olurum; sadece "yazdığım için" değil, "yazdıklarım için" de... "yazma biçimim için" de... VE "kendilerini düşünerek yazdıklarım için" de... Ne var ki herşeye rağmen pişmanlıklarımı severim; severken, -bir dostumun sıkça tekrarladığı gibi- "hayranımız çoktur; anlayanımız pek yoktur" derim kendi kendime... Derken, aklıma Nefî''nin şu mısraları gelir:

Ben bu hâletle tenezzül mü ederdim şiire

Neyleyim kurtulamam tab''-ı hevesnâkimden

Kuşlar gibi özgür olabilmek için "uçmak" yetmiyor; uçabilmek için "kuşlar gibi özgür olmak" da gerekiyor.

Keşke, gerçekten de uçup gidebilseydim.