FP"nin tercihi

FP, etrafındaki şartlardan çok kendi geleneksel iç yapısının sınırlamalarına muhatap bugün ve o sınırlamaları aşmak da partililerin elinde.

Bugünün Türkiye''si, siyasî dengeler açısından, İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa''sını andırıyor. Savaşla alt üst olmuş Avrupa''nın yeni siyaset sınırları çizilirken iki temel kabul ön plana çıkmıştı: Faşizmin bir daha boy vermeyeceği bir ortam ve dini sivil toplumun temsil ettiği demokrat bir toplumsal yapı... Avusturya''da Özgürlükler Partisi''nin (FPÖ) iktidara yükselmesine şu sıralarda AB''den gelen tepkiler, faşizm konusundaki hassasiyetin Avrupa''da devam ettiğini gösteriyor; dinin siyaset içindeki yerini belirleyen demokratik yapı Hıristiyan demokrat partiler ve din ile barışık sosyal demokrat partiler ile süregidiyor...

Türkiye, halkı Hıristiyan olmadığı ve ''irtica paranoyası'' her devirde varlığını sürdürdüğü için din-siyaset ilişkisini sağlıklı bir zemine oturtamadı. Bunda sadece ''din'' veya ''İslâm'' sözcüklerini duyduklarında tüyleri diken diken olan kesimlerin yasaklayıcı tavırlarını suçlamak yeterince açıklayıcı olmaz. Eğri oturup doğru konuşalım; ''dindar'' bilinenler de siyaset içerisinde ağırlık arayışına girdiklerinde ülkeye uygun bir ''söylem'' tutturamadılar...

Bugün bambaşka bir kimlikle karşımızda duran Süleyman Demirel''in 50 yıllık çok partili dönemin 40 yılı boyunca ''din'' platformunda siyaset yaptığını düşünürsek, yanlışlığın hiç değilse bir bölümünün kaynağını keşfedebiliriz. MNP''den FP''ye uzanan çizginin üç defa kesintiye uğraması da, ''din'' konusunda hassas kesimlerin siyaset konusunda yeteri kadar becerikli olmadıklarının göstergesi. Hep dışarıyı, ötekini, sahteyi, istismarcıyı suçlayarak bir yere varmak mümkün değil; sistem içerisinde siyaset yapmak isteyen dinî duyarlığa sahip kişiler de uygun bir dil, farklı bir söylem bulamamakla suçlular...

Bugüne gelelim. Bugünün dünyasında sadece yeterli oyu almakla iktidar olunamıyor. Avusturya eksenli tartışmanın işaret ettiği gibi, üye olunan üst-kurumun temel ilkelerini göz ardı etmeyecek bir uyum da aranıyor iktidara yürüyen partilerde. Hatta bundan daha fazlası: Her iktidarın ardında toplumun zımnî uzlaşmasının varlığı da gerekiyor. 1950''de Demokrat Parti böyle bir toplumsal uzlaşmayı arkasına alarak iktidar olmuştu; bundan sonraki iktidarların daha geniş bir toplumsal uzlaşmadan çıkacağına hiç kuşku yok.

FP içerisindeki tartışmalar, dışa nasıl yansırsa yansısın, aslında ''uzlaşma'' eksenli bir siyasî arayışla ilgili. FP''nin üzerine oturduğu geleneksel siyasî çizgi ''uzlaşma'' kavramını ''kendi ilkelerinde buluşma'' olarak anlıyor; o çizginin varlığını hissettirdiği 30 yıl boyunca verdiği mesajlar hep ''taban çoğaltma'', ''daha fazla oy alma'' amacını güdüp durdu. Oysa, toplumun hemen her kesiminin rızasını almadan iktidara ulaşmanın sadece imkânsız değil ''tehlikeli'' de olduğu bir global yapıyla karşı karşıyayız. Ekonomide, uluslararası siyasette, savunmada varlığını hissettiren karmaşık içiçelik, ulusal iktidarın güçlü bir toplumsal zemine oturmasını daha da zorunlu kılıyor. Bu uluslararası yapıya itiraz edenlerin bile, kendi programını hayata geçirebilmek için, ancak onun bu özelliğini göz önünde tutarak iktidar olabileceğini unutmamak gerekiyor...

Avrupa''da İkinci Dünya Savaşı sonrasında meydana gelen ve halen bozulmamış siyasî dengelerin Türkiye''de yeni ortaya çıkması kimseyi şaşırtmamalı. Türkiye''nin de içinde yer aldığı bölgede yaşanan gelişmeler Soğuk Savaş ve Körfez Savaşı sonrası şartlarının ürünüdür; siyasetin sınırları bu bölge için şimdilerde çizilmektedir. Bütün haksızlığına ve insafsızlığına rağmen ''28 Şubat'' bir boşlukta meydana gelmedi, dayandığı uluslararası bir konjonktür ve ''bize özgü'' şartlar vardı. Uluslararası konjonktürün 28 Şubatçı retoriği gerilettiği bir döneme girdiğimiz belli, şimdi sıra ''bize özgü şartları'' yeniden belirlemekte.

Bu yeni döneminin sınırlarını FP''liler çizecek. Anayasa Mahkemesi''nin kararı ne olursa olsun, çizgi olarak tasfiyesi de "Türkiye''nin partisi" haline dönüşüp iktidar adayı haline dönüşmesi de FP kadrolarının elinde. Mahkeme kapatmaz, ama millet tarafından bir daha iktidara yaklaştırılmayarak tasfiye edilebilir FP çizgisi; ya da mahkeme kapatır, ama onun bıraktığı aralıktan iktidara uzanacak bir "Türkiye''nin partisi" çıkabilir... FP, etrafındaki şartlardan çok kendi geleneksel iç yapısının sınırlamalarına muhatap bugün ve o sınırlamaları aşmak da partililerin elinde.

FP içinde bazıları, çoğu kendilerinin ürünü yanlışlıklardan beslenmiş talihsiz olayları hiç yaşanmamış kabul edip bildikleri yolda eskisi gibi yürümek hevesinde; oysa bunun imkânsızlığını artık görmeleri gerekiyor. Bugün yeni bir dünya, yeni bir Türkiye var önümüzde; o dünyanın ayrılmaz bir parçası haline dönüşen Türkiye siyasette yeni arayışları zorluyor. Daha samimi, daha bu topraklara uygun, daha evrenseli kucaklayan arayışları...

FP''nin tercihi Türkiye''yi de zorlayacaktır...