Müzmin bir sorun

Dindarlar, siyasette esas sıkıntıyı, ''iktidar'' dönemlerinde yaşıyorlar. Muhalif ses ile iktidardaki buyurgan tavır arasında hep bir fark vardır zaten

Fazilet Partisi (FP) etrafındaki tartışmalar gelip tek bir noktada odaklanıyor: "Dindarlar nasıl bir zeminde siyaset yapacaklar?" Görünürde tartışılan FP''nin geleceği ise de, tartışmanın köküne indiğimizde, varılacak sonucun herkesin hayatını derinden etkileyecek bu temel soruya cevap aramak olduğu hemen anlaşılıyor...

Türkiye''de dindarlar, Cumhuriyet öncesi dönemden başlayarak hep ''muhalif'' kanadı oluşturdular. Cumhuriyet döneminde dindarlar gözünde ''ulu'' bir yere oturan 2. Abdülhamid''in zamanındaki en etkin muhalifleri arasında Mehmet Akif gibi ''İslâmcı'' kimliği belirgin kişiler ön plandadır. ''Ulu Hakan''ı tahttan indiren fetvayı Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır''ın kaleme aldığı da bilinir. O muhalif tavrın İstiklâl Savaşı''na katılmayı getirmemesi beklenemezdi; nitekim öyle de oldu. İslâmcı aydınlar savaşta ön safta yer aldılar, Birinci Meclis çalışmalarına iştiyakla katıldılar, ama sonunda muhalif söylem yine baskın geldi.

FP içindeki ''yenilikçiler'' diye anılan kanat ''yeni bir siyaset dili'' arayışını, Birinci Meclis''teki muhalefet cephesinden başlatabilir. Bazı çevrelerin yaygınlaştırmaya çalıştığı kanaatin aksine, Birinci Meclis''teki ''dindar muhalefet'' için, bir yönetim biçimi olarak ''Cumhuriyet'', tartışma konusu değildi; onların titizliği ''Cumhuriyet'' adı altında ''başka tür bir saltanat'' anlayışının zorlanmasını engellemeye yönelikti. Dindar siyasetin şu son döneme kadar en başarılı evreleri muhalefeti oluşturduğu zamanlara rastlar. Şimdi kendi tabanı bile FP''yi ''başarılı'' bulmuyor, ama Meclis''te 40 kişiyle temsil edildiği 1995 öncesi dönemde, RP, ülke gündemini sarsan etkili bir muhalefet sergiliyordu.

Dindarlar, siyasette esas sıkıntıyı, ''iktidar'' dönemlerinde yaşıyorlar. Muhalif ses ile iktidardaki buyurgan tavır arasında hep bir fark vardır zaten; ancak MSP/RP/FP çizgisi iktidarda sesini bütünüyle kaybediyor. MSP''den ''kalkınmacı'' ekonomi politikasından başka bir ''iktidar'' belirtisi kalmadı belleklerde; iktidardaki RP de ''popülist'' bir ekonomi uygulaması dışında kalıcı iz bırakamadı. Oysa, Cumhuriyet öncesi ve hemen sonrası kökleri itibariyle, ''dindar siyaset'' politikalarının, daha çok sosyal temeller üzerine oturması beklenirdi. Bir yıllık Refahyol iktidarı, Cumhuriyet döneminde daha önce kimsenin aklına getirmeyeceği kadar ''sosyal barışı'' bozan bir sürecin başlatılması için bahane teşkil edecek bir iktidar oldu.

Hiçbir siyasi hareket ''muhalif'' özellikleri ağır basarak ayakta kalamaz; siyasetin doğasında iktidara uzanma güdüsü yatar. Bugünden bakarak geçmişi değerlendirdiğimizde, dindarlık ekseninde siyaset yapan kadroların, en az yüz yıldır, bir ''iktidar projesi'' geliştiremediklerini görüyoruz. Bunun tek istisnası sayılması gereken ''âdil düzen'' iddiasının, gerçek bir ''proje'' değil iktidara yükselmek için kullanılan bir ''araç'' olması herkes için hayal kırıklığıdır.

Geçmiş otuz yıllık dönemin artık itiraf edilmesi gereken siyasi başarısızlığı ''gelenekçiler'' diye anılan kadronun sırtında; bu, aynı çizginin ''yenilikçiler'' eliyle sürdürülmesine imkân veren bir çıkış kapısı aynı zamanda. Tabii, ''yenilikçiler''in bütün üstünlükleri ötekilerden daha sonra doğmaları olmamak şartıyla... Tarihî kökleri olan bir siyasi çizgide ''genç'' olmak tek başına bir önem taşımaz; yaşlı veya kıdemli olmanın da liderlik hakkı vermediği gibi... Gerçekten ''yeni'' bir şeyler söylemek gerekiyor; kim söylerse söylesin...

Şimdi yapacağımız tespit ilk bakışta tezat gibi görünecek, ama değil: ''Yenilikçiler'' eliyle siyasete taşınacak olan ''yenilik'', bu çizgiyi geçmişteki kökleriyle buluşturmaktır... Dünü bugünden bakarak değerlendirdiğimizde, kurucularının bazı baskın özellikleri sebebiyle, MNP''den FP''ye uzanan çizginin, kolay olsun diye ''dindar siyaset'' diye vasıflandırdığımız ve köklerini Osmanlı''ya kadar dayandırdığımız yönelişten bir ''kopma'' olduğu anlaşılıyor... Yeniden kökleriyle buluşturulacak ''dindar siyaset'', Osmanlı öncülerinin dünyaya açıklığı sebebiyle daha o zamandan yakaladığı ''çağdaşlığı'' günümüzde de yansıtacaktır. Demokrasi, lâiklik, insan hakları gibi kavramları böyle bir platformda ''içselleştirmek'' daha samimi bir projeye dönüşecektir...

Yoksa, FP etrafındaki tartışmaları izleyen bazı gözlemcilerin yüksek sesle sordukları, "Bunlara ne oldu da bir gecede değiştiler?" haklı sorusu havada kalmaya devam eder. Daha da kötüsü, parti içi iktidar mücadelesinden zaferle çıksalar bile dindar siyasetin müzminleşmiş iktidar sorununu ''yenilikçiler'' de çözemezler...

Ne kadar yazık ederler, bilemezsiniz.