Tercihlerimiz bizi biz kılar. İki gün sonra seçim var ve en büyük oylamayı kendi içimizde yapacağız. Kendi içimizdeki tercihlerimize iç muhasebe, kamudaki tercihlerimizi ortaya koymaya da seçim diyoruz.
Oyu kendimiz için mi, ülke için mi yoksa seçilenler için mi kullanıyoruz:?
Demokrasi felsefesinin vazgeçilmezi olan oylamada seçenlerin durumundan çok seçilenlerin konumunu tartışıyoruz. Seçenler nasıl seçiyor? Bu konuya gelmek istiyorum ama önce oylamaya değineyim.
Bu topraklarda seçme ve seçilme olarak oylama ilk defa 137 yıl önce yaşandı. Ne bu topraklarda ne de dünyanın başka bir yerinde sonuçlarının tartışılmadığı bir seçim yaşanmadı.
Kaçımız, seçilen ve seçilemeyenleri tartıştığımız kadar işin felsfesini ve daha iyi sonuçlar doğuracak bir sistemi tartıştık...
Seçme ve seçilme bir ''hak'' olarak telakki ediliyor. İnsan hakları arasında sayılmasının yanı sıra, özgürlükler reçiminin en önemli unsurlarından biridir. Demokrasinin vazgeçilmezi olmakla birlikte, 20. yüzyılın diktatörleri de, günümüzün Kuzey Kore gibi kapalı rejimleri de seçim sistemini uygulamaktadır.
Geniş anlamıyla seçim, siyasal sistemin ve özgürlükler rejiminin vazgeçilmez parçasıdır.
Tarihi süreçte ''cinsiyet'' ve ''ırk'' ayrımı gibi sınırlı oydan, genel oya geçmiş ve artık her siyasal rejimde genel oy esası uygulanıyor. Sınırlı oy genlerde kalmış olacak ki ''göbeğini kaşıyan'' veya ''çobanın oyu ile benim oyum'' gibi yavan tartışmalar devam etmektedir.
Haliyle bir de seçim sisteminin adaleti her zaman tartışılmaktadır ve bundan böyle de tartışılmaya devam edecektir. Seçimler, sizi vekaleten yönetecek temsilcilerin belirlenmesi ve yetkilendirilmesidir.
Bu yüzden pekçok kamu seçimi teorisi ile birlikte oylama analizleri de tartışılmaya devam etmektedir. Nispi temsil sistemi, D''Hondt sistemi, milli bakiye sistemi, baraj uygulaması, çoğunluk sistemi gibi seçim uygulamaları görülmektedir.
Bu yıl içinde malum ilk defa Cumhurbaşkanımızı çoğunluk sistemi ile seçeceğiz. Yani ilk turda adaylardan biri yüzde 50''yi bulamazsa, ikinci tura kalacak ve en çok oyu alan iki aday arasında tercihte bulunmak zorunda kalacağız. Bu uygulama halen pekçok ülkede milletvekili veya senatör seçiminde de kullanılıyor.
Bu seçimleri yaparken, mantıklı mı davranırsınız, duygusal mı? Ben, duygusal davranıldığını düşünüyorum.
Malum IQ ve EQ kavramları çok kullanılır oldu. Yani akıl ve duygu... Sosyal ilişkilerde hangisi daha baskın çıkıyor? Modern yönetimlerde duyguların en az akıl kadar etkili olduğu öngörülüyor.
Kendimizi her zaman daha akıllı gördüğümüz halde, karşımızdaki hakkında duygusal yargılara varırız. Bundan dolayıdır ki seçim kampanyalarında siyasal iletişimciler duygusal mesajlar yüklü bir strateji izlerler.
Siyasal reklam konusunda bir iki tespitimi paylaşmak istiyorum:
. Her markanın bir hikayesi olmalıdır. Bu bağlamda siyasi markanın da hikayesi, örtülü veya açık bir şekilde siyasal kampanyada kullanılır.
. Haliyle duygusal mesajlar, doğrudan veya şuuraltına hitap edecek şekilde yerleştirilir.
. Duyguları örtmek için de somut projeler ortaya konar ki akıl ve mantık itirazda bulunmasın.
. Yazımın başlığına aldığım gibi değerler ve diğerler işin süsü olur. Bir düşman oluşturulur ve yeni değerler ile hedefler ortaya konar.
. Siyasal reklam içeriğini kim daha basit ve yalın anlatabilirse onun kampanyası etkin olur.
İyi konuşan her lider çok oy alamaz. Osman Bölükbaşı bunun iyi örneklerindendir. Bütüncül bir çalışma ile yürütülen kampanyalar başarılı olur. İstisnası dünya konjonktüründeki değişmeler, iletişimdeki yapısal dönüşümler kampanyalardan beklenen sonucu doğurmayabilir.
Hatta şunu da söyleyebiliriz. İnançlarımızı belirlememiz de duygularımızla ilgilidir. Her ne kadar mantığımızla seçim yaptığımızı düşünsek de. Tarihi süreçte inançlarımızla ilgili bilgi kaynaklarımız, matematik, kimya gibi bilgilerin yayınlamaya başlamasından çok önceye dayanır.
Günümüzde her bilim dalı hesaba dayalı hale getirilmeye çalışıldığı için duygularımız geriye itilmiş gibi görünse de nihai tercihte duyguların yeri tartışılamaz. Evliliğimizi, işimizi, oturduğumuz çevreyi, arkadaşlarımızı hatta yiyeceklerimizi çoğu kere duygularımızla seçeriz.
Daha sonra içimizdeki mantık ve duygu tartışması sebebiyle pişmanlıklar yaşarız.
Son bir ay içinde beş altı ilimizi gezdim ve seçim çalışmalarını takip ettim. Büyükşehir yasası ile birlikte köylüler de şehrin yöneticilerini seçecek. Ayrıca Türkiye''nin iletişim yapısı hızla dönüşüyor.
Farklı bir seçime olacak. Milletimize, ülkemize hayırlı olsun. Mutlaka oy hakkımıza ve seçimlerimize sahip çıkalım.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.