Gazeteleri okurken
Hayati DeveliYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 12/07/1999, Pazartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
Bilmem hangi Amerikan devlet adamı "Oh my God! Süleyman Demirel hâlâ siya-sette mi!?" diye şaşkınlığını belirtmiş. Oysa bizde değişmeyen sadece siyasetçiler mi? Benim çelik çomak oynadığım yıllarda siyaset yapanları öven yahut yeren gazeteciler emekliye mi ayrıldı? Şöyle bir bakın: Çetin Altan, Rauf Tamer, Oktay Ekşi, Hasan Pulur... daha niceleri. Hasan Cemal, Ali Kırca vs. gibi komitacılıktan gazeteciliğe geçen "gençler" de (ne de çabuk geçiyor zaman) neredeyse yirmi yıldır köşelerinde ka-lem oynatıyorlar
Demek ki, bazı işlerden emekli olunmuyor. Siyaset, bilim, gazetecilik, yazarlık böyle işlerden. Biri sizi emekli etmeden kendi isteğinizle ayrılmanız işin tabiatine aykı-rı. Hele bir bilim adamının, bir yazarın emekli olması ise başta sağlık oldukça düşünü-lemeyecek işlerden.
Basınımızın usta kalemlerinden olan Hasan Pulur''un yazılarını hep ilgi çekici "nükteler" öğrenilebilecek bir kaynak olarak görmüşümdür. Üstadın Türkçesi de akıcı, sağlamdır. 10 Temmuz tarihli yazısında ise küçük bir sürçme vardı. Yazının başlığı "Tedvir-i Ålem Hüsamettin Bey". Tedvir "bir işi idare etme, çekip çevirme" anlamın-da. Eskiden bu söz meselâ "Filan işi tedvire memur.." şeklinde kullanılıyordu. Son za-manlarda siyasi kulislerde DSP''li devlet bakanı Hüsamettin Özkan için "Ecevit''i ted-vire memur" deniyormuş. Diyor ki sayın Pulur: "Korkarız ki, Sayın Özkan da buna inanacak ve bir de bakacaksınız ki, kendisini "tedvir-i âlem" sanacak..."
Oysa sayın Pulur hem başlıkta, hem de bu cümlede kullandığı "tedvir-i âlem fi-lanca" ibaresinin yanlış olduğunu pekâlâ bilir. Burada ya tedvir''in ism-i faili olan müdevvir''i kullanması (ki pek bilinen bir kelime olmadığı için kullanılmaması doğru-dur) yahut "tedvir-i âleme memur Hüsamettin Bey" denilmesi gerekirdi.
Okuyucularımızdan İlhami Işık bey gönderdiği elmekte, madem kimi yabancı kelimelere karşılık bulunmasını istiyorsunuz, bizim de tuzumuz olsun çorbada, diyor ve şu öneride bulunuyor:
Malum, lider karşılığı önerilen kelime önder, yapı açısındana doğru bir türetme değildir. Oysa bunun yerine kullanılabilecek güzel Türkçe kelimelerimiz var. Bizim oralarda sürünün önünde giden, sürüye bir tür rehberlik eden koyuna "kösemen" derler. Biz bu kelimeyi anlam aktarması yoluyla lider, önder için kullanabiliriz.
Bence de lider yerine kösemen denilmesi uygun olur. Hem teklif Nazım Hik-met''in "Dünyanın En Tuhaf Mahluku" başlıklı şiirinde tanımlamasını bulan toplumsal davranış biçimlerimize de uygun düşer. Şiirin bir kısmını buraya alıyorum:
............
Koyun gibisin kardeşim,
gocuklu celep kaldırınca sopasını
sürüye katılıverirsin
ve âdeta mağrur koşarsın
salhaneye.
Dünyanın en tuhaf
mahlukusun yani,
hani şu derya içinde olup,
deryayı bilmeyen balıktan da
tuhaf.
Ve bu dünyada, bu zulüm
senin sayende.
Ve açsak, yorgunsak,
al kan içindeysek
ve hâlâ şarabımızı vermek için
üzüm gibi eziliyorsak,
kabahat senin
demeğe de dilim
varmıyor ama,
kabahatın çoğu senin,
canım kardeşim!
Bu işte bir garabet var amma, anlayamadım :
Uluslar arası para fonunun adını en-ti-vi isimli televizyon kanalı i-me-fe diye o-kurken, te-ge-re-te isimli televizyon kanalı ay-em-ef diye okuyor (7 Temmuz).
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.