Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Son zamanlarda bir bakanın intihara teşebbüs etmesi ve akim kalan bu teşebbüsün "onurlu bir davranış" olduğu yazılıp çizildi. Bu intihar teşebbüsü bizde ilk değildir. Son da olmayacaktır.

Aslında intiharın bizim inancımızda ve geleneğimizde hiç de hoş olmayan bir davranış olduğu malumdur. Kişinin kendini öldürmesi ile başkasını öldürmesi arasında fark yoktur. İntiharın Psikodinamikleri adlı bir çalışmada intihar konusuna dinlerin bakışı ele alınırken şu vurgu bilhassa belirtilir: "Doğuda, bazı dinlerin intiharı hoş görmesine karşılık, İslam dini intiharı şiddetle yasaklar, hatta intiharı adam öldürme suçundan daha ağır bir suç sayar ve intihar edenden dinî töreni (cenaze namazını) esirger. Ne Eski Ahid, ne Yeni Ahid intiharı açıktan açığa menetmemekle beraber Kur''an kendi kendini öldürmeyi başkasını öldürmekten daha büyük bir suç sayar." (Dr. Nezahat Arkun, 1978)

Sadullah Paşa

İntihar konusu gündeme gelince bizde Sadullah Paşa ve Beşir Fuad ismi mutlaka hatırlanır. Geçen yüzyılda yaşayan Sadullah Paşa, bir şair ve siyaset adamıdır. Viyana''da havagazı ile hayatına son vermiştir. "Ondokuzuncu Asır" manzumesinde onun dünyaya bakışını buluruz. Paşa, insan aklının kudretini alabildiğine yüceltir ve devrinde revaçta olan ilim ve tekniğe geniş yer verir. Bu şiirde ilim ve tekniğin ortaçağ medeniyetine son vererek yeni bir devir açtığını, sosyal sahada eşitlik ve hürriyet fikirlerinin vücud bulduğunu, terakkiye inanmanın gerektiğini dile getirmektedir. Artık ne hüma kuşunun saadet getirdiğine, ne de baykuşun uğursuzluğu haber verdiğine inanılıyor. Ne Atlas, omuzlarında gökyüzünü taşıyor, ne Zühre yıldızı bir Tanrı. Cemiyet hayatına başka bir nizam verildi. Ne Amr Zeyd''in esiri, ne Zeyd Amr''ın efendisi. Kanunlar eşitlik prensibine göre yapılıyor. İlmin yayılması zihinleri aydınlattı. Matbuatın feyizleri noksanları tamamladı. Doğu artık söndü. Ne Türkiye''nin, ne Arabistan''ın, ne Herat''ın şöhreti kaldı. Şair devlet adamı, bunlara ilaveten akla ve ilme dayanan, pozitivizme yönelen Avrupaî bir dünya görüşünü teklif eder.

Beşir Fuad

Beşir Fuad ve Tevfik Fikret''i bu görüşler derinden sarsmıştır. Öyle ki, Beşir Fuad ile Sadullah Paşa sadece dünya görüşleri itibariyle değil, ölümleri bakımından da birbirlerine benzerler. İkisi de intihar eder, kendi elleriyle hayatlarına son verir. Biraz önce de belirttiğimiz gibi, Sadullah Paşa kendini havagazı ile öldürür, Beşir Fuad da İstanbul''da damarlarını keserek ve nasıl öldüğü hakkında notlar tutarak can verir.

Bir müntehirin romanı, diyebileceğimiz Orhan Okay''ın "İlk Türk Pozitivist ve Natüralisti Beşir Fuad" isimli biyografik çalışmasında bu intihara ve talihsiz yazarın görüşlerine geniş yer verilir. Beşir Fuad ya inancını kaybetmiş, dinsiz, materyalist merdud bir adamdır. Veya yine materyalizmin ve müsbet ilim zihniyetinin mübeşşiridir, dinî taassubun yıkıcısıdır, binaenaleyh takdire layık bir insandır. Onu bu zıt hükümler arasında bulmak güçtür. Beşir Fuad kimdir? Materyalist veya pozitivist midir? Natüralist midir, yoksa mutlak bir edebiyat düşmanı mıdır? Bir âlim yahut mütefennin midir, yoksa polemist bir şarlatan mıdır? Dinsiz ve milliyetsiz midir, yoksa laik ve vatanperver midir?

Bütün bu soruların tarafsız cevabını kitapta bulabiliriz. Yine kitapta önemli bir yer tutan Beşir Fuad''ın ölürken kaleme aldığı notlar da enteresandır. Senaryosunu ve beyaz perdeye aktaracak yönetmenini beklemektedir.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...