İktidar medyaya karışmasa, medyada demokrasi olur kanaatindeyseniz, işimiz daha zor. Medya, iktidarlardan güçlüyken de demokrat değildi.
"Demokrasi olsaydı, bu kadar çok gazeteci işini kaybetmezdi" diyenlerdenseniz, hadi yol arkadaşı olalım. Yazı boyunca, beraber yolculuk yapalım, asıl soruya cevap arayalım: Demokratik bir işten çıkarma nasıl olur?
Bu arada, meselenin "inanç" boyutunu da ihmal etmeyelim: Kimileri, "eğer medyada demokrasi olsaydı, hiçbir gazeteci işten çıkarılmazdı" gibi bir inanca sahiptir. Hiçbir gazetecinin işten çıkarılmadığı, böyle gelmiş böyle gitsin diye özetlenebilecek muhafazakar bir medya düzeni de, demokratik değil Katolik"tir.
Memleketin aydını dinden hazzetmez, ama işine geldiği yerde Katolik kültüründen de vazgeçemez. Bunun izlerini her yerde, özellikle medyada ve hariciyede görmek daha kolaydır. Babadan oğula geçen köşe yazarlığından rahatsız olmaz, fırsat eşitliğini hatırlamazlar. Konsolosoğulları sülalesine büyük saygı duyarlar.
İdealize etmeyi bir kenara bırakıp gerçekleri konuşalım... Medya kuruluşlarının ticari müesseseler olmasını kabul edemeyenler, er geç iktidarların isteklerini kabul etmek zorunda kalırlar. Çünkü zararlarını, başka yollardan kapatmak için, politik veya ticari iktidarların kapısını kendileri çalar, başkalarına muhtaç olurlar...
Mesele demokrat olmak ve herkese eşit davranmak ise, bir iş aktini feshetmenin yolu, konfeksiyon atölyesinde de, medya kuruluşunda da aynıdır. Aynı olmak zorundadır. Gazetecilerin bir ayrıcalığı yoktur.
Gazeteci-medya ilişkisi, Katolik evliliği değildir. Sözleşmeyle çerçevesi çizilmiş, medeni bir ilişkidir. Ayrılmak ne günahtır, ne de yasak... Yeter ki kanunla güvence altına alınmış maaş, tazminat ve benzeri bütün haklar tazmin edilsin. Gerisi size kalmıştır...
Çömleğin içinde ne varsa dışına o sızar, derler. Kul hakkından korkanlardansanız helalleşmeye, yüz yüze bakmaya önem veriyorsanız güler yüzlü ve kibar olmaya, dürüstlüğe önem veriyorsanız açıkça konuşmaya çalışırsınız. Size nasıl davranılmasını istiyorsanız, siz de mesai arkadaşınıza öyle davranırsınız.
Gazeteciler bir nev"i dokunulmazlıkları olduklarını düşünüyorlarsa, unutmamalı ki, medya patronları onlardan daha dokunulmazdır. İşten çıkarma esnasında, kendileriyle temas kurulmamasının, bir açıklama bile yapılmamasının sebebi, bu dokunulmazlık psikolojisi olsa gerektir.
Bayram hediyesi olarak, size 16-17 yıllık bir hikaye anlatayım. Hem de "ilk kez" burada... Eğer anlatacaklarımda bir yanlış veya eksik olursa, eski mesai arkadaşlarım, bana ulaşabilirler. Düzeltiriz.
Gazete sayfalarında kişisel şeyler anlatmadığımı söylesem, sanırım şahit bulmakta zorlanmam. Bayram özel programı olsun, başlığın hikayesine geçelim. Böylece, "yolları ayırmanın demokrat yolu"nu öğreniriz belki!
Özgürlüğün sesi, özgür ve demokrat medyanın numunesi olarak görülen Açık Radyo"nun kuruluşunda yer alan gönüllülerden biri de, merhum Osman Paşalı"nın altıncı oğludur. (O ben oluyorum.)
"Kainatın tüm seslerine, renklerine ve titreşimlerine Açık Radyo"da iki yayın dönemi, yaklaşık bir yıl, haftada bir gece program yaptım. İstediğimi çaldım, istediğimi söyledim. Yayında karışmadılar, yayından sonra karıştı vaziyet.
Üzerinden 16-17 sene geçtiği için isimleri ve unvanları hatırlayamamamı mazur görünüz. İsimlerin de önemi yok zaten. Biz zihniyetlere, insanların eleştirdiklerine nasıl benzediklerine yoğunlaşalım. Önemli olan nokta şu zaten: Yolun başında, radyonun kurucusuyla tanıştık, sohbet ettik ve yol arkadaşı olduk. Birbirimize "açık" ve saygılı davrandık.
Her yolculuğun bir sonu var. Gönüllü olarak birlikte çıkılan yolculuğun sonunda, son konuşmayı yapan kişi, ilk konuşmayı yaptığım, işin başındaki kişi değildi. Program müdürü gibi bir formaliteden bir makamdı.
Fazla alıngan olmayalım diyenlerdenseniz, hay hay diyorum, sözü uzatmadan devam ediyorum.
O zamanlar da radyonun gelirleri, giderlerini karşılamıyordu. "Açık"lamayı yapan yetkili, çok makul şeyler söylüyordu. Daha fazla sponsor bulabilmek için, yeni yayın döneminde müzik programlarının çoğaltılması kararı alınmış. Müzik programlarına daha kolay sponsor bulunuyormuş ve saire. Bozulduysam da, hay hay dedim, hiç ısrarcı olmadım, uzatmadım. "Durum düzelene kadar" da dedi sanırım, üzerinde durmadım.
Hikayenin bundan sonrası çok renkli... Devamını haftaya anlatacağım.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.