Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Ezberci eğitime hayır!" cümlesi de ezberdir.

Ey halk! Ey kendini halktan akıllı zanneden entelektüel güruh! Eğitim zaten ezber demektir. Bilgisayar eğitimi, cinsellik eğitimi, şan eğitimi, beden eğitimi, dil eğitimi, çıraklık eğitimi, çocuklarda tuvalet eğitimi, resim eğitimi vs.

Belli bir konuda eğitim alan kişi, o işin nasıl ol''duğunu, nasıl yapılacağını, nasıl yapılması gerektiğini öğrenmiş olur. Bu yüzden eğitimin temeli ezbere dayanır.

Eğitilmiş at denilince aklımıza, felsefe yapan, düşüncelere dalan, attığı her adımı sorgulayan at gelmez. İyi bir eğitim almış kişi, nerede nasıl davranması gerektiğini bilen kişidir. Eğitim (terbiye) nasıl sorusuna, öğretim (talim) niçin sorusuna cevap vermek içindir.

Alınan eğitim kötü, ezberler yanlış olduğunda, nasıl yapılması gerektiği doğru bilinmediğinde; mimariden müziğe, siyasetten trafiğe kadar her şeyi elinize yüzünüze bulaştırırsınız. Dilekçe nasıl yazılır, şarkı nasıl söylenir, ev nasıl yapılır, trafikte nasıl davranılır, diplomatik ilişkiler nasıl güçlendirilir? Bütün bunların nasıl yapıldığı, sahipsiz bir kazazede gibi, ortadadır.

Türkiye yerinde saymamak ve hedeflerine ulaşabilmek için, eğitim ve öğretim adlı ayaklarının üstünde durmak zorunda. Türkiye''nin öğretim ayağı, eğitim ayağına kıyasla daha zayıf: niçin sorusu güçlü sorulamıyor, güçlü cevaplar verilemiyor, güçlü fikirler üretilemiyor.

Dahası, fikir kelimesinin tertip etmek demek olduğu bile bilinmiyor. Türkiye, artık İstanbul gibi güçlü fikirlere sahip olamadığı için birleştiremiyor, toparlayamıyor, topallıyor. Bu yüzden bu kadar çok sarsılıyor, Türkiye. Topallayan Türkiye''nin eğitim ayağı, "ezberci eğitime hayır!" sloganlarıyla hepten kesilmeye çalışılıyor. Ezberlerin, "taraf olmak, dürüst olmaya engel değildir" gibi doğru örneklerle değişmesi, öğretim ayağımızın güçlenmesi gerekiyor sadece.

Ezberci eğitime karşı çıkanlar, yeni ezberlerle karşımıza çıkmaktan başka bir şey ortaya koyamıyorlar. Fikirlerini geniş kitlelere yayabilmek için, aynı şeyi yapıyor, ezberletiyorlar. Mesela, herkesin ezbere bildiği, kamusal alanda dini sembollerin olamayacağı iddiası, kendi başına ayakta duramıyor, Paris''ten medet umuyor.

İsimlerin de sembol olduğunu hatırlatmak gerekiyor… Türkiye''de neredeyse bütün insan isimleri, Kur''an''dandır. Bu dini semboller/dini isimler, başta nüfus cüzdanı olmak üzere, bütün kamusal alanı işgal etmişlerdir. Cumhurbaşkanlarının isimlerini hatırlamak bile ezberleri bozmaya yeter: Mustafa, Kemal, İsmet, Celal, Cemal, Kenan, Süleyman, Ahmet, Abdullah…

Dünyayı yönetmeye kalkanların, kamusal alan gibi, trafiği de yönetemediklerini görmek lazım: "İngiliz yayalar araçlardan hızlı. Londra trafiği saatte 4,5 kilometre hızla akıyor." İngiliz aklı, trafik sorununu çözebilmek için, Londra trafiğini paralı yapmaktan başka yol bulamadı. Trafik sorununu, belediyelerin sorunu olarak görmek, sorunun varoşlarında yaşamaktır. İnsanların her gün trafikte saatlerce maddi manevi eziyet çekmesi, insan hakları ihlalidir.

Soruna doğru ad vermeden, bunun bir insan hakları ihlali olduğunu söylemeden yolların açılmasını beklemek, bu çağda mucize beklemek demektir.

Zapataların ünlü lideri, "onurlu isyankâr" Marcos, bir söyleşide, Porto Alegre''de yaptıkları forumun Seattle''daki küreselleşme karşıtı gösterilerden daha önemli olduğunu söylüyor ve bir özeleştiri yapıyordu: "Zira bu toplantı, bizi, solu hep sınırlamış olan çizginin ötesine geçmeye zorluyor. Oysa sol, genellikle ''hayır, hayır ve hayır'' demekte yetinir, ancak hiçbir şey önermez ve alternatif sunmaz."

İnsanın bir şeyin karşısında olmasından çok daha önemli bir şey var; o da insanın bir şeyin yanında olmasıdır. Hayat düşmanlık değil arkadaşlık üstüne kurulur; onların kitaplarında yazmaz bu. Türkiye''nin hakikatlerinden bîhaber, Türkiye için temennilerinden başka verecek bir şeyi olmayanlar, Amerika''nın karşısında olabilirler; ama Türkiye''nin yanında değiller.

Zamanında Sırpların karşısındaydılar kuşkusuz, ama tam manasıyla Boşnakların yanında değillerdi. Öncelikleri, yanında olmak değil, karşısında olmaktır. Saraybosna ve Mostar''ın kısa sürede unutulmasının nedeni budur. Bunun içindir ki Türkiye''de aynı şeylere karşı direnmek için çeşitli platformlarda buluşanlar, ortaya pek bir şey koyamıyorlar.

İsrail askerleri yıllarca işgal ettikleri Güney Lübnan''dan çekilmek zorunda kaldıktan sonra, bölgeyi ziyaret eden Lübnan asıllı Amerikalı yazar Edward Said''in, taş fırlatırken çekilmiş fotoğrafları uzun süre gündemde kalmıştı. Afiş olmuş, duvarları süslemişti.

Amerikan emperyalizmine karşı, bölgede işbirliğini arttırmak için, "Doğu Konferansı" için Şam''ı ziyaret eden Türk entelektüellerinin de Edward Said gibi taş fırlatırken çekilmiş fotoğrafları yayımlandı gazete ve dergilerde. Entelektüellerin de efsaneye ihtiyacı vardı.

İsrail karşıtı olanlar, Filistinli çocuklar gibi İsrail askerlerine doğru sembolik olsa da taş fırlatan Edward Said''in fotoğraflarını gururla yayımlamış, her tarafa yapıştırmışlardı. Siyonist entelektüeller ise, Edward Said''den "taş atan terörist" ve "şiddet düşkünü adam" olarak bahsedip kendisini eleştirmişlerdi.

Ne var ki işin aslı, iki tarafın da zannettiği gibi değilmiş. Edward Said, iki ayrı yerde, o fotoğraflara açıklık getirir: meğer o meşhur fotoğraflar, Amerikalı bir beyzbol oyuncusu olan oğluyla, en uzağa taş atma yarışı yaparken çekilmiş! Olay yanlış anlaşılmış, zannedildiği gibi siyasi bir tarafı da yokmuş:

"Dokuz kişiydik. Oğlum ve nişanlısı, kızım ve arkadaşı, ben ve birkaç kişi daha ve Lübnan direnişinde yer almış bir rehber. Önce Khiam zindanlarına gittik. Burası bizim üzerimizde çok güçlü bir etki yarattı. Hayatımda pek çok rahatsız edici görüntüye tanık oldum ama bu muhtemelen en kötüsüydü. Tecrit hücreleri, işkence odaları, işkence aletleri, kullandıkları elektrikli sondalar hâlâ oradaydı. Her yere insan dışkısı ve işkencenin kokusu sinmişti. Sözcüklerdehşeti anlatmakta yetersiz kalır, o kadar ki kızım orada hıçkırarak ağlamaya başladı."

"Ardından doğru sınıra, Bab el Fatma, yani Fatma''nın Kapısı olarak adlandırılan, yüzlerce turistin dikenli tel yığınlarıyla yüz yüze kaldıkları yere gittik. 200 metre aşağıda yine dikenli tellerle çevrili bir gözetleme kulesi vardı. Tahminen kulenin içerisinde İsrailli askerler bulunuyordu ama onları görmedim. Oldukça uzaktı."

"Tüm bu olan bitenler arasında benim en fazla teessüf ettiğim, durumun komik tarafının anlaşılmaması. Varsayım şu: Ben birilerine taş atmışım. Ama orada kimse yoktu. Ve aslında benim oğlum ve oradaki gençlerden bazıları taşı kim uzağa atacak diye yarışıyorlardı. Benim oğlum görece daha iri yarı olduğundan kendisi beyzbol oynayan bir Amerikalıdır taşı en uzağa o fırlattı. Sonra kızım bana ''Baba sen Waida kadar uzağa atabilir misin?'' diye sorunca tabiî ki o bildik türden ödipal rekabeti canlandırdı. Sonra bir taş aldım ve fırlattım."**

Hakkını teslim etmeliyiz ki, Edward Said, iyi atmış... Filistin''deki İsrail sorunu hakkında, sadece gördüğü yanlışları cesurca seslendirmek dışında bir marifeti olmayan Edward Said efsanesi (hurafesi), insanları daha uzun süre etkilemeye devam edecek görünüyor.

Amerika ve İsrail''i eleştiren herkesi bu toprakların dostu sanan entelektüeller, hep tanıdığımız "çevre"lerden. Ne zaman hakiki bir şeyler kurmaya gelse sıra, bu bir yazı da olabilir bir cümle de, "merkez"den ne kadar uzak oldukları, yazdıklarının merkezî bir ağırlığı olmadığı ortaya çıkıyor. Amerika muhalifliği de Amerika gibi bir hurafe!

Amerika''ya karşı çıkanlar, zannedildiği gibi, hakikati temsil etmiyorlar. Sakalsızlar sakallılarla, videolar videolarla, sloganlar sloganlarla, hurafeler hurafelerle savaşıyor.

Hakikat can vermeye devam ediyor.

*: Bu yazı, on yıl önce yayımlanmış "İstanbul Kriterleri" kitabından alınmış bir bölümdür.

**: Edward Said, Yeni Binyılda Filistin Sorunu, (Tercüme: Ahmet Cüneyt, Ali Kerem, Nuri Ersoy), s. 31-32, 2002.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...