Şeyh uçmaz, mürid uçurur" sözü, çağımızın ihtiyaçlarına göre güncellenebilir, medyaya da uyarlanabilir: Gazeteci uçmaz, okuyucu uçurur!
Her gazetede veya internet sitesinde, son yazısının çok ses getirdiğini söyleyen köşe yazarlarıyla karşılaşıyoruz.
İyi tarafından bakacak olursak: Okuma alışkanlığının çok düşük olduğu söylenen memleketimizde, meğer iyimser olmamıza yetecek kadar çok okuyucu varmış.
Bir köşe yazarı, geçen günkü yazım çok ses getirdi diyorsa, öyledir.
Gazetecilere inanmayalım da, sessizce kitap okumak yerine, çok ses çıkaran halka mı inanalım.
Ama gözü kapalı inanmayalım, kötü tarafından da bakacak kadar gözü açık inanalım.
Unutmamalı ki, inanmak veya taraf olmak, dürüst olmaya engel değildir.
Konudan uzaklaşmadan, kötü tarafından bakacak olursak: abartıyorlar!
Yalan söylemiyorlar, sadece abartıyorlar. Gerçek sıcaklık ile hissedilen sıcaklık arasındaki fark gibi, algılarla ilgili bir mesele bu. Yazar kısmısının memleket meselelerini dert edecek kadar çok hassas insanlar olduklarını hatırlarsak, abartının doğal membaını da bulmuş oluruz: Kendilerini fazla ciddiye almaları.
Köşe yazarını uçuracak kadar güçlü esen internetteki okuyucu rüzgârı, gerçeğin yerinde yeller esmesine de neden olursa...
Nasıl olabilir ki bu?
Japon turistlerin her şeyin önüne geçip poz vermesi gibi, haber verenin kendisi de haberin önüne geçer, habere dönüşürse...
Gerçekler, bu defa da gazetecinin elinde malzeme olursa...
Gazeteci gerçekleri eksik anlatırsa...
İşte gerçekler iddiasını taşıyan birçok yazı, bilerek ya da bilmeyerek, içinde başka gerçekleri saklar.
Gerçeklerin peşinde mütevazı bir yazar olmak, sıfatlara boğmadan haber vermek, bilgi paylaşmak, kimi gazetecilere ve kimi okuyuculara yetmez. ''Gazeteci dediğin doğru yolu göstermelidir, devrimci, muhalif, kanaat önderi olmalıdır.'' Bu beklenti, yazar-okuyucu ilişkisini, şeyh-mürid ilişkisine yaklaştırır. Artık gazetecinin yaptığı iş, iş olmaktan çıkar, ''kutsal''laşmaya başlar.
Laik dünyada, kutsal sıfatının yaygın olarak kullanılması, hayra alamet değil. Karanlıkları aydınlatmanın kutsal bir iş olduğu vurgusu, kutsallığı kendinden menkul, laik bir inanç. Bir işi kutsal sıfatıyla tanımlamak, dokunulmazlık alanı yaratmak demektir.
İşin aslı: işini iyi yapanlar ve işini kötü yapanlar vardır.
Entelektüel iktidara da dokunan yanar. İktidarın karşısında, halkın yanında mücadele ettiğini iddia eden entelektüele dokunan, taş kesilir, vicdansız olur. Sağcı, tetikçi, işbirlikçi, korkak gibi damgalar yemekten kurtulamaz...
Şeytana savaş açmış şeyh efendi veya siyasetin şeytanı emperyalizme savaş açmış muhalif gazeteci, insanlara sır olan gerçeklerin içyüzünü gören, kalplerdeki gizli niyetleri okuyabilen, doğruları bilen, ne yapılması gerektiğini söyleyen, eşine az rastlanır bir fanidir; fakat insan-üstü bir aziz gibi algılanır. "Biat kültürü"ne savaş açmış birçok okuyucu, yazarına biat etmiş gibi davranır. Onu sorgulamaz, onu yargılamaz, eleştirilerin altında başka niyet arar, arayan bulur, meyve veren ağaç taşlanır der, yazarına inanmaya devam eder.
Üzüm üzüme baka baka kararır misali, muhalif de her daim eleştirdiği düşmanına benzemeye başlar. Hastalığı eleştirmek insanı nasıl hastalıktan korumazsa, "biat kültürü"nü eleştirmek de insanı korkulan biat kültüründen korumaz. Sosyal medya, şeyh-mürid ilişkisinin benzeri yazar-okuyucu örnekleriyle doludur.
Sosyal medya sayesinde, her zaman her yerden rabıta/irtibat mümkündür. Bu sayede hayranı olunan, örnek alınan kişi, "her yerde hazır ve nazır"dır. Şeyh efendi müridine günlük tesbihatını verir, neler okuması gerektiğini söyler, sorulara cevap verir. Muhalif gazeteci de karanlıkları aydınlatmak için okurlarının gelişimiyle ilgilenir, sosyal medyada dua gibi dile pelesenk olacak "tweet"ler paylaşır, "linkler" verir, neler okunması gerektiğini gösterir.
Medya-iktidar kavgasının gerçek adı: İktidar-iktidar kavgasıdır. Bu hararetli kavgada, birçok gerçek arada kaynar, buhar olur, sonra slogan olarak üstümüze yağar. "Biat kültürü" bunun son örneğidir.
Biatın anlamı buhar olmuştur, yerinde yeller esmektedir.
Diyelim ki, iktidardakiler biatın gerçek anlamını gizliyor, işine gelecek şekilde çarpıtıyor...
Diyelim ki, sokaktakiler cahil ve biatın gerçek anlamını bilmiyor, tapınırcasına "kayıtsız şartsız itaat etmek" zannediyor...
O zaman diyelim ki, entelektüel ne işe yarar? Niçin biatın gerçek yüzünü/anlamını ortaya çıkarmaz, niçin propagandaya bilgiyle cevap vermez?
Bir kavramın işgal edilmesi entelektüel emperyalizmdir.
Bir kavramın sömürülmesi entelektüel sömürgeciliktir.
Entelektüelin asıl savaşı kavramlarladır. Önce zihinler esir alınır çünkü.
İslami bir kavram olan biatın terimsel anlamını bilmek için müslüman olmaya da gerek yok. Biraz merak duygusu ve biraz okuma mesaisi, bizi iki iktidarın kavgasında slogan atan taraftar olmaktan kurtarır, iyi niyet ve iyi bilgi sahibi özügür insanlar yapar.
Bir kavramın anlamı, onun tarihinde saklıdır. İslam tarihindeki biat örnekleri, biat kültürünü eleştirenleri doğrulamıyor. Hazreti Ömer''e biat eden müslümanlar, biatın gereği olarak, ona kayıtsız şartsız itaat etmiyor, hatta "eğer yoldan çıkacak olursan seni kılıçlarımızla düzeltiriz." diyorlardı.
Biat kültürü, şövalye kültürünün İslam tarihindeki bir benzeri iken, batıdakinin olumlu, doğudakinin olumsuz algılanması nedendir?Sadakat yemini ettiği kişiyi, gerekirse kılıcıyla düzelteceğini söyleyebilecek kadar cesur bir şövalye tanıyor musunuz?
Şövalyeliğe kabul törenlerini hatırlayalım...
Diz çökmüş, başını eğmiş halde, sahibine, kayıtsız şartsız ''biat'' eden şövalyeleri.
Bu soruların cevabının önemli olmadığını hepimiz biliyoruz; çünkü önemli olan bilgi değil algı.
Bilgi, algıdan önemli olsaydı, biat etmeden şövalye olunamayacağını hatırlatmak için yazı yazmaya gerek olmazdı.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.