Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Tartışmak, insanların huzurunda, aynı ölçü birimlerini kullanarak, bir kere daha tartma işleminin genel adıdır.

Soyut addedilen fikirler söz konusu olduğunda, tart(ış)madaki ölçü biriminin adına ''ıstılah'' diyoruz.

Istılah, sulh (barış) kökünden gelir… Terimin eşanlamlısı olan ıstılah, üzerinde sulh edilmiş, mutabakata varılmış, aynı özel anlam yüklenmiş kelime demektir.

Etrafında fırtınalar kopartılan bir ''kelimenin ıstılahi anlamı''nda hemfikir olunmadığında, aynı kelimeler kullanılsa bile, ayrı şeyler anlaşılır, mesele çözüleceği yerde daha çok karışır.

Bu satırların sahibi, yıllar önce bir gece yarısı, bir radyo stüdyosunda "gece kâfirdir" dediği için, Allah''ın mübarek gecesine hakaret ettiği gerekçesiyle, dinleyicilerden papara yemiş ''ol gafil kişi''dir…

"Kâfirin kelime anlamı, örten demektir, gece de kâfirdir, her şeyi örter."

Bu açıklama, ne kadar işe yaradı bilinmez. Bilinen şu ki, halkımız kâfir dendiğinde, bu kelimenin artık İslami ıstılahını (mealen) bilmektedir: ''İşine gelmeyen gerçeklerin üstünü örten kişi.''

İster kelime anlamını, ister ıstılahi anlamını kastedelim, sonuç değişmez. Kâfirlik insana yakışmaz. İşimize gelmeyen gerçeklerin üstünü örtenlerden olmamak için, tartışmanın başında sorulması gereken soruyu soralım:

Türkiye''de her zaman tartışmaların ilk on birinde yer almayı başaran, hiçbir zaman sahanın kenarında yedek oyuncu olmayan "din" terimi anlamını nereden almaktadır?

Doğudan mı, yoksa batıdan mı?

Popüler tartışmalara bakarak söyleyebiliriz ki, Türkiye''de hem laiklerin hem dindarların din algısı, çok sorunlu görünmektedir.

Sesini, üslubunu, rengini ve kokusunu Hıristiyanlık tarihinden alan bir "din" algısıyla İslam tarihiyle yüzleşmeye çalışmak, ancak yüzü kızarmayanların cesaret edebileceği bir iş gibi durmaktadır. İzahtan varestedir.

İnsanın zanları kendisini ''bağlar''... Gerçek, zanlardan bağımsızdır, kendi hakikatine bağlıdır. Abartarak bir yere varılabilseydi, bu din tartışmaları bir yere varırdı, en azından yeni cümlelere ulaşılmış olurdu.

Oysa birçok köşe yazarı, eski yazılarını, noktasına virgülüne dokunmadan, "önemine binaen" notu düşerek, yeniden ve yeniden yayınlamakta bir beis görmemektedir. Nasrettin Hoca, parmağı hep aynı telde, sazını çalmaya devam etmektedir.

Hıristiyanlık tarihinin şekillendirdiği Türkiye''deki din algısının dışında, mütevazı ve utangaç gerçekler, diğer ihtimalleri de ziyaret etmek isteyen entelektüelleri beklemektedir.

Ne Ortaçağ cehennemdi, ne Asr-ı Saadet cennet…

Asr-ı Saadet''in peygamberi sabah uyandığında, gece üstünde yattığı hasırın izini taşıyan yüzüyle tebessüm ediyordu dünyaya… O tebessümde herkesin hakkı vardı, dervişler de kervan sahipleri de o tebessümden payını alıyorlardı.

Dünyanın etrafında dönüp durduğu hakikat hep aynıydı. Bazı yerde az, bazı yerde çok, cenneti ve cehennemi hatırlatan sahneler, aynı anda veya ardı sıra yaşanıyordu.

"7 yıldızlı otel"ler cennet zannedilirken, Son Peygamber''e ev sahipliği yapan zamana niçin Asr-ı Saadet dendiğini düşünmekle niçin vakit kaybedelim…

Hurafeye savaş açmış kişiler bile delil olarak hurafelere sarılıyor, "Konstantinopolis işgal edilirken, Bizanslılar meleklerin cinsiyetini tartışıyordu" iddiasından medet umuyorlarsa, Ortaçağ''ın entelektüel mirasını aydınlatanları okumakla niçin vakit kaybedelim…

İlgi yoksa bilgi nasıl olsun.

Bilginin boşluğunu mübalağa ile doldurmak en yaygın yol.

Uzun zamandır görmedikleriniz, arayıp bulamadıklarınız, adını unuttuğunuz arkadaşlarınız, arkadaş olmak istedikleriniz, bu kalabalık yolda, hiç ummadığınız anda karşınıza çıkabilir, sizi mübalağaya boğabilirler.

"Sevgili Halit" adını taşıyan kitabın içinde, her tür mübalağadan muzdarip birçok insanın ibretlik mektupları var. 12 Eylül öncesinde entelektüel dünyamızın iç yüzünü bir nebze görebilmek için, özellikle Oğuz Atay''ın yazdığı mektupları okuyup yeniden postaya vermekte fayda var:

"Biz de burada her tür mülevvesliğin içinde ilkelerimizi korumaya çalışıyoruz.(…) Çünkü buradaki Batıcılar bile, hatta Doğucular bile, Batıdan fetva çıkmasını bekliyorlar bir şeyi beğenmek için.(…)Biliyorsun abicim ''çeteler'' ''aptallar'' ittifakı."

Yıldız Kenter''in 29 Aralık 1976''da Halit Refiğ''e yazdığı mektupta, ıstılahları/terimleri olmadan tartışan aydınların ve sanatçıların dünyasında, bilginin boşluğunun mübalağa ile nasıl doldurulduğunun bir örneğiyle, komünist Çetin Altan''ın aslında sağcı olduğu gerçeğiyle (!) karşılaşıyoruz:

"Şehir Tiyatroları''nda, ben solcuyum, ben daha solcuyum, ben ennn!.. Yarışı var. Çetin Altan''ın Islıkçı diye bir oyunu prova ediliyormuş, Ennn.. olmak için çırpınan rejisör, Çetin''i çağırmış, yahu, şu genç kızla, genç oğlan''ın parktaki sahnelerinde, oğlan kıza, çok mutluyum diyor, bu çok burjuva bir kelime, şunu değiştirip, umutluyum yapamaz mıyız acaba demiş.. Çetin çok güzel bir yazı yazmış, tepesi atmış olmalı.. Ennn..ler, Aaa demişler, Çetin de sağcı çıktı!.."

Sanılanın aksine, Türkiye''de "ennn" muhafazakâr kesim entelektüellerden oluşmaktadır.

"Ennn" muhaliflerin, "ennn" liberallerin, "ennn" müslümanların dünyasında yarış devam ederken, şu mütevazı gerçeği hatırlatmak bir işe yarar mı:

Hamal ve ihtimal kelimesi akrabadır.

Entelektüel, ihtimallerin hamalıdır. Her ihtimali düşünmek zorundadır…

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...