Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Memleketin "hararetli" gündemini anlamak için, haberler değil, hava durumu bültenleri bize yardımcı olabilir.

Hava durumunu takip edenler bilir: "Hissedilen sıcaklık" ile "gerçek sıcaklık" farklı şeylerdir. Bir başka ifadeyle söylersek, "algı ile aslı" çok başka şeylerdir. Çok hata edenlerin ortak noktası da burası değil mi zaten: algılarına çok güvenmek ve sağlama yapmaya ihtiyaç duymamak. Bu yüzden termometreyi sallarız, bozulduğundan kuşku duyarız.

İster çevik gazeteci ol, ister göbekli emekli, kural evrensel: Hissettiklerinin doğruluğundan emin olmak istiyorsan, termometreyi salla! Termometreden de kuşkulan, kendi algılarından da...

Daha "hissedilen sıcaklık" ile "gerçek sıcaklık" arasındaki farkı bilmeyen ve termometreyi sallamak yerine, kendisini doğrulamayan termometrenin bozuk olduğunu iddia edenler var; ve iyi biliyoruz ki onlar her yerdeler. Gazetelerde, kahvehanelerde, üniversitelerde, lüks sitelerde ve gecekondularda... Termometreyi sallamak yerine, iddialı cümleler "sallama"yı seviyorlar: "Hain bunlar!"

Kimi insanların çok net ve sert olmalarının nedenini, işe duygularımızı karıştırmadan, teknik açıdan izah edebiliriz. Duyu organlarımızla algıladığımız gerçekleri, adına kavram dediğimiz klasörler kullanarak tasnif ediyoruz, değerlendiriyoruz. Önemine göre öne veya arkaya, yukarıya veya aşağıya koyuyoruz. Kafa karışıklığına mahal vermemek için.

"Dini kavramlar" veya "ideolojik terminoloji" olmasına da gerek yok, herkes kavramlarla düşünür, olanları öyle görür. Müslümanın helal-haram dediğine, laik doğru-yanlış der, adlar başka anlamlar benzerdir.

Bir çok entelektüel, 23 Nisan şiirleri gibi, gri hakkında şiirler okumaya doyamıyor... Seslerine duygu katıp hep aynı temayı işleseler de; her şeyin siyah-beyaz olmadığını söyleseler de, grinin elli tonundan bahsetseler de, genelde Arapça kelimelere uzak olmalarına rağmen, araf kelimesini fetiş haline getirseler de, "bu-arada" (burada) olanların, burada olan bitenlerin farkında olanların sayısı, ne yazık ki çok azdır.

Herkesi kapsaması için, çok büyük bir örnek verelim. Osmanlı Devleti"nin hayranları ve düşmanları çoktur; ama hayranlık ile düşmanlık arasında, serinkanlı olarak ilim yapan pek yoktur. Osmanlı"nın hayranları ve düşmanları aynı işi yaparlar, bizi iyileştirmek için, bize terapi yapar, şeytanları kovalarlar...

"Terapi mi? Ya şeytanlarımı kovayım derken, meleklerimi ürkütürsem?.."

Kemal Sayar sayesinde haberdar olduğum, Rilke"nin terapi hakkındaki mısraına atıfta bulunarak söyleyecek olursak: Onlar bu-arada terapi yapıyorum derken, şeytanları kovmaya çalışırken, melekleri de yaralayan insanlardır. "Masa başı Türkçüleri"yle "dağ başı Kürtçüleri"nin aynı kavramlarla düşündüklerini, ırkçılığa karşı mücadele vermenin insanı ırkçılıktan korumadığını görmek için henüz erken...

Ne dediğimizin daha iyi anlaşılabilmesi için, terapi örneğinden devam edelim. Terapi edebiyatını hatırlayalım... Yaygın düşünceye göre, terapide değer yargılarının, inançların yeri yoktur, orası adeta bilimin sessiz mabedidir. Bu yüzden dini değerler ve siyasi düşünceler terapi odasının kapısında bırakılır ki, mesele, "bilimin ışığında" daha iyi anlaşılabilsin. Oysa işin gerçeği şu ki, kapıdan kovulan "değerler", bacadan terapi odasına girer; hikaye olarak. Divanda uzanan hasta, "dini kavramlar" veya "ideolojik terminoloji" kullanmasa da, gerçeği kendi kavramlarıyla gördüğü biçimde, "öyle" hikaye eder. Hikayeyi tahlil edebilmek için, karşı tarafı dinleyen terapist, "hissedilen sıcaklık» ile «gerçek sıcaklık» ayrımının bir kere daha farkına varır. Sağlıklı düşünmeye zarar veren hararetin nedenini anlamaya çalışır: Niçin "böyle" düşünüyorsun?"

Niçin "öyle" düşündüğünü izah edebilseydin, "böyle" de düşünebilirdin:

Kardeş katline cevaz verenlerden tiksinen sen, Pir Sultan türkülerindeki "şah"tan rahatsız olmuyorsun! Şah İsmail"in, eleştirdiği şeyi kendisinin yaptığını, nihayetinde ahlakı değil siyaseti tercih ettiğini, İran"daki Sünnilere işkence ettiği için kendisini eleştiren annesini boğdurduğunu hatırlardın...

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...