Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Burası, ilaç yazmayan doktorun doktorluğundan şüphe edilen memleket. Burada, kürsüde doktorluk taslamazsanız, köşenizde reçeteler yazmazsanız, televizyon programlarında olayların içyüzünü açıkladığını iddia ederken, yeni ve anlaşılmaz kavramlar kullanmazsanız, yani zorlaştırmazsanız, kuşkuları üzerine çekersiniz, ciddiye alınmazsınız. Oysa işimize gelen gerçekleri seçerek savunma savaşı yapmak yerine, gerçekleri ''olduğu gibi'' görmek zor değildir. Zor olan, dertleşmektir, halden anlamaktır.

Kara bulutlar gibi olsa da, kuşkunun başımızın üstünde yeri var. O da rahmettir, berekettir, rehberdir, (kıymetini) bilen için.

Tarihi eserler üzerinden kavga ediyorsak, biraz geriden almama müsaade edin: Asırlardır bütün dünyaya meydan okuyan ve bize büyüklüğün tevazudan kaynaklandığını gösteren hatıralarımızı hatırlayan da mı kalmadı? Aklı başında bir insan Mostar köprüsüne, Süleymaniye Camii''ne, hatta Topkapı Sarayı''na kibirli diyebilir mi?

Her yerde "önyargılı olmak çok kötüdür" derken, Topkapı Sarayı''nda önyargılı olmak, saraya kötü gözle bakmak çelişki olacaktır. Topkapı''ya saray denmesi yanıltmasın, dünyadaki diğer saraylarla kıyaslandığında daha iyi görülür, ne kadar mütevazı olduğu.

Andre Raymond: Hey Türkler, Osmanlılar sizin gibi şehir inşa etmiyorlardı

Bu ve benzeri eserlerin her biri, gücünü tevazudan, ihtişamını sadelikten almıştır. Tevazu kelimesinin içinde saklı olan anlamla, yani yeryüzünde "nerede duracağını bil"erek, zalime uzak, mazluma yakın olmuşlardır. Miraç Kandili''nin mesajı şudur: İnsanları aşağılayarak miraç yapamazsınız. İçlerinde çok aşağılık insanlar olsa bile. Bu kadar iddialı konuşuyorsak, ulemamızın ve kudemamızın eserlerine yaslandığımız içindir. Çok şükür, arkamız sağlamdır. Bizim asaletimiz kandan değil candan gelir. Bize kibir değil (öz)güven veren bütün bu eserler, kendilerinden öncekileri ve yanı başlarındakileri yok saymamışlardır. Bu satırların okuyucuya hamaset gibi geldiğini tahmin etmek zor değil. Zor olan: Kahire''de Memluklulara ait zannedilen birçok yapının Osmanlı eseri olduğunu görebilmektir.

Ağırlıklı olarak İslamcılar, laikler, Arap milliyetçileri ve turist rehberlerinden oluşan kent orkestrası, Osmanlıların Orta-Doğu''ya yatırım yapmadığını iddia ederken, Kahire örneğini vermeyi çok severler. "Hani eserleriniz?" diye sorarlar. Oysa başkalarının şarkılarını seslendirmek yerine, kendi şarkılarını besteleyen Andre Raymond, rakipsiz kitabı "Yeniçerilerin Kahiresi"nde, "Bir Osmanlı Kentinin Yükselişi"ni tek tek örnekleriyle, planlarıyla gösterir. Kahire hangi yöne doğru büyüyorsa, orada hakim çizgi neyse, onu yok saymayarak, oradaki birikime İstanbul''un birikimi eklenerek, yeni ve kadim eserler yapılmıştır. Modern zamanlarda, turistlerle akademisyenler arasında, zannedildiği gibi bir fark olmadığını ispat eden bu yapılar, Memlukluların değil İstanbul''undur. Soru şu: İstanbul kimindir?

"İstanbul bizimdir, sahipsiz değildir" diye slogan atmak manzarayı değiştirmeye yetmiyor. Türkiye''deki kibir bütün dünyaya bedeldir. Sadece iktidar değil, muhalefet de çok kibirlidir. Sloganlar da manzarayı kapatıyor. Mesela, Üsküdar''ın tam ortasındaki Mimar Sinan''ın hamamı, yıllardır süpermarket olarak orada duruyor, ama kimseyi rahatsız etmiyor. İstanbul''daki eski veya yeni kimliksiz yapılar, İstanbul''un kimliksiz/kimsesiz kaldığını, sadece kamuya mal olduğunu, yalnızca herkesin ona sahiplik tasladığını ispat ediyor. Biraz zor oldu ama, sözü nihayet İstanbul''a getirebildik.

Doğru cevapları bulmanın yolu, doğru soruları bulmaktan geçer.

Olası doğru soruların üstünden birlikte geçelim.

Medya değişmedi, görmezlikten geldiği insanlar değişti

Türkiye''deki temel çelişkiyi en iyi medyada görebiliriz. (Unutmadan altını çizelim ki, Türkiye''de medya hep böyleydi, zannedildiği gibi hiç değişmedi. Zaman içinde sahipleri ve görmezlikten geldiği kişiler değişti sadece.)

Görmek isteyenler için, her gün televizyon programcıları, asıl muhafazakarın kim olduğunu, temel çelişkiyi gösteriyorlar: Muhafazakar bir iktidardan korkuyorlar, ama her biri kendi çapında, kendi sorumluluk alanında, muhafazakar bir iktidar zaten.

Yıllardır aynı konukları muhafaza ediyorlar. Yıllardır aynı konuklarla, aynı sorularla ve aynı cevaplarla yeni meseleleri —güya—anlamaya çalışıyorlar. İçişleri bakanının, valinin ve belediye başkanın ne söyleyeceğini kolayca tahmin edebildiğimiz gibi, onların da ne diyeceğini tahmin etmekte zorlanmıyoruz.

Bir diktatörlükte, diktatöre diktatör diyemezsin

Her akşam, son çare olarak, tükenmek bilmez bir umutla, onlara bakıyoruz, ama hala bir karar verebilmiş değiller: Temel mesele, "totaliler devlet" mi, "otoriter iktidar" mı? Yoksa "otoriter" ile "totaliter" arasındaki farkı bile bilmeyen uzmanlar (!) mı?

Yandaş gibi görünmek pahasına, bu uzmanlara (!) gerçeği söyleyelim, aşağıdaki satırlarda durumu dengeleriz:

Bir diktatörlükte, diktatöre diktatör diyemezsin!

Şeyh Edebali: Ey oğul, asıl tehlike "Cehape zihniyeti"ne benzemektir

Öyleyse asıl tehlikeyi nasıl izah edebiliriz: İktidar partisinin, eleştirdiği şeyi bazen kendisinin yaptığını fark etmemesi, eleştirilere günümüzden değil maziden örnekler vermek zorunda kalmaktaki tuhaflığı görmemesi, yani bazı işlerde "Cehape zihniyeti"ne benzemeye başlaması... Samimi kanaatim budur.

Büyük fotoğrafa bakmadan önce, şu fotoğraflardaki benzerliğe bakalım:

Geçmişte "Cehape zihniyeti" zamanında, adam yerine konmayan ve aşağılanan insanlar ne zaman haklarını aramaya kalksa, kasıtlı olarak gösterideki çirkin/itici insanların fotoğraflarını manşetlere taşınır, İran gibi dış mihraklardan bahsedilir, marjinal yerine irticacı, çapulcu yerine meczup denirdi.

Homofobiye karşı savaşanlar, ''AKPfobi'' ürettiler

Madalyonun diğer tarafını unuttuğumuz sanılmasın: Homofobiye ve nefret suçlarına karşı mücadele eden birçok aydının, muhalefet ile nefreti birbirine karıştırdığı, başbakandan nefret etmeyi demokratik hak zannettiği, ''AKPfobi'' diye adlandırılabilecek bir hastalığın pençesinde feryat ettikleri de bir vakıadır.

Bir zamanlar camilerde "Müslüman kardeş ayakkabını böyle tut!" yazan uyarılar olurdu. Bu uyarılara yenilerini ekleyenler olacaktır: "Müslüman kardeş, onların değirmenine su taşıma, bu dinsizlerin ekmeğine yağ sürme" ve saire. Kimsenin değirmenine su taşımayalım, kendi değirmenimizde, kendi suyumuzla, kendi unumuzla ekmek yapalım ve ekmeğimizi her dertli insanla paylaşalım. Elbette büyük fotoğrafı unutmayalım:

"Komplonun teorisi olmaz, planı olur"

Komplo teorileriyle sulandırmazsak, elbette herkesin bir hesabı ve planı olduğunu inkar edemeyiz. Peki o hesapların sağlamasını niçin yapmıyoruz? Türkiye, faiz lobisine, emperyalist devletlere, dış mihraklara, darbecilere, ajanlara, provokatörlere niçin böyle büyük bir fırsat verdi? Ne gerek vardı? Eskiler buna, "attığın taş, ürküttüğün kurbağaya değdi mi evladım", diye sorardı.

İkinci doğru soru da şu olabilir:

"Kullanılıyorlar" deyip geçmeyelim. Türkiye, "çevreye duyarlı iyi niyetli insanlar"ın iyi niyetini niye kendisi kullanmıyor da, kötü niyetlilerin kullanmasına göz yumuyor? Belediye başkanı o parka gitseydi, bağdaş kurarak o insanlarla dertleşseydi, şu anda gündemimiz ne olurdu kim bilir?

İdeolojik olmayan bir örnek verirsek, "perşembenin gelişi" daha iyi anlaşılacaktır: Bakan-vali-belediye başkanı üçlüsünün geçen sene ikinci köprü tamir edilirken, İstanbulluya nasıl büyük hasar verdikleri ve eziyet ettikleri unutulmuş olabilir mi?

Kriz masasını günler önce kurmaları gerekirken, günler sonra kriz masası kurulacağını ilan ediyorlardı. Krizi yönetmek bir yana, kendileri bir köprü tamirini krize dönüştürdüler. Bizatihi kendilerinin krize neden olduklarını hatırlamak ve hatırlatmak, bu ülkeye yapılacak iyiliklerin başında gelecektir. O gün çarşambaydı, bugün de perşembe, bari cuma günü bu millete huzur verin.

Bir harbin muharebelerden oluşması gibi, Gezi Parkı Protestosu da protestolardan oluşuyor. Başbakanlık Ofisi''ni işgal etmeye çalışanların protestolarının, sadece Gezi Parkı''nı işgal etmeye çalışan ilk baştaki meşru protestoları gölgelemesine müsaade etmek, aralarında ayırım yapmamak, önceliği meşru protestolara vermemek, haklarını teslim etmemek, haksızlık olacaktır. ''Devrim sarhoşları'' farkında olmayabilirler, ama devrim kültürü de alternatif popüler kültürdür. Yüzeyseldir. Mübalağadır.

Bunun içindir ki, niçin bu kadar gaz kullanıldığını anlayamamaktadırlar. (Sadist sadisttir; aktivist veya polis olması, durumu değiştirmez.) Kalabalığı dağıtmak için, diğer şık cop kullanmaktı. Kan dökülmemesi ve daha fazla yaralanma olmaması için, gazdan medet ummuş görünüyorlar. Kan döküleceğine gözyaşı aksın denilmiştir, ehven-i şer seçilmiştir. Ehven-i şer de şerdir nihayetinde... Hayra alamet değildir.

Şeyh Edebali ya şimdi konuşsun, ya da kıyamete kadar sussun:

"Ey oğul! Üç kişiye acı: Cahil arasındaki alime, zenginken fakir düşene ve hatırlı iken itibarını kaybedene."
"Ey oğul! unutma ki, yüksekte yer tutanlar, aşağıdakiler kadar emniyette değildir. Haklıysan mücadeleden korkma!
Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...