Kahpe Cenıfır
İbrahim Paşalı - PazarYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 22/09/2013, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Taksim meydanında tek başına "duran adam"ı değerli, dünyada "yalnız başına duran Türkiye"yi değersiz kılan nedir? İkisi de hukuksuzluğa, merhametsizliğe karşı durduğunu iddia etmesine rağmen...
Sorudaki sıfatların yerleri sizi şaşırtmasın, "yanlı"ş anlaşılmasın. Sıfatların yerlerini değiştirsek de soru"nun kıblesi değişmeyecektir:
Taksim meydanında tek başına "duran adam"ı değersiz, dünyada "yalnız başına duran Türkiye"yi değerli kılan nedir?
Sıfatlara takılmayalım, fiile/eyleme varalım: Yalnız başına ayakta durmak.
Fiil aynı olmasına rağmen, değerinin farklı olmasının nedeni nedir? Çoğu insanın bu soruya verdiği cevabı tahmin etmek zor değil: "Herkes ideolojisine göre değerlendiriyor."
Böylesi popüler cevaplar, haddizatında cevap olmayıp sadece –cevap tesirli– ağrıkesicidir, merak öldürücüdür. Ağrıkesici ağrıyı giderse de sorunu çözmez, şifa vermez.
Ara-daki farkı, ideoloji farklılığıyla izah edenlere, atladıkları noktayı hatırlatmakta fayda var:
Bir meseleyi hakkıyla "değerlendirebilmek" için, zannettiğiniz gibi "değer yargıları"ndan önce, tarihe ihtiyaç vardır.
Hayatlarındaki boşluğu mübalağalar ile doldurmaya çalışanlara, yani tarihe çok önem verenler ile hiç önem vermeyenlere şu hakikati hatırlatmak boynumuzun borcudur:
Tarih olmasaydı hiçbir şey makul/değerli olamazdı!
Sadece an"ı yaşamak, her şeyi geride bırakabilmek mümkün olabilseydi, ne festival filmleri ne de modern kadınlar varolabilirdi.
İnsanın merkezi değil, mekanı an"dır. Merkez tarihtir. Kırk defa tekrar edelim: An"ın tamamına yakını da maziden oluşur. Eğer mazimiz her an bizimle olmasaydı, kahvaltı etmek bile eziyet olurdu. Ne içeceğimize, ne yiyeceğimize karar verene kadar öğle yemeği vakti gelirdi.
Geçmiş değersiz olsaydı, festival filmleri, ana teması geçmişiyle yüzleşmekten kaçamayan, yeni bir hayata başlarken sürekli geçmişine yolculuk yapan kahramanlarla dolup taşmazdı. Modern kadınlar yeni sevgililerini seçerken, "eski sevgililer"iyle kıyaslamak zorunda kalmazlardı...
"Tarih olmasaydı hiçbir şey makul/değerli olamazdı" sözünü anlayabilmek için, modern zamanların başat sloganlarını yardıma çağıralım. Bize hep "rasyonel, akıllı, mantıklı ol"mamız tavsiye edilir. Maksat hep aynıdır: Seçici ol, mukayese et, en iyisini seç; yani an"lamazsan an"ı yaşayamazsın.
Tarih ile mazi arasındaki farkı vurgulamazsak, sadece slogan atmış oluruz, an"ı yaşayamayız, meseleyi an"layamayız. "Tarihi olmayanlar, mazilerinin esiri olurlar, geçmişe saplanıp kalırlar", desek de yetmez.
Hep an"ı yaşamaya şartlanmış modern insan için, tarihin de tanrı gibi çok mistik bir kavram olduğunu unutmak hatasına düşeriz. Cevap verdiğimizi zannederken, kendimizi kandırmış oluruz.
O yüzden, daha anlaşılır bir dille an"latmak zorundayızdır: Tamamıyla aklamadan veya karalamadan, geçmişiyle baş edebilmeye, kısaca, tarih yapmak/yazmak denir.
Her şeyin mazisi, sadece bazı insanların tarihi vardır... Tarihi olmak demek, bir başka ifadeyle, hikayesi olmak demektir. Neyi, neden yaptığımızı bildiğimiz oranda felsefileşmiş bir kültüre/tarihe/hikayeye sahip oluruz...
Yazının başına dönecek olursak: Her şeyin "adı üstünde"dir de anlamı neresindedir?
Anlam, tarihte/hikayededir. Kimi insanların gözünde, Taksim meydanında tek başına "duran adam"ı değerli kılan şey, 12 Eylül hikayesiyle büyümeleri, bir kere daha 12 Eylül"e karşı durduklarını düşünmeleridir.
Bir tarafa göre, tekerrür eden 12 Eylül iken, diğer tarafa göre, tekerrür eden 27 Mayıs"tır. Gerçi tekerrür eden deyince anlaşılmıyor, reenkarnasyon (ruh göçü) diyelim... Reenkarnasyon yaşayan hikayenin adı, 12 Eylül değil de 27 Mayıs olduğunda, eylemin sıfatı da değişmekte, değersiz olabilmektedir. Çünkü bir eylemi değerli ve değersiz kılan, ona anlam veren, onun tarihi, hikayesidir. Dini metinlerin, "sürekli hikaye anlatıyor" olmasının sebebi bu olsa, tesadüf olmasa gerektir.
Yazının başlığının size çok saçma (değersiz) gelmesi gibi. Çünkü hikayesi bende...
Sen bu okuyuculara aldırma Cenıfır!
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.