Hiç tek tipleştirmeyi eleştirenlerin tiplerine dikkat ettiniz mi?
Yapmadığım şeyi tavsiye edemem. Gündemden sıkıldıysanız, biraz eğlenmek istiyorsanız, tek tipleşmeye karşı mücadele edenlerin tiplerine dikkatli bakın: "Sivil" tek tipleştirmeciler, "resmi" tek tipleştirmeyi eleştiriyorlar!
Daha çok "demokrasi mücadelesi" adıyla tanınan bu etkinlikler, muhalifin popüler kültürüdür, başka bir şey değildir. Bir başka tabirle söyleyecek olursak, muhaliflerin "devrimci arabesk"i iktidarın arabeskini susturmaya çalışıyor.
Romantizmin koyusuna arabesk denir desek, itiraz gelmez sanırım. Bir şeye aşırı anlam yüklemek, işine gelmeyen gerçekleri görmemek demektir.
"Devrimci arabesk" ise şöyle bir şeydir: Miting yapmak yerine, insanları işgale (occupy) çağıracaksın ve hiç kimsenin burnu bile kanamayacak öyle mi?
Her şeyin aşırısının zıttına rücu etmesi gibi, saflığın bu kadarı da tehlikelidir. Her zaman rasyonel olup sebep-sonuç dairesinde akıl yürütmekten bahsederken, işine gelmeyince mucize bekler. Beklediği mucize (devrim) gerçekleşmeyince de trajediyle beslenir.
Batılıların re-form dediğine bu topraklarda "Doğan görünümlü Şahin" denir. Felsefi konuların soyut olduğunu zannedenler nasıl da yanılıyorlar. Türkiye"de "Doğan görünümlü Şahin" olarak tezahür eden, somutlaşan ve hayatlarımıza yön veren felsefi akım, aslına bakılacak olursa, "sivil toplum kuruluşu görünümlü fabrika"dan başka bir şey değildir. Sünni görünümlü takiyyeci, muhafazakar görünümlü kapitalist, laik görünümlü muhafazakar, vicdan görünümlü faşizm, devrimci görünümlü arabeskçi fabrikasyondur, fasondur.
Bu ülkede fabrikatörler kanaat önderi olabiliyorsa, kanaat önderleri niçin fabrikatör olamasın? Üniversite de yurt da gazete de bir fabrikadır. Burslarla, kurslarla, haberlerle basma-kalıp tiplemeler üretilir.
Bir dakika! Satır aralarında niyet okumaya çalışırken sıkışıp kalanları çıkaralım. Satır aralarında sıkışıp kalmanıza gönlüm razı olmaz, boşuna satır aralarında gizli anlam aramakla yorulmayın. Satır aralarında kaybolmak yerine, sokağa çıkalım ve biraz hayatı seyredelim, temaşa edelim.
"Cemaat"le başlayalım, iktidarla devam ederiz. "Cemaat"in medya kuruluşlarına bakılacak olursa, devletin vatandaşı tek tipleştirmeye çalıştığını iddia ederek, iktidarı eleştiriyorlar. Medyalarını bırakıp iki dakika kendilerine bakacak olursak, acı gerçekle karşı karşıya kalmaz mıyız:
Devletin vatandaşı tek tipleştirmesine karşı, iktidara karşı cesaretle bayrak açan "cemaat" mensuplarının yüz metreden bile hemen tanınmasını sağlayan, tek tip olmaları değil midir?
Çabalarını görmezden gelirsek, haksızlık etmiş oluruz. Sosyal ve asosyal medyada kısa saçlı, düz kaküllü ve top sakallı gazetecileri de var, ama bunlar da basma-kalıp gibi görünüyor. Değişim içeriden başlamadığı için, öze taalluk etmediği için, ne kadar re-form yaparsan yap, tipini değiştirmek sonucu değiştirmiyor. Ne yaparsan yap, basma-kalıp oluyor, şahsi(yet) olamıyor. Tip(leme) konuşuyor. Tipleme kendisine yakışanı yapıyor, özünü değil sadece tipini değiştirmiş oluyor.
Seçim afişlerinde parti logoları olmasa bile, adayların tipine bakarak partisini tahmin edemez miyiz? Büyük ihtimalle, bu sorunun cevabı evettir. Parlak renkli kravatlar, sivri uçlu rugan ayakkabılar. Kuaförden beş dakika önce çıkıldığı hemen belli olan kısa saçlı, kısaltılmış bıyıklı seçim afişleri. Şahsi tercihlerin nadiren görülmesi, toplumda şahsiyetli insanların azlığına, hayatlarımızın anonim olduğuna işaret eder.
Şahsiyet kelimesindeki derinlik, birey kelimesinde yok. Şahsiyet, adı üstünde, şahsi tercihleri olan ademoğlu demektir. Feministler, adam ile erkek kelimesini eşanlamlı zannetmek hatasına doymazken, biz "Ben sana müdür veya hoca olamazsın demedim, ben sana adam olamazsın dedim!" hikayesinde içkin olan anlama bakmaktan vazgeçmeyelim: Her ademoğlu (insan) adam (şahsiyet) değildir.
Çok kısa sürede, mesajın karşı tarafa ulaşması için, toplumda yaygın kabul görmüş sembollerin kullanıldığı, reklamlardaki "sanatçı" ve "özgür kadın" tiplemelerini de unutmayalım. Eyüp"te metrekareye düşen tipleme oranı ile Cihangir"de metrekareye düşen tipleme oranı arasında fark olduğunu düşünüyorsanız, sizi tebessümle Allah"a havale edelim.
Türkiye"nin laik kültürü niçin din kültürüne bu kadar çok benziyor? Bu sorunun cevabını vermeden önce, itiraf etmeliyiz ki, dinde re-form isteyen laiklerimiz, tatmin olmasalar da aslında bunda başarılı oldular.
Laik aydınlarımız, "Doğan görünümlü Şahin" olarak tanıdığımız reformu başardılar: "Değiştirilmesi teklif dahi edilemeyen", "laik görünümlü din" (Batılılaşma) icat ettiler.
Görüntülere takılıp kalınmazsa, formu itibariyle değil ama özü itibariyle, bu topraklardaki laikler ile muhafazakarların kültürünün birbirine çok benzediği fark edilecektir.
Müslüman olmak için, Kelime-i Şahadet getirmek nasıl olmazsa olmaz ise, iktidara diktatör demeden demokrat olunamayacağı, Cumhuriyeti övmek için mutlaka Osmanlıya sövmenin şart olduğu aşılanıyor. İktidara diktatör diyen herkesin demokrat olduğu zannediliyor, muhalefetteki diktatörler gözden kaçıyor. Muhalefette bunu yapan, iktidar olsa neler yapmaz sorusu sorulmuyor.
Formları farklı dini cemaatler ile çağdaş kuruluşlar, ne hazindir ki aynı kriterlerle öğrenci seçiyorlar. Bursa ihtiyacı olan öğrencinin kitap okuyup okumadığı, okumalarının istikameti ve derinliği değil, hangi kitapları okuduğu soruluyor. Tek tipleşmeyi eleştirenler, öğrencilere tek tip kitap listeleri dayatmakta bir mahzur görmüyorlar. Sonra da utanmadan niçin bu topraklarda ilmi derinlik yok diyorlar, menfaat için iki büklüm olanların çokluğundan şikayet ediyorlar.
Hakkınızı yemeyelim: Elinizdeki her şeyi çocuklara verdiniz. Gecenizi, gündüzünüzü. Varınızı yokunuzu. Hayatı boyunca bir kere bile kendi sorularının peşinden gitmemiş, bu şahsiyetsiz tiplemeler sizin eserinizdir. Dürüst olmak gerekirse, bu tiplemelere şahsiyet veremediğiniz için sizi suçlayamayız aslında; çünkü sizde olmayan bir şeyi nasıl verebilirdiniz ki!
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.