Dünyadaki en güzel şey insandır; en çirkin şey de. Yeryüzünde hiç kimse ve hiçbir şey onunla boy ölçüşemez. En iyi ve en kötü şey odur: İnsan.
İnsanoğlunun nasıl güzel veya nasıl çirkin olabildiğini —kestirme yoldan giderek— görmek istiyorsanız, önünüzde iki yol var: Eski kafalılardansanız Kur"an-ı Kerim okuyunuz, çağdaşsanız İz TV izleyiniz. Taraftarlıktan uzak dururken, bari "araftar" olunuz, Kur"an-ı Kerim ve İz TV arasında yerinizi alınız. İbret almak için...
Yalan mı: İz TV, modern insanın ‹pazar ayini›dir. En azından pazar günleri vakit ayrılan, eski kavimlerin kıssalarına kulak verilen, yapmamız gerekirken yapamadıklarımız ve yapmamamız gerekirken yaptıklarımız için, karşısında ah vah edilen, günah çıkarılan...
İnsan bu... Niyet ettiğinde, meleklerden güzel olabildiği için, secde etmiş ona melekler. İstediğinde, şeytandan daha kötü olabileceği için rakip olmuş ona iblis. Kur"an-ı Kerim"e inanamıyor olabilirsiniz, İz TV"de gördüklerinizi de reddedecek değilsiniz ya...
İz TV›deki programcıların izlerini takip ederken, memleketin cennet gibi gizli köşelerinden daha çok, insan eseri cehennemler çıkar karşımıza. Katledilen sadece doğa değildir, şandan geriye perişan eserler kalmıştır.
Entelektüellerin İsviçre çakısı gibi yanından eksik etmediği, çok kullanışlı «öteki» kavramını kullanarak söyleyecek olursak: Türkiye›de "öteki"lerden geride kalanlara da çok kötü davranılmaktadır. Bir yanda mübadele yüzünden, yüzyıllardır yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda kalan Anadolu Rumlarının viraneye dönmüş evleri, bahçeleri, köyleri... Diğer yanda yağmalanmış lahitleri, kırılmış heykelleri, kazınmış kilise süslemeleri ve bu toprakların diğer garipleri...
Ahmet Haşim iyi ki görmedi bugünleri; çünkü bu (sahipsiz) terekede, payımıza "zevk-i tahattur"dan da eser kalmamış. Hatıralar kalmadı bize, kalıntılar kaldı... Şair, çok gamlı bir akşamda, teselliyi, zevk-i tahatturda, yani hatırlamanın zevkinde bulmuş ve "Tahattur" şiirini yazmıştı. "Bu sönen, gölgelenen dünyada!"..
Güzel çabalara haksızlık etmek istemem, ama İz TV"den yola çıkarak, "duyarlı" insanların kültür dünyası hakkında genel bir değerlendirme yapmam istenseydi, şunu derdim: "Keşfetmenin zevki"ni görebiliyoruz, dikkat çekme derdine de şahit oluyoruz, ama "zevk-i tahattur"dan "iz" yok...
Kamerasıyla yollara düşen gezginler, sözgelimi, Türkiye"de de Yunanistan"da da sadece kiliseleri geziyorlarsa; kötülük görmüş "ötekiler"in kilisesinin hakkını vermeye çalışırken, bu defa camiyi ötekileştirmiş oluyorlar, haksızlık ediyorlar. Adaletin fazlası, gecikmiş adaleti telafi etmez, bu da zulümdür. Kantarın topuzu yine kaçmış olur...
Burası Türkiye, yanlış anlaşılmamak için, altını çizmekte fayda var: Cami fetişizmi değil konu. Cami ve kilise "öteki"lerin birer sembolü... İster eskiler gibi, haddini aşan her şey zıddına inkılap eder diyelim, ister sürekli doğuya giden batıya varır diyelim. Mesele, duracağın yeri bilebilmek. Görüşünün kapanmaması, her şeyi görebilmek için.
Balkanlarla Anadolu"yu niçin kıyaslamıyoruz: Anadolu"daki gayri-müslimlerin eserleri, sistematik bir temizliğe muhatap olmadı, sadece ihmal edildi, en azından kalıntıları duruyor; fakat Balkanlarda yeniyetme devletler eliyle sistematik bir temizlik yapıldı, Osmanlı eserlerinin kalıntıları bile bırakılmadı. Nerede Selanik kartpostallarındaki minareler?
Kilisenin harabesinden bile etkilenen insan, nasıl olur da harabesinin kalmasına bile tahammül edilmemiş camileri hatırlamaz, camilerden arta kalan o "boşluk"a düşmez, bu boşlukta feryadı yankılanmaz?
Kim bilir, bugüne kadar kaç gezi programı seyrettim ilgiyle. Ne hazindir ki, Anadolu"yu efkarla gezenler, Balkanları keyifle dolaşıyorlar! Sadece Bosna"daki katliamı anmak için birkaç dakika, klişe cümlelerle mola veriyorlar.
20. yüzyılda Anadolu"da ulus-devlet kurmak sarhoşluğuyla, gayri-müslimlerin eserlerinin harap edilmesine, haklı olarak üzülen duyarlı insanlar, özellikle Balkanlardaki soykırımdan fazlasını, yani "din-kırım"ı niçin duyamıyorlar, hatırlayamıyorlar... Faşizmden korkmuyorsun, ama haklı çıkmaktan mı korkuyorsun? Hazindir ki, sabahtan akşama kadar şehircilik hakkında konuşanlar, Balkanlardaki şehirlerin hikayesini ne hatırlıyor ne de merak ediyorlar.
Hatıra ve hatır olmayınca, her şey ya faşizmin kötülüğüne argüman olur, ya da program malzemesi yapılır. Oysa bu "argümanlar"ın, bizde hatırası ve hatırı vardı, şimdi sadece boşluğu veya izi kaldı...
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.