Biraz da başkalarına ombudsmanlık!

Tan Oral''ın Cumhuriyet''teki çizgileri "ağır gazeteler"in Türkiye''nin durumuna ilişkin yorumlarını çok güzel açıklıyor. Sırtındaki geçim yükünün etkisiyle iki büklüm olmuş bir vatandaş şöyle mırıldanıyor: "Ben niye gidemiyorum?" Soruyu anlamak için kahramanımızın elindeki gazetenin manşetini de aktarmak gerekir: "Türkiye iyiye gidiyor." Fazla söze gerek yok; ülkede basın ve toplumun nasıl ayrı tellerden çaldığının en iyi özeti bu. Tan Oral''ın eline kalemi almadan 6 Aralık tarihli Hürriyet ve Radikal''e göz attığını sanıyorum. O gün Radikal''de İsmet Berkan''ın yazısı "İnanması zor ama istikrar geliyor" başlığını taşıyordu. Berkan''a göre IMF tamam, bankacılık ve tarım reformu yolda, Öcalan''ın infazı ve Cumhurbaşkanı seçimi için gerekli Anayasa değişikliğinin eli kulağındaydı. Daha ne istiyorsunuz? Oh ne güzel, ne lüküs hayat!

Hürriyet''te Ertuğrul Özkök''ün 6 Aralık tarihli yazısı daha da "iyimser", "Türkiye iyiye gidiyor"un bir doruğuydu. Özkök, uçakta karşılaştığı iki bankacıdan birisini şöyle konuşturuyordu: "Bu hükümet programı tutacak. İçerde ve dışarda bu programa karşı müthiş bir inanç oluştu. Rüzgâr artık arkadan esiyor. Bekleyiş olumlu pozisyona geçti." (!) "Özel sektörden gelen" olarak tarif edilen bu bankacının öyle bir sözü daha var ki, tam tarihe geçecek nitelikte: "Bu üçlü devam ederse, tarihe geçecek." (!) Anladığımız kadarıyla, diğer bankacı fazla konuşmamış; 2000 yılında 1.8 milyar dolar yabancı sermaye girişi beklendiğini belirtmekle yetinmiş. Ama bitmedi, dahası da var... Sonuçta iki bankacı birlikte şu teşhiste bulunmuşlar: "Bu hükümet mutlaka 2001 sonuna kadar gitmeli. Ve alınan bu olumlu sonuçlarda MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli''nin inanılmaz bir olumlu etkisi var" (!) Yani o da "tarihe geçecek"!

Özkök''ün yazısını bitirince şunları düşündüm ve diledim: Allahım, sen bize Türkmen ve Rus gazı, Azeri petrolü, AB üyeliği, UEFA şampiyonluğu, depreme dayanıklı masa, yabancı sermaye ve yeni bir Cumhurbaşkanı''ndan çok önce akıl ve fikir ver! Sahip olunması gerekli ilk şey o değil mi?

Madem ki söz "ağır gazeteler"den açıldı, öyleyse devam edelim. Bilmem sizin de dikkatinizi çekti mi? Cumhurbaşkanı''nın "O hak benim!" diyerek Kemal Gürüz''ü yeniden YÖK Başkanlığı''na atamasını Hürriyet ve Milliyet birinci sayfaya yakışan bir haber olarak görmedi. Söz konusu haber her iki gazetede de iç sayfaların derinliklerinde kaybolmuştu. Hatta çok şaşırtıcı bir biçimde, Gürüz haberi Milliyet''te "Eğitim Sayfası"na yerleştirilmişti. Sanırsınız ki İstanbul Milli Eğitim Müdürü''nün tayinine ilişkin bir haber! Oysa aynı Milliyet (Hürriyet''te o da yok) atamanın ikinci günü okurlarını birinci sayfadan "Çankaya''ya Gürüz öfkesi"nden haberdar ediyordu. Tuhaf bir durum; birinci gün haber "Eğitim Sayfası"na, ikinci günkü tepki birinci sayfaya...

Kemal Gürüz''ün atanmasının tabii ki birinci sayfayı hak eden bir haber değeri var. Mesele sadece "Üniversiteleri kim yönetecek?" sorusuyla sınırlı değil. Birkaç gündür bolca yazılıp çizildiği gibi, Gürüz''ün atanması "Eğitim sayfası"nı çok aşan politik bir tercihten kaynaklanıyor.

Basının gerçekten hür olmadığı yerlerde okuyucu ve izleyiciye ulaşan haberlerin "seçme eserler"den, yani seçilip, ayıklanıp, sudan geçirilen "eserler"den oluştuğunu biliyoruz.

Bu yayın tarzının iyi bir örneğini geçen akşam ATV''de izledik. 7 Aralık''ta haber ajansları birinci haber olarak Moskova''nın Grozni''yi boşaltmaları için Çeçenler''e verdiği ültimatomu geçerken ve Clinton kararı sert biçimde eleştirirken ATV anahaberde bu gelişmelerden iz yoktu. Lüzumlu lüzumsuz hemen herşeye ("Küçük Baba", "Büyük baba", Işıkara vs.) yer bulunabilirken Grozni kaynayıp gitmişti. Niçin dersiniz? Niçin olacak, basın ve toplumun "Hayatı paylaşmaması" için!