"Koyun kurt ile gezerdi/Fikir başka başka olmasa"

Düşünce özgürlüğü başta olmak üzere demokratik bir rejimin sahip olması gereken bütün hak ve özgürlüklere, Refah Partisi''nin kapatılması gibi hukuksal açıdan doğru bulmadığımız bir kararın altında imzası bulunan Anayasa Mahkemesi Başkanı''nın sahip çıkması bile hepimizi memnun ediyor. Henüz "Bu ülkede yargıçlar da var!" demek için epeyce erken olmasına rağmen yine de umut verici açıklamalar. Tesadüf bu ya, Başkan''ın açıklamalarının gazetelerde yer aldığı gün, Milliyet''te de

Kemal Can''ın (bu arada şunu da ekleyeyim: Önümüzdeki dönemde Kemal Can ve Tanıl Bora''ya çok iş düşeceğe benziyor; Kemal Can''ın haberlerinin bir "ağır" gazetede manşete kadar yükselmesini görmek için 18 Nisan seçimlerini beklemek gerekiyormuş demek!) MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile yaptığı bir mülakat yer alıyordu. Soru ve cevabı aynen veriyorum: "Demokrasi ve insan hakları ile ilgili bir çalışma yaptığınızı söylediniz. Şimdiden bu kapsamın dışında bıraktığınız şeyler nelerdir? Yani kimler dışarıda kalmalı? Bahçeli: Milli devlet, üniter yapımızı, toprak bütünlüğümüzü bozmaya yıkmaya yönelik faaliyetler ve düşünceler burada kalmamalıdır.

Eğer bir fikir veya düşünce akımı, milliyetçilerin hassasiyetlerini tehdit edecek noktaya gelmişse, biz buna tahammül edemeyiz. Sanırım, bütün partiler de böyle düşünür; Cumhuriyetin temel nitelikleri üzerinde neden tartışalım?" Bahçeli''nin bu açıklamasını ben çok açıklayıcı buldum. Tabii ki "yeni" bulmadım; bir yerlerden hatırlıyor gibiyim. En az on yıldır özgürlükler üzerine bu ülkede de epeyce mürekkep harcandı; ama ben kendi payıma "hassasiyetlerin tehdidi" türünden bir yasaklama nedenini şimdiye kadar savcıların ağzından bile duymadım. İsterseniz siz de bir düşünün: "Milliyetçilerin hassasiyetini tehdit" acaba nasıl tarif edilebilir? Altından kalkılmaz güçlüklerle çizilmiş bir "özgürlük sınırlandırma" anlayışı değil mi? Herşeyden önce tek tip olmayan "milliyetçiler"i nasıl tarif edip, yine aynı şekilde tek tip olmayan "hassasiyetler"i nasıl belirleyeceğiz? Ben Bahçeli''nin bu açıklamasıyla ilgili olarak şimdilik şunu söylemekle yetineceğim: "Özgürlük sorunu", sanıldığının tersine çok, ama çok karmaşık ve zor bir sorundur.

İnsan haklarıyla ilgili olarak MHP genel başkanının yaptığı açıklama (ve buna benzer diğerleri) hakkında FP ile MHP''nin yakınlığını (ısrarla) vurgulayan yazarlar ne düşünüyorlar acaba? Uzaklara gitmeden, Yeni Şafak''ın iki yazarının, Nazlı Ilıcak ve Ahmet Taşgetiren''in seçim sonrası kaleme aldıkları bazı yazıları tekrar gözden geçirelim istiyorum: Nazlı Ilıcak, peşpeşe yayınladığı dört yazıda ortak anafikir olarak MHP''nin DSP''den uzak durması ve "iktidar şansını" kaçırmaması gerektiğini, Meclis çoğunluğunun herşeye rağmen "uyumlu" çalışabilecek "sağ muhafazakar-milliyetçi" partilerin elinde olduğunu ve MHP milletvekili Nesrin Ünal''ın "başını açmayarak" FP''li Merve Kavakçı''nın yanında yer almasının MHP açısından bir "sınav" niteliği taşıdığını yazıyordu.

Ilıcak, MHP''ye (dün ve bugün) olan sempatisini gizlemiyor, bu partinin "9 ışığa da, ülkücülere de, Bozkurt''a da" sahip çıktığını bugün için de tesbit ettikten sonra "Ülkücüler"in 12 Eylül öncesinde "terör batağına saplanmakla birlikte, bazı mihraklar tarafından kullanıldığını, esasında inançlı ve vatansever gençlerden oluştuğunu" zaten eskiden de bildiğini söylüyordu. Nazlı Ilıcak''ın buraya kadar özetlediğim görüşlerini esas alacak olursak, MHP''lilerin iki ayrı siyasi oluşum çatısı altında toplanmaları bile neredeyse anlamsızdı. Bu görüşü herhangi bir kimse tabii ki savunabilir ya da paylaşabilir; ama bu görüşü, "sağ-muhafazakar-milliyetçi" gibi -hele Türkiye gibi bir ülkede- siyaseten ne anlama geldiği hiç mi hiç açık olmayan bir bloktan kalkarak bir FP milletvekili savunursa okurlar şaşırmaz mı? Birçokları gibi benim de düşüncem, siyasi partiler söz konusu olunca bulunması hiç de zor olmayan benzerliklerden kalkarak herkesi bir torbaya doldurmanın doğru olmadığı yönünde; tam tersine, partilerin kendilerinden nasıl söz ettiklerine daha bir dikkat edip, aralarındaki farklılıkları tahlil etmeye çalışmanın çok daha yararlı olduğunu düşünüyorum. Yoksa zaten "çok parti"ye ne gerek var? Madem ki "millet" tanımı gereği "ülkeyi, ülküyü, geçmişi paylaşan" insanlardan oluşuyor, kurarız bir "tek parti" olur biter!

Nazlı Ilıcak son yazısında FP-MHP farkının altını çizmeden edememiş: "Fazilet Partisi, devletin, millete hizmet için var olduğuna inanıyor ve zulmeden bir devlete karşı boyun eğmenin doğru olmadığını savunuyor (...) Milliyetçi Hareket Partisi''nin devlete, Fazilet Partisi''nin ise, millete sahip çıkma önceliği mevcut. (...) Özetle FP, daha sivil; MHP daha devletçi ve statükocu." Görüldüğü gibi Ilıcak, "daha..."lara rağmen farkları çok açık olarak belirtmiş. Benim bu sınıflandırma içinde en hoşuma giden tesbit, birinin "daha sivil", diğerinin "daha devletçi ve statükocu" olduğunun altının çizilmesi oldu. Sivil... Ne kadar önemli! Bir de başındaki "daha"yı kaldırsak, bir partiden başka ne beklenir? Hatırlarsanız Devlet Bahçeli de, kendisine "sivil özgürlükler" konusunda yöneltilen bir soruyu cevaplıyordu.

"Sivil"lik gerçekten siyasi bir kavram; "milliyetçilik" öyle değil. "Milliyetçilik"ten kalkarak "siyaset" oluşturulamaz. Geçen gün Hayrettin Karaman, Yeni Şafak''ta "milliyetçilik"in çok sade ve "meşru" bir tarifini veriyordu: "Başka milletlere haksızlık etmemek şartıyla milletini sevmek, kendini ona ait hissetmek ve onun mutluluğu için çalışmaktır." Bu kadar kolay, yani sağduyu sahibi her insanın kolaylıkla "evet" diyebileceği bir tarif, bir anlamda herkeste bulunan ortak bir haslet. O kadar sade ya da saf ki, aynen "vatanseverlik"de olduğu gibi, kendisinden bir "siyaset" çıkartabilmek mümkün değil. Bu tanımın dışına çıkarsanız o zaman başka tabii!

Ahmet Taşgetiren''in yazılarını da yarın gözden geçirelim.