YÖK Başkanı "estetik anlayış" diyor

Anayasa''nın iki maddesinde yapılan değişiklik "başörtüsü yasağı"nın kalkmasını sağlayacak mı?

Ortalık toz-duman. Rektörlerin büyük çoğunluğu isyanda, Üniversiteler Arası Kurul keza... "Yasak bitti" diyen YÖK Başkanı hakkında "suç duyurusu"nda bile bulunuldu. Bu arada üniversite öğrencileri arasında da -bugüne kadar gözlenmeyen biçimde- "türban", AKP ve ABD arasında eşitlik kurma gayreti başgösterdi.

Hükümet ek 17. maddede yapılacak değişiklikten -yol açacağı (neredeyse kesin olan) "iptal"den çekindiği için- vazgeçmiş görünüyor. MHP ise "kimseyi kırmamaya" dikkat ederek "operasyon"dan en kazançlı çıkan parti olma çabasında...

YÖK, daha doğrusu YÖK Başkanı açıklama üstüne açıklama yayınlıyor. Başkan''ın yasakta direnen rektörlere Türk Ceza Kanunu''nun bazı maddelerini hatırlatması –doğrusunu söylemek gerekirse- çok yersiz kaçan bir tutumdu. "Başörtüsü yasağı"nın bu tür hatırlatma-imalarla aşılabilmesi mümkün mü? Bu tutum, hiç şüphe yok, yasağı bugüne kadar beslemiş olan "sahte politizasyon"u daha da çıldırtacaktır.

Yeri gelmişken, YÖK Başkanı Özcan''ın "pazartesi"ni beklemeden (bence bu gereksiz, aceleci bir tutumdu) Anayasa değişikliğini yasağın kalkması için yeterli gören açıklamasının pek dikkat çekmeyen bir bölümünü de hatırlatayım.

YÖK Başkanı, "Anayasa''nın 10. ve 42.maddeleri hükümleri karşısında, ancak kimliği teşhis edilemeyecek bir durumda olan kişilerin yükseköğretim kurumlarının bina eklenti ve yerleşke alanlarına alınmaması yönünde tedbirler alınabilir" deyip, söz konusu "teşhis"in kimliğin yanı sıra "ve hatta cinsiyetin" teşhisini de içine aldığını belirttikten sonra, şöyle yeni bir paragraf açmıştı:

"Ayrıca belirtilmelidir ki, söz konusu Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesiyle, çağdaş uygarlık düzeyine erişmeyi bir erek olarak telakki eden toplumumuzun estetik anlayışını yansıtmayan kılık ve kıyafet tarzlarıyla yükseköğretim kurumlaranın bina, eklenti ve yerleşke alanlarına girmesi teşebbüslerinde bulunulabilecektir. Anayasamızın 14. maddesi hükümleri karşısında hiçbir suretle himaye görmemesi gereken bu hakkın kötüye kullanılması girişimlerinin önüne geçilmesi için yüksek öğretim kurumları yönetimleri tarafından genel kolluk birimleriyle eşgüdümlü bir çalışma başlatılmasına ihtiyaç bulunmaktadır."

Alıntı biraz uzun kaçtı ama bence önemine, daha doğrusu "belirsizliğine" binaen bunu hakediyor.

YÖK Başkanı''nın açıklamasından aktardığımız bu paragrafın, "devrim kanunları" olarak nitelenen kanunlar içinden "kisveler"e ilişkin olanı düşünülerek kaleme alındığı sanılmasın. Çünkü bu bahis ("kisveler") açıklamada ayrıca, özel olarak zaten işlenmiş bulunmaktadır.

Peki o zaman bu "belirsiz" parafrafta anlatılmak istenen nedir? "Çağdaş uygarlık düzeyine erişmeyi bir erek olarak telakki eden toplumumuzun estetik anlayışını yansıtmayan kılık ve kıyafet tarzları" nedir? Hangi "estetik anlayış"a uygun kılık ve kıyafetler yerleşke alanına sokulmayacaktır?

Söylediğim gibi, açıklamanın (gördüğüm kadarıyla) hiç mi hiç ilgi çekmeyen, ancak bana göre en "belirsiz", en problemli bölümü budur.

YÖK Başkanı kusura bakmasın ama, bu derece belirsiz ve problemli bir "kriter", bugüne kadar "başörtüsü yasağı"nın yılmaz savunucuları tarafından bile dile getirilmemişti. Bugüne kadar hiçbir yasakçının çağdaş uygarlık düzeyine erişmeyi erek olarak telakki ettiği söylenen toplumumuza yakışan bir "estetik anlayış"ı (neyse o!) yerleşke kapısını aşmak için sahip olunması gerekli kriterler içine dahil etmesi ile karşılaşmamıştık. "Estetik anlayış" şartı "çağdaş uygarlık"tan söz ederek başörtüsüne yasak koyanların bile aklına gelmemişti.

Bitmedi: Peki diyelim ki anladık; ereği tarif edilen toplumumuzun "estetik anlayışını yansıtmayan" kılık ve kıyafet ile kapıdan geçilemez. İyi ama bu kriterin Anayasa''nın 14. maddesi ile ne ilişkisi var? Söz konusu "yanlış estetik anlayış"ın "Anayasamızın 14. maddesi hükümleri karşısında hiçbir suretle himaye görmemesi" niçin hatırlatılıyor?

Anlayanlar vardır belki ama ben anlamadım. Çünkü bildiğiniz gibi, Anayasa''nın 14. maddesi, ilk fıkrasıyla, vatandaşlara Anayasa''da yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbirinin "Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmaya ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde" kullanılamayacağı uyarısını yapan son derece otoriter bir hükümdür. Maddenin ikinci fıkrası ise, Anayasa''nın hiçbir hükmünün "Devlete ve kişilere"(!) Anayasa ile tanınan hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamayacağına ilişkindir. (Aslına bakacak olursanız, ikinci fıkra sanki, birinci fıkranın hiddetini az da olsa soğutmak amacıyla kaleme alınmıştır!)

Ama görüyorsunuz; 14. maddenin "estetik anlayış(lar)" ile uzaktan yakından ilgisi yok. Eğer aklınızda kılık kıyafate ilişkin bazı "estetik anlayış"ların "Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı..." amaçlayabileciği gibi haddinden fazla "geniş bir yorum" yoksa....

YÖK Başkanı''nın aklında böyle bir "yorum" yoktur herhalde...

Öyle ise "estetik anlayış"ı konu edinen bu satırlar da neyin nesidir?