Cezaevlerinin ortaya koyduğu gerçek

Cezaevlerindeki isyanın bir görünen yüzü var bir de görünmeyen. Hapishanelerdeki hayat şartlarının hiç elverişli olmadığı, kimi yerlerde bir kişilik yatakta iki, hatta üç kişinin yattığı, tuvalet, banyo imkanlarının çok sınırlı olduğu olayın görünen yüzünde yer alıyor. Reddedilen af tasarısının cezaevlerindeki beklentileri hayal kırıklığı ile sonuçlandırması da görünen yüzünde yer alıyor. Koğuş sisteminin içerdekileri daha suçlu tipler olarak hayata hazırladığı da bir vakıa. Ama bu da görünen yüzde yer alıyor.

Bence asıl bu isyanların görünmeyen yüzüne bakmak lazım. Bugün hapishanelerde siyasi ve adi suçlu olarak 50 bin civarında hükümlü ve tutuklu var. Bunun düşük bir rakam olduğu söylenemez. Bu şu anlama geliyor. Ülkemizin sosyal, hukuki ve siyasi yapısı suçlu yetiştirmek için çok münbit bir toprak vazifesi görüyor. Hapishanelerdeki hayat şartları düzeltilsin, bu noktaya geldikten sonra af sürüncemede bırakılmasın; bu ülkenin en büyük aybı fikir suçlularını da içine alan genel bir af çıkarılsın. İsyanın harici sebepleri ortadan kaldırılsın. Ancak asıl üzerinde durulması gereken konu, ülkenin neden böyle münbit bir suçlu yetiştiren toprak haline getirildiğidir.

Hapishanelerde 10 binden fazla siyasi hükümlü ve tutuklunun olduğu söyleniyor. Gerçekten bu 10 bin kişi ülkenin varlığını ve birliğini tehdit mi etmektedir? Hangi demokratik ülkenin hapishanelerinde de bu kadar çok sayıda siyasi suçlu var? Yoksa sistem hatalarını düzeltmek yerine dokunulmazlığını her türlü eleştiri yollarını, sistemin değişim kanallarını siyasi suç ithamıyla kapamayı mı tercih etmektedir?

Hapishanelerde bu kadar çok sayıda adi hükümlü ve tutuklunun olması da ülkedeki sosyal yapının ve eğitim sisteminin doğru temeller üzerine oturmadığının göstergesi sayılmalıdır. İşsizliğin bu kadar arttığı, enflasyonun dar gelirlileri böylesine ezdiği, toplumdaki sosyal uçurumların bu ölçüde derinleştiği bir ortamda asıl hapishanelerdeki suçlu sayısının bu seviyelerde kalmasına şaşmalı, sosyal patlamamaların olmamasına hayret etmeli. Kesintisiz eğitim üzerinde gösterilen ısrar ve inat, eğitim sistemin yanlış ve aksaklıkların tesbiti ve ıslahı üzerinde gösterilseydi, hapishanelere tıktığımız insan sayısında zaman içinde ciddi azalmalara yol açardı. Sağlıklı ve seviyeli bir din eğitiminin suç oranını ve suçlu sayısını azaltmakta müsbet rol oynadığı bilinmeyen bir gerçek değil. Ülkedeki din eğitiminin önünü kesenler, hapishanelerin müstakbel müşterilerini hazırladıklarını göremeyecek kadar ülke ve dünya gerçeklerine gözlerini kapamış iseler, süratle konforlu hapishanelerin adedini artırmak gerek.

Peki artık felç hale geldiği en yetkili kimselerce ifade edilmiş adalet sisteminin hükümlü ve tutuklu sayısının artmasında hiç mi rolü yok? Yargıyı bir anlamda özelleştiren çeteler sistemin bir ayıbı değil mi?

Hasılı hapishanelerin ıslahından önce suç ve suçlu üreten sistemin ıslah edilmesi lazım. Cezaevleri isyanları bu gerçeği görmemize yardım ederse aslında yararlı bir iş de yapmış olur. "Bir musibet bin nasihattan iyidir" diyeceğim ama, deprem felaketinde idarenin üst üste yanlış yapmadaki ısrar ve "becerisini" görünce, bir musibetin de bizim aklımızı başımıza getireceğinden şüphe etmekteyim.