Hukukçu hukukşinâs farkı

Bilindiği üzere bugün hukukçu dediklerimize eskiden daha ziyade hukukşinâs denirdi. Hukukşinâs iki anlama gelir: Hem hukuku alimi, hukuku bilen kimse demektir hukukşinâs, hem de hukuka riayetkar, hukuka saygılı insan. Hukukçu sözcüğünde bu anlam inceliği ve zenginliği yoktur. Cı, ci, cu, cü ekleri malum olduğu üzere meslek ekidir. Kahveci, çaycı, dondurmacı, kömürcü nasıl geçimlerini bu nesnelerin ticaretinden çıkaran kimse anlamına gelmekte ise hukukçu da geçimini hukukdan çıkaran kimse demektir. Bir diğer ifadeyle hukukçu, hukuku tanır, hukuka riayetkar kimse anlamına gelmez.

Hukukşinâs sözcüğünün ne zamandan itibaren yerini hukukçuya terkettiğini hep merak etmişimdir. Belki de hukukçuların hukuk tanımaz olduklarını gördüğü andan itibaren sessizce bu tip insanların sıfatı olmaktan vazgeçivermiştir. Haksız da değil hani. Hukuku sırf geçim kaynağı yapan, çay satar gibi, dondurma satar gibi hukuk satan, kamu otoritesinin keyfi tasarruflarına kılıf uydurmaktan, onları meşrulaştırmaktan başka bir iş yapmayan "insanlara" da hukukşinâs denmezdi her halde. Şimdi muhtemelen bu kelime, bir başka iklimde, yapayalnız, bir zamanlar sıfatı olmaktan gurur duyduğu insanların tahassürüyle yaşamakta.

Son zamanlarda Türkiye''de hukuk fakülteleri sayısında gözle görülür bir artış var. Zannederim sayıları 20 civarında. Ne yazık ki fakültelerin sayısındaki bu artış Türkiye''de hukuk hakimiyetinin gelişmesine müsbet bir katkı yapmıyor. Halbuki söz gelimi tıp fakültelerinin artması o ülkenin sağlık seviyesinin, mühendislik fakültelerinin artması teknik seviyesinin artmasına katkıda bulunur. Ancak hukuk farklı. Hukuk fakültelerinde hukukun temel prensipleri, esasları öğretilir, hukuka bağlı olmak değil. Hukuka bağlı olmak insanın sahip olduğu ahlaki ve manevi değerlerle ilgili bir olay. Eğitim sisteminin bütününü ilgilendiren bir konu. Eğer adamın tiynetinde gelene ağam gidene paşam deme meyli varsa, mayası haklının değil güçlünün yanında olmaya gerektiriyorsa, insan olmanın gereği konusunda o insana hiç bir değer yüklenmemişse sahip olduğu hukuk bilgileri tam tersi bir sonuç verir ve bu kimsenin hukuku çiğnemesine uygun bir kılıf hazırlar.

O halde mesele hukuk fakültelerinin sayısını çoğaltmakla, bu fakülte mezunlarının adedini artırmakla bitmiyor. Bizim muhtaç olduğumuz şey, ne pahasına olursa olsun hukuka bağlılıktan ayrılmayan, hukuku ticari meta olarak görmeyen kimseler yetiştirmek. Bunu yapamadığımızda bunun zararı bir gün şuna, bir gün buna, bugün şu gruba yarın ötekine ama mutlaka herkese dokunacaktır. Kimse elindeki gücün ebediyyen kendisinde kalacağını düşünmemeli. Bu bakımdan hukuka bağlı bir yargı adamı herkes için en büyük bir teminattır. Bunu yaptığımızda belki de uzak iklimlere iltica eden hukukşinâs sözcüğü bu diyara tekrar geri döner, hukukçularımız tekrar hukukşinâs olurlar. Ne dersiniz ümid edelim mi?