"Play-off"ta Çanakkale geçilir mi, geçilmez mi?

Avrupa Şampiyonası için "Play-off"a kalan Türkiye, "Hele defansımızı sağlam tutup gol yemeyelim" diyerek final umudunu karambolden atacağı bir şans golüne mi bağlayacak, yoksa "mutlaka gol atalım ve finallere kalalım" diyerek Avrupa hedefini çağdaş bir futbolla mı süsleyecek?

"Play-off"un temel mantığı finale kalmak olduğuna göre, herhalde esas olan çağdaş futbol olsa gerek. Aksi takdirde, klasik deyimiyle "Çanakkale geçilmez"i oynayıp "ikinci küme"ye geri dönmek mukadder olur.

Şimdi Türkiye için Avrupa Birliği''ne giden yolda, "play-off"a kalma umudu doğmuş gibi gözüküyor. En azından belli belirsiz de olsa bir sarı ışık yakılmış durumda. Bundan sonra "yeşil ışık" yanar mı, yanarsa Türkiye bunu değerlendirebilir mi henüz bunlar çok net değil. Bakarsınız "derin devlet"in korkuları yüzünden Türkiye bir "yol kazası"na da uğrayabilir.

Usta bir şoför için doğal olan, yeşil ışıkta gaza basıp gitmektir. Ama acemi bir şoför için işler her zaman aynı doğallık içinde seyretmeyebilir. Örneğin, birinci vites yerine geri vitese takıp gerisin geri gitmek de pekala mümkün. İşte o zaman seyreyleyin siz gümbürtüyü.

Bugüne kadar Avrupa ile olan ilişkilerinde hep "Çanakkale geçilmez"i oynayan Türkiye, bundan sonra yanması muhtemel gibi gözüken "yeşil ışık"tan gerçekten geçmeyi istiyor mu, öncelikle buna karar vermek durumunda. Türkiye''nin 40 yıllık Avrupa macerasında, direksiyon başındaki kaptanların çok azı istisna olmak kaydıyla büyük çoğunluğunun bolca "Avrupa edebiyatı" yaptıklarını, ancak esas itibariyle "Avrupa ligi"ne çıkmak gibi bir endişelerinin olmadığını gördük.

Doğrusu, halen direksiyon başında bulunanların da gerçekten Avrupa standartlarında bir "demokrasi ligi"ne katılmayı isteyip istemedikleri konusunda kuşkuluyuz. Çünkü son AB Komisyonu''ndan çıkan mesaj, Ankara''nın yüzüne sadece acı bir tebessüm olarak yansıdı, o kadar. Komisyon''un çektiği fotoğraf bir kere daha gösterdi ki, eğer Helsinki''de yeşil ışık yanarsa, bundan sonra Ankara''nın kesinlikle "Kopenhag kriterleri"ne uygun bir Türkiye fotoğrafı hazırlaması gerekiyor.

Nedir Avrupa''nın Türkiye''den istediği? "Kopenhag kriterleri" çerçevesinde istenenler aslında son derece açık. Her şeyden önce özgürlüklere getirilen kısıtlamaların kaldırılması, insan hakları ayıplarından Türkiye''nin kurtarılması ve demokrasinin Avrupa standartlarına yükseltilmesi.

İşte Avrupa''nın, Türkiye''den açık ve net bir şekilde uymasını istediği kriterler:

Aday üyenin demokrasiyi garanti eden kurumlarda istikrarı sağlamış, hukuk devleti olması, insan haklarına uyması ve azınlıkların korunması ve bunlara saygı gösterilmesi.

Temel haklara saygı, üyelik için önceden sağlanması gereken bir durum olup, Avrupa Konseyi İnsan Hakları''nı ve Temel Özgürlükleri Koruma Konvensiyonu''nda ve vatandaşların davalarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''ne götürmelerine izin veren protokolde kutsal olarak kabul edilmiştir. İfade, düşünce ve basın özgürlüğü de teminat altına alınmalıdır.

Peki ama, böylesine özgürlüklerin Avrupa standartlarına yükseldiği, demokrasinin derinleştiği, insan hakları ayıplarının işlenmediği bir Türkiye''de yaşamayı kim istemez? Açık söyleyelim: Böyle bir Türkiye''yi ancak olsa olsa değişime direnen, saltanatını "kutsal devlet"in kanatları altında sağladığı "rant"a borçlu olan "derin devlet" dinozorları ve zihinleri 20 Yüzyıl''ın başında kalmış olan "gericiler" istemeyebilir.

Kim ne derse desin, Çetin Altan''ın deyimiyle "iç düşman-dış düşman" nutukları atarak, Avrupa standartlarında bir demokrasiyi yakalamak da, insan hakları ayıplarından kurtulmak da mümkün değil. Artak bundan böyle, ya "Kopenhag kriterleri"nde özetlenen demokratik standartlara uygun bir Türkiye''yi inşa edeceğiz, ya da kardeşimiz Pakistan''la "Benim darbem senin darbeni döver" muhabbetiyle avunacağız.