Ekonomik yansımalar

Piyasalar kapanmış herkes iyi bir hafta sonu geçirmenin planlarını yaparken arabalarında eve varmadan aldıkları haberin şaşkınlığı içine düştüler. Cuma akşamından beri sermaye piyasalarında, finans piyasalarında gerek profesyonel olarak çalışan, gerekse yatırımlarını değerlendirenlere kadar tüm telefon görüşmelerinde aktardıkları endişelerin boyutunu tahmin edemezsiniz. Yerli olsun, yabancı olsun tüm yatırımcıların artık en iyi ihtimalle orta vadede piyasamıza olan bakış açısı olumsuza döndü diyebiliriz.

Güçlü ekonomik altyapı, devam eden reformlar, dinamik işgücü, reel faizin cazibesi, disipline edilmiş mali yapı, cazip özeleştirme süreci, yılların getirdiği tüm bu avantajlar bir gecede büyük bir yara aldı dersek maalesef abartmış olmayız. Herkesin ABD''den gelecek faiz indirimine ve bilânçolara odaklandığı bir ortamda öngörülmeyen bir riskin ortaya çıkmış olması beklentiler açısından bir şok yaratmış görünüyor. Haftanın ilk gününde yaşanan panik havası sonrasında piyasalar ikinci gün biraz daha temkinli davranmaya başladı. Ancak gerek ilk günün paniği gerek sonrasında yaşanan ılımlı ortamın fiyatlandığını söylemek çok zor. Çünkü bazı piyasalarda nakde dönme zorluğu yaşandığı görülüyor. Bu zorluk piyasalardaki gelişmelerin tam anlamıyla fiyatlara yansımasını da zorlaştırıyor.

Yaşanan gelişmenin başka bir boyutu da özellikle vadesi gelen sendikasyon kredilerinin ve kamuya ait dış borcun çevrilmesi için yeniden dış borç ihtiyacı ve özelleştirme politikaları üzerinde olabilecek negatif etkisidir. Gerek kamunun gerekse özel sektörün vadesi gelen borçlarının uluslararası piyasalardan başka bir kredi alımı ile kapatması ve yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir. Uluslararası kriz haklı olarak öncelikle kredi bulmayı zorlaştırdığı gibi maliyetlerini de arttırmıştır. Dolayısıyla açılan kapatma davası bu maliyete artı bir risk maliyeti ekleyebilir ve risk primimiz artabilir. Bunun sonucu olarak toplam borç yükünde bir artış olacaktır. İkinci önemli konu özelleştirme geliri ile ilgili beklentilerdir. Bu yıl için özellikle dış açığın finansmanı açısından yapılacak özelleştirmelerin önemi son derece büyüktür. Toplamda 20 milyar dolar gibi ciddi büyüklükte özelleştirme geliri beklentisi ile ihaleler yapılacak. Bu ihalelere yabancı ilgisinin fazlalığının oluşturacağı rekabet ortamı fiyatlarını belirlemede önemli etkenlerden biri olacaktır. Ancak yaşanan gelişmelerin talebi negatif yönde etkileyecek olması istenen düzeyde başarılı bir özelleştirme süreci yaşama konusunda daha şimdiden korkulara neden oluyor.

Ocak ayında hisse senetleri piyasasında yabancıların toplamda 923 milyon dolar civarında yaptığı satışı Şubat ayında 150 milyon dolar olarak yerine koyması ve bu satışlardan oluşan nakdi yurt dışına çıkarmak yerine içerde başka bir enstrümanlarda değerlendirmesi ekonomimize güvenin sürdüğünü gösteriyor. Bu güvenin devamını sağlayacak ekonomik politikaları ve siyasi yumuşamayı tekrar sağlamalıyız. Her şeye rağmen süreci lehimize çevirecek olanaklara ve güce sahibiz.