Kapitalizmin Marksistlere armağanı

2008 yılında yaşanan kriz, 1929 bunalımından sonraki en büyük küresel kriz olarak tekrar bazı kavramların ve ideolojilerin tartışılmasına ve gündeme gelmesine neden oldu.

Yeniden ekonomi sistemleri, bireylerin rolü, emek, özelleştirme kavramı, devletin ekonomideki rolü, gelir dağılımı tartışmaya açıldı.

Yaşanan küresel çapta krizlere rağmen Marks"ın ardılları, kapitalist sistemin, piyasa ve birey üzerinden inşa ettiği kutsal alanı sürekli yenileme becerisi karşısında, Marksizm"i akademik bir tartışma ötesine götüremeyecekler gibi görünüyor.

Marks"ın emek üzerinden özneyi yüceltir gibi yapıp nesneyi yücelten yaklaşımına karşılık kapitalist sistemin ekonomik anlayışı birey üzerinde yoğunlaşarak onu özne haline getiriyor. Aslında getiriyormuş gibi yapıyor. Bireyin kazanma, üretme, tüketme ve haz alma duygusunu sürekli diri tutarak önünden kaba tabirle havucu eksik etmiyor.

Kapitalizm, krizlerle darbe alsa da her kriz sonrası küllerinden yeniden doğma becerisi göstererek aslında insanoğlu ile oyununun daha bitmediğini gösteriyor. Şöyle ki, neo liberal ütopyaya göre birey, bilinçli bireye terfi ediyor ve bir anlamda kredi kullanan, yatırım yapan, üreten, tüketen konumuyla her birey bir işletmeye bir sermayedara, kapitaliste dönüşüyor.

Güzel hikâye, kulağa hoş geliyor.

Bu bir yanı ile realite bir yanı ile ütopya olan anlayış, elbette Marks"ın emek etrafındaki çatışmacı, durağan ve tek sınıf anlayışına karşı daha yüce bir anlayışmış gibi insan oğlunun karşısına çıkıyor. Bunu da maalesef başarıyor.

Anlaşılan Marksizm sınıf bilincinden uzaklaşmış emekçileri tatmin edecek, onlara yeni bir gelecek sunacak düzeyde yenilenmezse, kapitalist dünyanın sürekli kendi içinde geliştirdiği ütopyalara hem kendini hem emekçilerini mahkum edecek gibi görünüyor. Dolayısıyla Marksizm kapitalizmin alternatifi olma şansını kaçırdığına göre yeni ve adil bir dünya için yeni bir ideolojiye ihtiyaç var.

Gelelim Marksistler açısından sevindirici olan kısmına. Her Markssist ömründe Kapitalizm"in yaşadığı bir veya iki krizi görüp "evet Marks yine haklı çıktı gördüğümüz gibi Kapitalizm kendi sonunu kendi hazırladı" cümlesini kurma mutluluğuna erişebiliyor.

Sonuç olarak, Kocaeli Üniversitesi"nin bu yıl beşincisini düzenlediği uluslararası ekonomi politik konferansının ilk gününde konuşmacıları dinlerken aklımızdan bunlar geçiyordu