Küresel İktisadi Kriz Ortamında Bir Güzel Bayram

Küresel ekonominin baş aşağı gittiği bir dönemde İslâm dünyası, geçmişten farklı bir şekilde, bu sefer dünyanın geri kalanına nispetle daha huzurlu bir Ramazan geçirdi.

Son on, on beş yıldır hızlı küreselleşme, dünyanın dört bir yanından yeni yeni başarı hikâyeleri sunarken, İslâm ülkelerinde yaşanan hüzün ve trajediyle özetleniyordu. Önceleri Kore''nin, Malezya''nın ve Tayvan''ın, ardından Çin''in, Brezilya''nın, Hindistan''ın ve en nihayet Rusya''nın yükselişlerine ait yaldızlı cümlelerin satırbaşlarına hâkim olduğu bir dönemde, İslâm âlemi Bosna, Kosova, Çeçenistan, Irak, Afganistan ve hep kanayan yaramız Filistin''de acı ve yokluk içinde, geleceksiz bir halde bırakılmıştı.

Bu yüzden her Ramazan, İslâm dünyasının nispeten daha hali vakti yerinde olan kısmının zorda olan kısmı için dualar ettiği, her bayram da acılar içinde küçük ve anlık mutlulukların farkına varıldığı günler olurdu bizler için.

Bu Ramazan, Pakistan''da yaşanan gelişmeler bir yana, İslâm dünyasının hemen hemen her köşesinin geçmişe nispetle daha huzurlu, diğer ülkelerle olan "huzur açığının" da nispeten daha az gerçekleştiği bir ay oldu. Muhtemelen bu yüzden de bayramı daha az içimiz burkularak geçireceğiz.

Bu "nispeten daha huzurlu" bayram atmosferi biz iktisatçılar için de iyi olacak. Herkesin ekonomi sayfalarını düne nazaran bugün çok daha ayrıntılı okuduğu, iktisadi gelişmelere eskisinden daha fazla kulak kabarttığı, ekonomi köşe yazarlarının izlenme oranının arttığı bir dönemde, üstelik krizi yakından izleme imkânı bulduğunuz bir sektör ve konumda iseniz, ister istemez her zamankinden fazla yıpranabiliyorsunuz. Hem devamlı değişen gündemi takip etmek, hem de pek de iç açıcı olmayan gelişmeler karşısında psikolojik tarafsızlığı elden bırakmamak öyle tahmin edildiği gibi kolay olmuyor. Tabiatıyla kriz iklimi, henüz kriz hissetmiyor olsanız bile, psikolojik olarak zihninizi ve beklentilerinizi krize hazırlıyor, eskisinden çok daha karamsar, çok daha radikal olabiliyorsunuz.

Her halükarda, küresel iktisadi gelişmelerin piyasaları nereye savuracağı belli olmayan şu bir hafta boyunca bizim tatilde olmamız iyi bir tesadüf. Bakın bu satırları yazdığımızda, güya ABD''deki kurtarma planı artık kabul noktasına geldiği için yukarı yönlü yüksek çıkış yapması beklenen borsalar, tepetaklak aşağıya iniyordu. Biz günü öğle saatlerinde kapattığımızda İMKB''deki kayıp % 1,4 civarındaydı. Aynı saatlerde Londra günlük bazda % 2,25, Frankfurt % 2,7, Moskova % 3,1 seviyelerinde kayıplar yaşıyordu.

Hâsılı politikacılar tarafından bir hafta boyunca yıpratılmış bir kurtarma planın somut adımları görülmeden ve daha da önemlisi söz konusu planın küresel ölçekli bir arka planı tesis edilemeden bu krizden daha fazla zarar görmeden çıkmak mümkün olmayacağa benziyor.

Bu hafta dünyada yoğun bir hafta. Önemli veriler ardı ardına açıklanacak. Biz ve İslâm dünyası tatilde olacak. Bu tatil, küresel kapitalizmin içine düştüğü girdaptan çekip kurtaramayacak bizi. Ama hiç değilse, sadece İslâm dünyasının orasını burasını yakan ateşlerin nispeten daha dindiği birkaç gün göreceğimiz için çok daha huzurlu bir bayram geçireceğiz.

Bayramın tüm okuyucularım, ülkemiz, İslâm dünyası ve aslında tüm insanlık için hayırlara vesile olması temennisiyle…